ΗΠΑ: Τι είναι η «μητέρα όλων των βομβών» που εξετάζουν να ρίξουν στο Ιράν – Πού έχει χρησιμοποιηθεί
- Οι ΗΠΑ εξετάζουν τη χρήση της «μητέρας όλων των βομβών» εναντίον του Ιράν, σύμφωνα με το CNN, στο πλαίσιο σχεδιασμού ενδεχόμενων νέων επιθέσεων σε ενεργειακές και πυρηνικές εγκαταστάσεις.
- Η GBU-43/B MOAB είναι μία από τις ισχυρότερες συμβατικές βόμβες του αμερικανικού οπλοστασίου, με βάρος σχεδόν 10 τόνους και δυνατότητα πρόκλησης εκτεταμένων καταστροφών.
- Το όπλο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε πολεμική επιχείρηση το 2017 στο Αφγανιστάν, εναντίον υπόγειου δικτύου σηράγγων του ISIS. Ωστόσο, η δυνατότητά του να καταστρέψει βαθιά οχυρωμένες εγκαταστάσεις παραμένει περιορισμένη.
Το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης ενός από τα ισχυρότερα μη πυρηνικά όπλα που διαθέτει ο αμερικανικός στρατός εξετάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο πιθανών νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Πρόκειται για τη βόμβα GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), γνωστή ως «μητέρα όλων των βομβών», η οποία έχει σχεδιαστεί ώστε να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές μέσω ενός εξαιρετικά ισχυρού ωστικού κύματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πρόσωπα με γνώση του στρατιωτικού σχεδιασμού, η χρήση του συγκεκριμένου όπλου περιλαμβάνεται στις επιλογές που εξετάζονται για ενδεχόμενα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί ή ανακοινωθεί οριστική απόφαση για τη χρήση της MOAB. Η πιθανότητα νέων επιθέσεων παραμένει αντικείμενο συζητήσεων στην Ουάσιγκτον, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει τις επόμενες κινήσεις του απέναντι στην Τεχεράνη.
Τι είναι η «μητέρα όλων των βομβών»
Η GBU-43/B MOAB είναι μια εξαιρετικά ισχυρή συμβατική βόμβα, η οποία αναπτύχθηκε από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Η επίσημη ονομασία της σημαίνει Massive Ordnance Air Blast, ενώ το προσωνύμιο «Mother of All Bombs» προέκυψε από τα αρχικά MOAB και την τεράστια ισχύ της.
Το όπλο έχει σχεδιαστεί για να προκαλεί πολύ ισχυρό ωστικό κύμα σε μεγάλη περιοχή, επιφέροντας εκτεταμένες καταστροφές σε επιφανειακές εγκαταστάσεις, συγκεντρώσεις εξοπλισμού και ορισμένους τύπους υπόγειων κατασκευών.
Σε αντίθεση με τις πυρηνικές βόμβες, χρησιμοποιεί συμβατική εκρηκτική ύλη και δεν προκαλεί πυρηνική αντίδραση.
Η καταστροφική της ισχύς, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα μεγάλη, γεγονός που την καθιστά ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα όπλα του αμερικανικού οπλοστασίου.
Σχεδόν 10 τόνοι βάρους – Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της MOAB
Το μέγεθος της GBU-43/B αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της.
Η βόμβα έχει μήκος περίπου 9 μέτρα, διάμετρο λίγο μεγαλύτερη από ένα μέτρο και συνολικό βάρος περίπου 9,8 τόνους.
Από το συνολικό βάρος, περίπου 8,5 τόνοι αντιστοιχούν στην εκρηκτική γόμωση H6.
Το όπλο διαθέτει σύστημα καθοδήγησης μέσω GPS και αδρανειακής πλοήγησης, επιτρέποντάς του να κατευθύνεται προς προκαθορισμένο στόχο.
Λόγω του μεγέθους του, απαιτείται η μεταφορά και η άφεσή του από ειδικά διαμορφωμένο στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος.
Η MOAB έχει σχεδιαστεί ώστε η έκρηξή της να παράγει ένα μεγάλης έντασης ωστικό κύμα. Παρά τις κατά καιρούς αναφορές που τη χαρακτηρίζουν θερμοβαρική, το συγκεκριμένο όπλο χρησιμοποιεί συμβατική εκρηκτική γόμωση H6 και δεν ταυτίζεται τεχνικά με τις κλασικές θερμοβαρικές βόμβες.
Πού έχει χρησιμοποιηθεί – Η επίθεση στο Αφγανιστάν το 2017
Η ανάπτυξη της MOAB πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο προετοιμασίας των Ηνωμένων Πολιτειών για τον πόλεμο στο Ιράκ.
Η πρώτη δοκιμή της έγινε στις 11 Μαρτίου 2003, στην αεροπορική βάση Eglin της Φλόριντα.
Παρότι το όπλο είχε αναπτυχθεί με στόχο να είναι διαθέσιμο για στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράκ, δεν χρησιμοποιήθηκε τότε σε πραγματική μάχη.
Η πρώτη επιχειρησιακή χρήση πραγματοποιήθηκε στις 13 Απριλίου 2017, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Τότε, οι αμερικανικές δυνάμεις έριξαν μία MOAB στην περιοχή Ατσίν, στην επαρχία Νανγκαρχάρ του ανατολικού Αφγανιστάν, στοχεύοντας θέσεις του Ισλαμικού Κράτους (ISIS-K).
