Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στις αγορές και οι κεντρικοί τραπεζίτες ψάχνουν «φρένα ασφαλείας»
Η τεχνητή νοημοσύνη υπόσχεται μεγαλύτερη παραγωγικότητα και ταχύτερες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Όμως, όσο εξελίσσεται σε συστήματα που μπορούν να αποφασίζουν και να ενεργούν αυτόνομα, οι κεντρικοί τραπεζίτες φοβούνται ότι μπορεί να γίνει και νέος παράγοντας αστάθειας στις αγορές.
Οι ευρωπαϊκές και βρετανικές εποπτικές αρχές εξετάζουν πλέον αν οι υπάρχοντες κανόνες επαρκούν για μια αγορά όπου συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούν να εκτελούν συναλλαγές, να κάνουν πληρωμές και να αντιδρούν σε δεδομένα με μεγάλη ταχύτητα και περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.
Η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Αγγλίας, Σάρα Μπρίντεν, έθεσε ανοιχτά στο τραπέζι την ανάγκη για νέες δικλίδες ασφαλείας, αντίστοιχες με τα circuit breakers ή ακόμη και «kill switches», τα οποία θα μπορούσαν να περιορίζουν ή να διακόπτουν συναλλαγές σε περίπτωση που ελαττωματικά μοντέλα AI προκαλέσουν αναταραχή στις αγορές.
Όταν η AI περνά από την υποστήριξη στην απόφαση
Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο εργαλεία που αναλύουν δεδομένα, συντάσσουν αναφορές ή εντοπίζουν ύποπτες συναλλαγές.
Η επόμενη φάση είναι η λεγόμενη agentic AI: συστήματα που μπορούν να ακολουθούν αλληλουχίες ενεργειών, να παίρνουν αποφάσεις και να ενεργούν αυτόνομα για λογαριασμό χρηστών, επιχειρήσεων ή χρηματοπιστωτικών οργανισμών.
Στις αγορές, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μοντέλα που αναπτύσσουν και εκτελούν στρατηγικές συναλλαγών. Στις πληρωμές, συστήματα που πραγματοποιούν αγορές ή μεταφορές χρημάτων για λογαριασμό του πελάτη. Στον κυβερνοχώρο, εργαλεία που εντοπίζουν και αξιοποιούν αδυναμίες σε υποδομές με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα.
Προς το παρόν, οι περισσότερες εταιρείες trading χρησιμοποιούν αυτόνομα συστήματα κυρίως σε εργασίες χαμηλότερου κινδύνου, όπως η έρευνα και η επεξεργασία δεδομένων. Οι αρχές, όμως, προειδοποιούν ότι η μετάβαση σε πιο κρίσιμες λειτουργίες μπορεί να είναι γρήγορη.
Ο κίνδυνος της «αγέλης» στις αγορές
Η βασική ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο πολλά μοντέλα να αντιδράσουν με παρόμοιο τρόπο στα ίδια δεδομένα, σήματα ή εντολές.
Σε ένα περιβάλλον πίεσης, αυτό θα μπορούσε να ενισχύσει τη μεταβλητότητα: πολλοί αλγόριθμοι να πουλήσουν ταυτόχρονα, να αποσύρουν ρευστότητα ή να μετακινηθούν προς τις ίδιες θέσεις.
Ο κίνδυνος αυξάνεται εάν οι στόχοι των μοντέλων αποκλίνουν από τις αρχικές οδηγίες τους ή εάν διαφορετικά συστήματα έχουν εκπαιδευτεί σε παρόμοια δεδομένα και αντιδρούν συγχρονισμένα.
Η Τράπεζα της Αγγλίας εξετάζει ήδη, μαζί με την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών και τη Bundesbank, τρόπους προσομοίωσης της συμπεριφοράς AI agents σε χρηματοπιστωτικά περιβάλλοντα, ώστε να εντοπιστεί πότε μπορεί να δημιουργηθεί «herding» ή μαζική μίμηση στις συναλλαγές.
Οι δικλίδες που εξετάζονται
- μηχανισμοί περιορισμού ή προσωρινής διακοπής συναλλαγών σε επίπεδο αγοράς,
- νέες απαιτήσεις διακυβέρνησης και λογοδοσίας για αυτόνομα συστήματα,
- ισχυρότερα σχέδια ανάκαμψης κρίσιμων τραπεζικών συστημάτων,
- stress tests για ταυτόχρονες δυσλειτουργίες σε πολλές επιχειρήσεις,
- σαφείς κανόνες για συγκατάθεση, ευθύνη και αποζημίωση στις agentic πληρωμές.
Λαγκάρντ: Η AI έχει «μεγάλο κίνδυνο»
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αναγνώρισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή παραγωγικότητας και νέων ευκαιριών για την Ευρώπη.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η επιτάχυνση και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των μοντέλων δημιουργούν σοβαρότερες απειλές από εκείνες που ήδη γνωρίζουν οι αρχές στο πεδίο των κυβερνοεπιθέσεων, της υποκλοπής δεδομένων και του hacking.
Το πρόβλημα, όπως το περιγράφουν οι κεντρικοί τραπεζίτες, είναι ότι η τεχνολογία εξελίσσεται με ρυθμό ταχύτερο από εκείνον των παραδοσιακών διαδικασιών νομοθέτησης και εποπτείας.
Ο επικεφαλής της βρετανικής Financial Conduct Authority, Νίκιλ Ράθι, έχει υπογραμμίσει ότι σε ορισμένα πεδία η κλασική παραγωγή κανόνων δεν μπορεί πλέον να ακολουθήσει την τεχνολογία. Η απάντηση, σύμφωνα με την FCA, πρέπει να είναι περισσότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις, καλύτερη αξιοποίηση δεδομένων και συνεχής παρακολούθηση των κινδύνων σε επίπεδο συστήματος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Δεκαπενταύγουστος: Στα ύψη οι προκρατήσεις – Ακριβότερα τα νησιά, κερδίζει έδαφος η ηπειρωτική Ελλάδα
- Τα τρία στοιχήματα της κυβέρνησης έως τον Σεπτέμβριο: Τιμές, πακέτο ΔΕΘ και Ταμείο Ανάκαμψης
- Ακίνητα: Ισχυρή δυναμική σε επαγγελματικούς χώρους και οικόπεδα – Οι τάσεις που διαμορφώνουν την αγορά
- Η ΤΝ αλλάζει τα αθλητικά μέσα: Αγώνες, highlights και παιδικό περιεχόμενο χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση
