Eurostat: Η ΕΕ έχασε εμπορικό πλεόνασμα 89 δισ. ευρώ – Τα δύο μεγάλα «αγκάθια»

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και η διεύρυνση της εμπορικής ανισορροπίας με την Κίνα ανέτρεψαν την εικόνα του ευρωπαϊκού εμπορίου.

Η ΕΕ κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα 14,9 δισ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι πλεονάσματος 74,1 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Το ενεργειακό έλλειμμα διευρύνθηκε, ενώ μόνο τον Ιούνιο οι εισαγωγές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 30,6%, στα 42,6 δισ. ευρώ.
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα πλησίασε τα 98 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο, αναδεικνύοντας την έντονη ασυμμετρία στις μεταξύ τους συναλλαγές.

Μια απότομη μεταστροφή καταγράφεται στο εξωτερικό εμπόριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα στο 2026. Το εμπορικό πλεόνασμα, το οποίο είχε λειτουργήσει ως σημαντικό «μαξιλάρι» τα προηγούμενα χρόνια, εξανεμίζεται υπό την πίεση του υψηλότερου ενεργειακού κόστους, της ισχυρής εισαγωγικής εξάρτησης από την Κίνα και ενός δυσκολότερου περιβάλλοντος για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, η ΕΕ εμφάνισε στο πρώτο εξάμηνο του 2026 εμπορικό έλλειμμα 14,9 δισ. ευρώ στις συναλλαγές αγαθών με τον υπόλοιπο κόσμο. Έναν χρόνο νωρίτερα, στο αντίστοιχο διάστημα του 2025, είχε καταγράψει πλεόνασμα 74,1 δισ. ευρώ.

Η διαφορά αντιστοιχεί σε μεταστροφή σχεδόν 89 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις έναν χρόνο και αποτυπώνει το μέγεθος των πιέσεων που δέχεται το ευρωπαϊκό εμπορικό μοντέλο.

Η εξέλιξη του εποχικά διορθωμένου εμπορικού ισοζυγίου αγαθών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ευρωζώνης. Μετά την ανάκαμψη που ακολούθησε την ενεργειακή κρίση του 2022, το ισοζύγιο επέστρεψε σε αρνητικό έδαφος στις αρχές του 2026. Πηγή: Eurostat

Οι εξαγωγές υποχωρούν, οι εισαγωγές αυξάνονται

Η μεταβολή δεν προέρχεται από έναν μόνο παράγοντα. Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2026, οι εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς τρίτες χώρες μειώθηκαν κατά 2,1%, στα 1,317 τρισ. ευρώ. Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 4,7%, στα 1,332 τρισ. ευρώ.

Η ετήσια μεταβολή των εξαγωγών και εισαγωγών αγαθών της ΕΕ. Τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026 οι εισαγωγές αυξήθηκαν με διψήφιο ρυθμό, ενώ οι εξαγωγές κινήθηκαν αισθητά ασθενέστερα. Πηγή: Eurostat

Ανθεκτικότερη αποδείχθηκε η δραστηριότητα στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς. Το εμπόριο μεταξύ των κρατών-μελών αυξήθηκε κατά 5,7%, φτάνοντας τα 2,2 τρισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι οι ενδοευρωπαϊκές συναλλαγές εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στήριγμα της οικονομικής δραστηριότητας.

Η επιδείνωση είχε αρχίσει να γίνεται ορατή ήδη από τους πρώτους μήνες του έτους. Σε εποχικά διορθωμένους όρους, το εμπορικό πλεόνασμα της ΕΕ περιορίστηκε στα 12,7 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο, από 23,6 δισ. ευρώ το τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Οι εξαγωγές μειώθηκαν τότε κατά 0,1% σε τριμηνιαία βάση, καταγράφοντας την τέταρτη διαδοχική τριμηνιαία πτώση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,7%, βάζοντας τέλος σε τρία συνεχόμενα τρίμηνα υποχώρησης. Η Eurostat συνδέει την αδύναμη πορεία των εξαγωγών, μεταξύ άλλων, με το περιβάλλον των διεθνών δασμολογικών εντάσεων.

Η επιστροφή του εμπορικού ελλείμματος

Η εικόνα επιδεινώθηκε περαιτέρω κατά το δεύτερο τρίμηνο, όταν η ΕΕ επέστρεψε σε τριμηνιαίο εμπορικό έλλειμμα αγαθών για πρώτη φορά έπειτα από τρία χρόνια.

