Υπουργείο Εξωτερικών: Η θετική αντίδραση των ΗΠΑ και οι λεπτομέρειες πίσω από τη νέα συμμαχία με τη Γαλλία

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Ελλάδα ήταν και θα είναι πάντα υπέρ της εμβάθυνσης της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Την ιδιαίτερη ικανοποίησή του για την αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφορικά με τη συμφωνία Ελλάδας και Γαλλίας, εξέφρασε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρος Παπαϊωάννου κατά την τακτική ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.

Σκιαγραφώντας τη συμφωνία Ελλάδας-Γαλλίας για την εγκαθίδρυση στρατηγικής εταιρικής σχέσης για τη συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών επισήμανε ότι βρισκόταν στα σκαριά εδώ και περίπου δύο χρόνια και ότι ο υπουργός Εξωτερικών είχε επιμεληθεί ούτως ώστε οι βασικές διατάξεις της να έχουν δρομολογηθεί, αποκρυσταλλωθεί, εδώ και καιρό. Σημείωσε πως οι τελευταίες πινελιές μπήκαν την περασμένη εβδομάδα και στο πλαίσιο αυτό σημαντικό ρόλο είχε η άτυπη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον Γάλλο ομόλογό του.

Ξεδιπλώνοντας το πλέγμα της συμφωνίας, είπε πως αναμφισβήτητα το σημαντικότερο σημείο της αποτελεί το άρθρο 2, η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον της επικράτειας ενός εκ των δύο συμβαλλομένων μερών, η οποία περιλαμβάνει και τη χρήση στρατιωτικών μέσων (ένοπλης βίας είναι ο όρος που χρησιμοποιείται στη συμφωνία), πάντα συμβατή με το άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ, το οποίο αναφέρεται στο δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Μάλιστα, επισήμανε πως είναι η πρώτη φορά που τέτοια ρήτρα περιέχεται σε διμερή συμφωνία της Ελλάδας με Ευρωπαίο εταίρο ή σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και κατέστησε σαφές ότι δημιουργεί νέο περιβάλλον όσον αφορά την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της χώρας μας. Ουσιαστικά, επεξήγησε, χτίζει και πηγαίνει αρκετά πέρα από το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισσαβόνας, το οποίο αφορά το σύνολο των κρατών της ΕΕ. Εδώ μιλάμε, συνέχισε, για μια ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ της μεγαλύτερης στρατιωτικής δύναμης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία παρέχει πλέον αμυντική ομπρέλα στη χώρα μας. Υπενθύμισε ότι αντίστοιχη ρήτρα υπάρχει στη συμφωνία που υπέγραψε πριν από περίπου ένα χρόνο ο Νίκος Δένδιας με τον ομόλογό του των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Σημείωσε ακόμα ότι με πρωτοβουλία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, ενσωματώθηκε στο προοίμιο της συμφωνίας ρητή αναφορά στις κοινές αξίες και αρχές που διέπουν τις δύο χώρες, με σαφή αναφορά στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Εστιάζοντας περαιτέρω στη συμφωνία, είπε πως περιέχει, πέρα από τη στρατηγική και τη στρατιωτική συνεργασία, ειδικό κεφάλαιο για τη στενή συνεργασία στην εξωτερική πολιτική, το οποίο προβλέπει τακτικές επαφές μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, αλλά και τον συντονισμό εν γένει μεταξύ των δύο υπουργείων, τόσο σε διμερή όσο και σε πολυμερή πλαίσια (ΕΕ, ΝΑΤΟ, ΟΗΕ).

Ακόμα, κατέστησε σαφές πως η συμφωνία είναι καθαρά αμυντικής φύσης και δεν στρέφεται εναντίον κανενός.

Όσον αφορά την ευρωπαϊκή αυτονομία, διαμήνυσε ότι η Ελλάδα ήταν και θα είναι πάντα υπέρ της εμβάθυνσης της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της άμυνας, επισημαίνοντας πως «ιδιαίτερη σημασία αποδίδουμε στην προστασία των εξωτερικών συνόρων από κάθε είδους απειλή». Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αναπτύξει τις στρατιωτικές δυνατότητες που θα της επιτρέπουν να δρα αυτόνομα και να μπορεί να αντιμετωπίσει κρίσεις που απειλούν την ασφάλεια και την εδαφική της ακεραιότητα, χωρίς απαραίτητα να χρειάζεται να ζητάει τη συνδρομή άλλων. Εξάλλου, ξεκαθάρισε ότι η θέση αυτή δεν είναι ούτε ασύμβατη ούτε ανταγωνιστική με τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Ελλάδα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να τηρεί στο ακέραιο τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη Συνθήκη της Ουάσιγκτον. «»Η Ελλάδα επιμένει νατοϊκά». Σε αντίθεση με άλλους συμμάχους», σημείωσε ο κ. Παπαϊωάννου παραφράζοντας μια φράση της δεκαετίας του ’80 όσον αφορά την απόκτηση στρατιωτικών δυνατοτήτων. Επιπροσθέτως, είπε πως η συμφωνία είναι επίσης συμβατή με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας μας.

Συνεχίζοντας στο ίδιο κλίμα, υπογράμμισε ότι η ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής άμυνας ενδυναμώνει τον ευρωπαϊκό βραχίονα του ΝΑΤΟ και συνεισφέρει σε μία καλύτερη κατανομή του βάρους μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, κάτι που εξάλλου αποτελεί πολιτική δέσμευση όλων των Νατοϊκών συμμάχων. Στο πλαίσιο αυτό, συμπλήρωσε, η χθεσινή συμφωνία είναι επίσης απολύτως εναρμονισμένη και συμβατή με το πνεύμα, αλλά και το γράμμα της κοινής δήλωσης που είχαν υπογράψει το 2018 στις Βρυξέλλες οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ.

Απαντώντας σε ερώτηση για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής με τη Γαλλία και αν υπάρχει αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων, είπε πως η συνθήκη είναι ξεκάθαρη και ανέγνωσε το σχετικό άρθρο 2 της συμφωνίας: « Τα Μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στην διάθεσή τους, κι εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». Επισήμανε πως η ρήτρα συνδρομής μιλά για ένοπλη επίθεση.

Σε εξαιρετικό κλίμα οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για την ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Παπαϊωάννου στην ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας με τις ΗΠΑ, τονίζοντας πως οι σχετικές διαπραγματεύσεις συνεχίζονται σε εξαιρετικό και εποικοδομητικό κλίμα, όπως αρμόζει μεταξύ δύο στρατηγικών εταίρων, όπως η Ελλάδα και οι ΗΠΑ». Προσέθεσε πως τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί αν δεν συμφωνηθούν όλα.

Ερωτηθείς για τη διάρκεια της συμφωνίας, παρέπεμψε στις χθεσινές δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.