Η κλιμάκωση στο Ιράν ανεβάζει ξανά το πετρέλαιο – Ο φόβος για δύο ενεργειακές αρτηρίες

• Το Brent ενισχύθηκε κατά 0,4%, στα 85,28 δολάρια το βαρέλι, και το WTI κατά 0,5%, στα 80,02 δολάρια.
• Οι τιμές αυξήθηκαν για τέταρτη συνεχόμενη ημέρα και κινούνται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα ενός μήνα.
• Οι ΗΠΑ έπληξαν παράκτιες άμυνες, εγκαταστάσεις πυραύλων και κέντρα διοίκησης του Ιράν.
• Η Goldman Sachs βλέπει Brent πάνω από τα 110 δολάρια εάν παραμείνουν περιορισμένες οι εξαγωγές του Κόλπου.

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά για τέταρτη συνεχόμενη συνεδρίαση, καθώς τα νέα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν και τα ιρανικά αντίποινα σε χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις ενισχύουν τον φόβο μιας ευρύτερης σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.

Το Brent παρέμεινε πάνω από τα 85 δολάρια το βαρέλι, ενώ η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 110 δολάρια στο τέταρτο τρίμηνο, εάν η ανάκαμψη των εξαγωγών του Κόλπου συνεχίσει να καθυστερεί.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent ενισχύθηκαν κατά 33 σεντς, στα 85,28 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate αυξήθηκε κατά 42 σεντς, στα 80,02 δολάρια.

Και οι δύο δείκτες είχαν ενισχυθεί περίπου 0,3% την Τετάρτη και παρέμεναν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα ενός μήνα που είχαν καταγράψει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

Νέα κύματα αμερικανικών επιθέσεων

Η άνοδος των τιμών ακολούθησε νέο γύρο στρατιωτικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών κατά ιρανικών στόχων.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αεράμυνας, δυνατότητες πυραύλων και drones, καθώς και παράκτια συστήματα επιτήρησης.

Στους στόχους περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις στο Μπαντάρ Αμπάς, όπου βρίσκονται το μεγαλύτερο λιμάνι του Ιράν και σημαντικές βάσεις του ιρανικού Πολεμικού Ναυτικού και των Φρουρών της Επανάστασης.

Νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί επιχείρηση διάρκειας περίπου 90 λεπτών στη Μεγάλη Τουνμπ, με στόχο παράκτια αμυντικά συστήματα και θέσεις αποθήκευσης και εκτόξευσης πυραύλων κρουζ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις αποσκοπούν στη μείωση της δυνατότητας της Τεχεράνης να απειλεί εμπορικά πλοία που επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.

Το Ιράν απαντά σε Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ιορδανία

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν και στην Ιορδανία.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι έπληξε συγκέντρωση αμερικανικού προσωπικού και σύστημα ραντάρ στην αεροπορική βάση Αλί Αλ Σάλεμ στο Κουβέιτ.

Οι αρχές του Κουβέιτ ανακοίνωσαν ότι τα συστήματα αεράμυνας αντιμετώπισαν εχθρικά drones, ενώ σειρήνες ήχησαν και στο Μπαχρέιν.

Η Ιορδανία ανέφερε ότι αναχαίτισε οκτώ ιρανικούς πυραύλους, χωρίς να καταγραφούν τραυματισμοί ή ζημιές. Οι ισχυρισμοί της Τεχεράνης για πλήγματα και καταστροφές σε αμερικανικές βάσεις δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Ο ναυτικός αποκλεισμός περνά στην πράξη

Παράλληλα με τις αεροπορικές επιθέσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να εφαρμόζουν τον ναυτικό αποκλεισμό πλοίων που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια.

Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι ακινητοποίησε το άδειο δεξαμενόπλοιο M/T Belma, με σημαία Κουρασάο, το οποίο έπλεε προς τη νήσο Χαργκ, τον βασικό τερματικό σταθμό εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν.

Σύμφωνα με την αμερικανική εκδοχή, το πλοίο αγνόησε επανειλημμένες προειδοποιήσεις και αμερικανικό αεροσκάφος έπληξε την καπνοδόχο του, ακινητοποιώντας το.

Κατά το πρώτο 24ωρο εφαρμογής του αποκλεισμού, δύο ακόμη εμπορικά πλοία άλλαξαν πορεία αφού συμμορφώθηκαν με τις αμερικανικές οδηγίες.

Η εξέλιξη αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής με εμπορικά πλοία και μπορεί να αποθαρρύνει περισσότερους διαχειριστές από το να επιχειρήσουν στην περιοχή.

Γιατί το Ορμούζ παραμένει το κλειδί

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.

Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, μέσω του περάσματος διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η στρατιωτική δραστηριότητα, οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και οι αντικρουόμενες οδηγίες από ΗΠΑ και Ιράν έχουν περιορίσει σημαντικά τις διελεύσεις.

Ακόμη και χωρίς επίσημο και απόλυτο κλείσιμο, η ναυσιπλοΐα μπορεί να επηρεαστεί από:

• τον κίνδυνο επίθεσης,
• την αύξηση των ασφαλίστρων,
• την απροθυμία των πληρωμάτων να εισέλθουν στην περιοχή,
• και την έλλειψη σαφών και κοινά αποδεκτών κανόνων διέλευσης.