Σε μηνιαίο επίπεδο, η Ένωση κατέγραψε έλλειμμα τον Μάιο, προτού επιστρέψει σε πλεόνασμα 3,9 δισ. ευρώ τον Ιούνιο. Ακόμη και αυτή η επίδοση, όμως, ήταν χαμηλότερη από το πλεόνασμα των 5,2 δισ. ευρώ που είχε σημειωθεί τον Ιούνιο του 2025.

Οι εξαγωγές αυξήθηκαν τον Ιούνιο κατά 12,5%, στα 241,5 δισ. ευρώ, αλλά οι εισαγωγές κινήθηκαν ταχύτερα, σημειώνοντας άνοδο 13,5% και φτάνοντας τα 237,7 δισ. ευρώ.

Ο Arthur Leichthammer, policy fellow στο Jacques Delors Centre του Βερολίνου, χαρακτηρίζει τα στοιχεία «σύμπτωμα των ευρύτερων εμπορικών προβλημάτων της Ευρώπης», τα οποία έχουν επιβαρυνθεί τα τελευταία χρόνια από τη διόγκωση των φθηνών κινεζικών βιομηχανικών εξαγωγών.

Η ενέργεια απορροφά τα ευρωπαϊκά πλεονάσματα

Η σημαντικότερη πηγή πίεσης παραμένει η ενέργεια. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ στα ενεργειακά προϊόντα διευρύνθηκε στα 72,2 δισ. ευρώ, από 64 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.

Την ίδια στιγμή, περιορίστηκε η θετική συνεισφορά ενός από τους ισχυρότερους εξαγωγικούς κλάδους της Ευρώπης. Το πλεόνασμα στα μηχανήματα και τα οχήματα υποχώρησε στα 27,8 δισ. ευρώ, από 39,8 δισ. ευρώ.

Το εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ ανά κατηγορία προϊόντων. Το διευρυνόμενο έλλειμμα στην ενέργεια υπερκάλυψε τα πλεονάσματα των ισχυρών εξαγωγικών κλάδων, οδηγώντας το συνολικό ισοζύγιο σε αρνητικό έδαφος τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026. Πηγή: Eurostat

Οι πιέσεις έγιναν ακόμη εντονότερες τον Ιούνιο. Οι ενεργειακές εισαγωγές της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 30,6% σε ετήσια βάση, στα 42,6 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα της συγκεκριμένης κατηγορίας να διευρυνθεί στα 30,4 δισ. ευρώ, από 23,8 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.

Απέναντι σε αυτή την ενεργειακή «τρύπα», ορισμένοι παραδοσιακοί ευρωπαϊκοί κλάδοι συνέχισαν να δημιουργούν σημαντικά πλεονάσματα. Τα χημικά προϊόντα πρόσθεσαν 17,3 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, τα μηχανήματα και τα οχήματα 14,6 δισ. ευρώ και τα τρόφιμα και ποτά ακόμη 4 δισ. ευρώ.

Ο γεωπολιτικός χάρτης της ενεργειακής εξάρτησης

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης παραμένει και γεωπολιτικά σύνθετη. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, οι ΗΠΑ κάλυψαν το 57,4% των εισαγωγών LNG της ΕΕ, ενώ η Ρωσία ακολούθησε με μερίδιο 17,3%.

Στις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών, η Νορβηγία κατείχε μερίδιο 54,4%, η Αλγερία 18,5% και η Ρωσία 9,8%. Στο πετρέλαιο, οι μεγαλύτεροι προμηθευτές της Ένωσης ήταν οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και το Καζακστάν.

Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εν μέσω της πολεμικής κλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας. Όσο ακριβότερες γίνονται οι ενεργειακές εισαγωγές, τόσο μεγαλύτερο μέρος των πλεονασμάτων που παράγουν οι ισχυροί ευρωπαϊκοί εξαγωγικοί κλάδοι απορροφάται από το ενεργειακό έλλειμμα.

Η εμπορική «τρύπα» των 98 δισ. ευρώ με την Κίνα

Η δεύτερη μεγάλη ανισορροπία βρίσκεται στις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η Κίνα ήταν μακράν ο μεγαλύτερος προμηθευτής αγαθών της ΕΕ.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές από την κινεζική αγορά ανήλθαν σε 145,3 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 23,1% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ από τρίτες χώρες. Αντίθετα, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα περιορίστηκαν στα 47,6 δισ. ευρώ.

Η διαφορά άφησε την ΕΕ με εμπορικό έλλειμμα σχεδόν 98 δισ. ευρώ, το υψηλότερο από το τρίτο τρίμηνο του 2022.