Το πλήγμα είχε ως στόχο ένα δίκτυο οχυρωμένων υπόγειων σηράγγων που χρησιμοποιούσε η οργάνωση.
Σύμφωνα με τις τότε ανακοινώσεις Αφγανών αξιωματούχων, 36 μαχητές του ISIS σκοτώθηκαν, ενώ καταστράφηκαν τρεις υπόγειες σήραγγες, όπλα και πυρομαχικά.
Αμερικανοί και Αφγανοί αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι δεν υπήρξαν απώλειες αμάχων από την επίθεση.
Γιατί η MOAB θεωρείται και όπλο ψυχολογικής πίεσης
Πέρα από την καταστροφική ισχύ της, η «μητέρα όλων των βομβών» έχει συνδεθεί και με την προσπάθεια άσκησης ψυχολογικής πίεσης στον αντίπαλο.
Κατά την περίοδο ανάπτυξης του όπλου, το 2003, Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν επισημάνει ότι η εντυπωσιακή ισχύς της έκρηξης θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στις εχθρικές δυνάμεις.
Η λογική ήταν ότι η επίδειξη ενός τόσο ισχυρού συμβατικού όπλου θα μπορούσε να επηρεάσει το ηθικό των αντίπαλων στρατευμάτων.
Σήμερα, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, η πιθανή χρήση της MOAB εναντίον του Ιράν εξετάζεται και υπό το πρίσμα του ψυχολογικού και συμβολικού αντίκτυπου που θα μπορούσε να έχει.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η χρήση της θα εξασφάλιζε την επίτευξη των στρατηγικών στόχων των ΗΠΑ.
Μπορεί η «μητέρα όλων των βομβών» να καταστρέψει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που συνοδεύουν τα αμερικανικά σχέδια αφορά την αποτελεσματικότητα της MOAB απέναντι στις βαθιά υπόγειες και ισχυρά προστατευμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Παρά το τεράστιο μέγεθός της, η συγκεκριμένη βόμβα δεν έχει σχεδιαστεί πρωτίστως για να διαπερνά μεγάλου πάχους οχυρώσεις από βράχο και οπλισμένο σκυρόδεμα.
Η ισχύς της εντοπίζεται κυρίως στην εκτεταμένη έκρηξη και στο ωστικό κύμα που προκαλεί.
Αυτό δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο θα μπορούσε να καταστρέψει εγκαταστάσεις που βρίσκονται βαθιά κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.
Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει άλλου τύπου όπλα για την αντιμετώπιση ενισχυμένων υπόγειων εγκαταστάσεων, όπως η GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, η οποία έχει σχεδιαστεί ειδικά για στόχους μεγάλης προστασίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του CNN, ακόμη και πρόσωπα με γνώση των στρατιωτικών σχεδιασμών εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με το εάν η MOAB θα μπορούσε να επιτύχει τους επιδιωκόμενους στόχους σε περίπτωση επίθεσης στο Ιράν.
Οι κίνδυνοι για τους αμάχους και την ενεργειακή αγορά
Η ενδεχόμενη χρήση της MOAB εναντίον ενεργειακών υποδομών δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες λόγω της μεγάλης έκτασης που μπορεί να επηρεάσει μια έκρηξη.
Ειδικότερα, σε περίπτωση που ένας στόχος βρίσκεται κοντά σε κατοικημένες περιοχές ή μη στρατιωτικές εγκαταστάσεις, η πιθανότητα απωλειών μεταξύ αμάχων και εκτεταμένων υλικών καταστροφών αποτελεί σημαντικό κίνδυνο.
Παράλληλα, νέα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές πετρελαίου και καυσίμων.
Η περιοχή βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, με τις διαταραχές στον εφοδιασμό να επηρεάζουν τις τιμές και το κόστος μεταφορών.
Επομένως, μια ενδεχόμενη νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει συνέπειες που ξεπερνούν τα γεωγραφικά όρια της σύγκρουσης.
Τι αποφασίζουν οι ΗΠΑ για το Ιράν
Προς το παρόν, η πιθανή χρήση της GBU-43/B MOAB παραμένει μέρος των στρατιωτικών επιλογών που εξετάζει η Ουάσιγκτον, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί απόφαση ανάπτυξής της.
Σύμφωνα με το CNN, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με διαφορετικά σενάρια για την επόμενη φάση των επιχειρήσεων εναντίον της Τεχεράνης.
Η «μητέρα όλων των βομβών» θα μπορούσε να αποτελέσει μια ιδιαίτερα ισχυρή επίδειξη στρατιωτικής δύναμης, ωστόσο οι τεχνικοί περιορισμοί της και οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση της δημιουργούν σημαντικά ερωτήματα.
Το βασικό ζήτημα παραμένει εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν σε νέα στρατιωτικά πλήγματα και κατά πόσο ένα τόσο ισχυρό συμβατικό όπλο θα μπορούσε πράγματι να επηρεάσει την εξέλιξη της σύγκρουσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- «Σπίτι μου 3»: Οι δικαιούχοι θα έχουν περισσότερο χρόνο για να βρουν και να αγοράσουν κατοικία
- Θεσσαλονίκη: Απάτη-μαμούθ με λεία 4,7 εκατ. ευρώ – Πώς άρπαξαν 4.766 χρυσές λίρες από 88χρονη
- Βιομηχανία: Άνοδος 6% στην Ελλάδα, πτώση 1,1% στην Ευρωζώνη