Η νέα απειλή για το Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Η αγορά δεν ανησυχεί μόνο για τα Στενά του Ορμούζ. Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν θα μπορούσε να αξιοποιήσει τους συμμάχους του Χούθι στην Υεμένη για να προκαλέσει νέες διαταραχές στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη θαλάσσια πύλη που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με την Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Ένα ταυτόχρονο πρόβλημα στο Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα έθετε σε κίνδυνο δύο από τις σημαντικότερες διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Θα ανάγκαζε περισσότερα πλοία να ακολουθήσουν μακρύτερες διαδρομές γύρω από την Αφρική, αυξάνοντας τους ναύλους, το κόστος ασφάλισης και τους χρόνους παράδοσης.

Το σενάριο των 110 δολαρίων

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι το Brent μπορεί να ξεπεράσει τα 110 δολάρια το βαρέλι κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2026, εάν οι διαταραχές στις εξαγωγές των χωρών του Κόλπου παραταθούν.

Το βασικό σενάριο της τράπεζας προβλέπει μέση τιμή περίπου 90 δολαρίων στο τέταρτο τρίμηνο, με σταδιακή ανάκαμψη των ροών μέσω του Ορμούζ και ομαλοποίηση των εξαγωγών έως τα τέλη Αυγούστου.

Στο δυσμενές σενάριο, όμως, η παρατεταμένη αδυναμία αποκατάστασης των ροών μπορεί να οδηγήσει το Brent λίγο πάνω από τα 110 δολάρια προς το τέλος του έτους.

Η τράπεζα έχει παρουσιάσει και ακόμη πιο ακραίο σενάριο, με τιμές έως 140 δολάρια το 2027, εάν οι διαταραχές στο Ορμούζ διαρκέσουν για μεγάλο μέρος του επόμενου έτους.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν σενάρια κινδύνου και όχι τη βασική πρόβλεψη της Goldman Sachs.

Η άλλη όψη: Πετρέλαιο στα 60 δολάρια

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι το Brent μπορεί να υποχωρήσει στα 60 δολάρια έως το τέλος του έτους, εάν υπάρξει γρήγορη αποκλιμάκωση, ταχύτερη αποκατάσταση της παραγωγής και ασθενέστερη παγκόσμια ζήτηση.

Η παγκόσμια αγορά εισήλθε στην κρίση με πλεονάζουσα παραγωγική δυνατότητα και με χαμηλότερη ζήτηση από ό,τι αναμενόταν, ιδίως στην Κίνα.

Αυτό εξηγεί γιατί οι τιμές παραμένουν πάνω από τα 85 δολάρια, αλλά δεν έχουν επιστρέψει στα σχεδόν 120 δολάρια που είχαν καταγράψει στην κορύφωση της προηγούμενης φάσης του πολέμου.

Η πορεία του Brent μπορεί επομένως να κινηθεί σε εξαιρετικά μεγάλο εύρος, ανάλογα με τη διάρκεια των περιορισμών στις εξαγωγές.

Τραμπ: Συμφωνία ή «θα το τελειώσουμε»

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη επιθυμεί να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις και ότι έχει εκφράσει ενδιαφέρον για συνάντηση.

«Δεν τους αρέσουν αυτά που κάνουμε και θέλουν να τα βρούμε. Θα δούμε εάν θα τα βρούμε ή απλώς θα το τελειώσουμε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Παράλληλα, επανέλαβε την εκτίμησή του ότι το Ιράν θα ηττηθεί σύντομα.

Από την άλλη πλευρά, ο κορυφαίος Ιρανός διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ χαρακτήρισε τη σύγκρουση «υπαρξιακό πόλεμο» και συνέδεσε την ασφάλεια του Ιράν με τη διατήρηση του ελέγχου του στην κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ.

Οι αντιφατικές δηλώσεις και οι καθημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις δείχνουν ότι, παρά τα σήματα για πιθανή διπλωματική επαφή, η αποκλιμάκωση δεν θεωρείται ακόμη άμεση.

Τι σημαίνει για οικονομία και πληθωρισμό

Η παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου δεν επηρεάζει μόνο την τιμή της βενζίνης και του ντίζελ.

Μπορεί να αυξήσει:

• το κόστος των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών,
• τις τιμές παραγωγής στη βιομηχανία,
• το κόστος των πλαστικών και των χημικών προϊόντων,
• τις τιμές των τροφίμων μέσω μεταφορών και λιπασμάτων,
• και τις πληθωριστικές πιέσεις στις μεγάλες οικονομίες.

Μια κίνηση του Brent προς τα 110 δολάρια θα μπορούσε επίσης να δυσκολέψει τις κεντρικές τράπεζες, περιορίζοντας τα περιθώρια για μειώσεις επιτοκίων ακόμη και σε περιβάλλον ασθενέστερης ανάπτυξης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Έκπτωση στα καύσιμα: Πότε θα φανεί και γιατί μπορεί να είναι μικρότερη – Το σχέδιο των 40 εκατ. ευρώ
• Συναγερμός στις αγορές πετρελαίου: «Στερεύουν» τα αποθέματα μετά το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ
• Business Monitor: Από τους προορισμούς του αύριο στην επέμβαση που καταργεί τις αποστάσεις
• UBS: Σε ανοδική φάση οι ευρωπαϊκές μετοχές – Οι κλάδοι που ξεχωρίζουν, η ελληνική Theon στα top picks