Η τάση συνεχίστηκε και τον Ιούνιο. Οι εισαγωγές από την Κίνα έφτασαν τα 53,9 δισ. ευρώ, ενώ οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη χώρα διαμορφώθηκαν σε μόλις 18,8 δισ. ευρώ. Το μηνιαίο έλλειμμα ανήλθε έτσι σε 35,1 δισ. ευρώ, έναντι 31 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2025.

«Όσον αφορά την Κίνα, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εικόνα για την οποία προειδοποιούμε και, σε αντίθεση με την περίπτωση των ΗΠΑ, δεν επηρεάζονται από την επίσπευση των εξαγωγών ενόψει δασμών», επισημαίνει ο Leichthammer.

Η ασυμμετρία είναι ιδιαίτερα έντονη στα οχήματα, τα μηχανήματα και τα υπόλοιπα μεταποιημένα προϊόντα. Παράλληλα, οι στενές σχέσεις του Πεκίνου με τη Ρωσία και οι κινεζικοί περιορισμοί στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών επιβαρύνουν περαιτέρω τις σχέσεις με τις Βρυξέλλες.

Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Maroš Šefčovič, έχει ζητήσει «απτά αποτελέσματα» ως προς το κινεζικό εμπορικό πλεόνασμα και τους περιορισμούς στις εξαγωγές, ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στο Πεκίνο τον Οκτώβριο.

Η απότομη πτώση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ

Διαφορετική, αλλά επίσης πιεστική, είναι η εικόνα στις εμπορικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες παραμένουν η μεγαλύτερη αγορά για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.

Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, η ΕΕ εξήγαγε προς τις ΗΠΑ αγαθά αξίας 119,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 18,6% των συνολικών εξαγωγών της προς τρίτες χώρες.

Σε σύγκριση, όμως, με το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 30,4%. Η πτώση ήταν πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που καταγράφηκε στις εξαγωγές προς την Τουρκία, κατά 8,2%, και την Κίνα, κατά 7,9%.

Η σύγκριση γίνεται με μια ασυνήθιστα υψηλή βάση. Στις αρχές του 2025, πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είχαν επισπεύσει τις αποστολές προϊόντων προς τις ΗΠΑ, επιχειρώντας να προλάβουν την εφαρμογή των δασμολογικών μέτρων του Ντόναλντ Τραμπ.

Τα στοιχεία του Ιουνίου καταγράφουν μια σχετική εξομάλυνση. Οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 10,8% σε ετήσια βάση, στα 45,7 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 11%, στα 34,5 δισ. ευρώ. Η ΕΕ διατήρησε έτσι εμπορικό πλεόνασμα 11,2 δισ. ευρώ απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι υπόλοιποι μεγάλοι εμπορικοί εταίροι

Το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει επίσης κομβικός εμπορικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τον Ιούνιο, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη βρετανική αγορά έφτασαν τα 32,4 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές περιορίστηκαν στα 15,3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας πλεόνασμα 17,1 δισ. ευρώ.

Πλεονασματικές παρέμειναν και οι συναλλαγές με την Ελβετία, κατά 8 δισ. ευρώ, και την Τουρκία, κατά 1,2 δισ. ευρώ. Αντίθετα, η ΕΕ κατέγραψε ελλείμματα στις συναλλαγές της με τη Νορβηγία, τη Νότια Κορέα, την Ινδία και τη Βραζιλία.

Το ευρωπαϊκό εμπορικό μοντέλο υπό πίεση

Η συνολική εικόνα της Eurostat είναι διττή. Η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς εξαγωγικούς κλάδους και να δημιουργεί σημαντικά πλεονάσματα σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, από τα χημικά έως τα μηχανήματα, τα οχήματα και τα τρόφιμα.

Τα πλεονάσματα αυτά, όμως, δεν επαρκούν πλέον για να αντισταθμίσουν το διογκούμενο ενεργειακό κόστος, τη βαθιά εμπορική ανισορροπία με την Κίνα και τις πιέσεις που δέχονται οι ευρωπαϊκές εξαγωγές σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων δασμών και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Αυτό ακριβώς αποτυπώνει η μεταστροφή των πρώτων έξι μηνών του 2026: από εμπορικό πλεόνασμα 74,1 δισ. ευρώ το 2025, σε έλλειμμα 14,9 δισ. ευρώ το 2026. Ένα εμπορικό «μαξιλάρι» σχεδόν 89 δισ. ευρώ χάθηκε μέσα σε έναν χρόνο, μετατρέποντας το εξωτερικό εμπόριο σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία.