ΚΕΦΙΜ: Στο 88% η υλοποίηση των προτάσεων Πισσαρίδη για τη δημοσιονομική ισορροπία
- Το 88% των προτάσεων Πισσαρίδη για τη δημοσιονομική ισορροπία βρίσκεται σε στάδιο υλοποίησης
- 50% πλήρως εφαρμοσμένες, 38% σε μερική εφαρμογή και μόλις 13% ανενεργές
- Πρόοδος σε χρέος, πλεονάσματα και συντάξεις, υστέρηση σε προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού στο Δημόσιο
Σημαντικά υψηλό επίπεδο υλοποίησης καταγράφουν οι προτάσεις της Έκθεσης της Επιτροπής Πισσαρίδη στο πεδίο της δημοσιονομικής ισορροπίας, σύμφωνα με νέο Policy Brief του ΚΕΦΙΜ (Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών).
Όπως προκύπτει από την ανάλυση, το 88% των προτάσεων έχει ήδη εφαρμοστεί πλήρως ή μερικώς, καθιστώντας τη δημοσιονομική ισορροπία τον τομέα με τη μεγαλύτερη πρόοδο σε σύγκριση με όλους τους υπόλοιπους άξονες της Έκθεσης.
Από τις 8 συνολικά προτάσεις πολιτικής, οι 4 (50%) έχουν εφαρμοστεί πλήρως, οι 3 (38%) βρίσκονται σε στάδιο μερικής εφαρμογής, ενώ μόλις 1 (13%) παραμένει ανενεργή.
Πλήρης εφαρμογή σε χρέος, πλεονάσματα και συντάξεις
Στις προτάσεις που αξιολογούνται ως πλήρως εφαρμοσμένες περιλαμβάνονται κρίσιμες παρεμβάσεις για τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών:
- Δημόσιο χρέος και πρωτογενή πλεονάσματα: Από το 2019 έως το 2025 το δημόσιο χρέος μειώθηκε κατά περίπου 35 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ καταγράφηκαν ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα, με κορύφωση το +4,7% το 2024.
- Πενταετές Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ): Θεσμοθετήθηκε με τον νόμο 4635/2019 και αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο ιεράρχησης των δημοσίων επενδύσεων. Το νέο ΕΠΑ 2026–2030 προβλέπει προϋπολογισμό 19 δισ. ευρώ.
- Ρεαλιστικοί δημοσιονομικοί στόχοι: Μετά τα ελλείμματα της πανδημίας, η χώρα επέστρεψε σε σχεδόν ισοσκελισμένο αποτέλεσμα το 2022 και σε ισχυρά πλεονάσματα το 2023 και το 2024.
- Συνταξιοδοτική δαπάνη: Το μερίδιο της δημόσιας συνταξιοδοτικής δαπάνης μειώθηκε σημαντικά, τόσο ως ποσοστό του προϋπολογισμού όσο και του ΑΕΠ, με κομβικό ρόλο να διαδραματίζει το «πάγωμα» των συντάξεων έως το 2022 και η ενεργοποίηση του μηχανισμού αναπροσαρμογής από το 2023.
Μερική εφαρμογή σε μισθολόγιο, υγεία και δαπάνες
Σε μερική εφαρμογή παραμένουν προτάσεις που αφορούν πιο σύνθετες και διαρθρωτικές αλλαγές:
- Μισθολόγιο Δημοσίου: Παρά τις αυξήσεις μισθών, τα κίνητρα απόδοσης και τις παρεμβάσεις της περιόδου 2023–2026, δεν έχει ολοκληρωθεί ένας συνολικός επανασχεδιασμός που να συνδέει αμοιβές με δεξιότητες και περιγράμματα θέσεων.
- Υγεία και εκπαίδευση: Η δημόσια δαπάνη υγείας αυξήθηκε και πλησίασε το 9,6% του ΑΕΠ το 2023, ωστόσο παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Στην προσχολική και μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, οι δαπάνες χαρακτηρίζονται από χαμηλά και ασταθή επίπεδα.
- Δαπάνες και έσοδα σε σχέση με το ΑΕΠ: Οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονται με ρυθμό χαμηλότερο από το ΑΕΠ, ωστόσο τα φορολογικά έσοδα παρουσιάζουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα, επηρεαζόμενα από τον πληθωρισμό και τα προσωρινά οφέλη της ψηφιοποίησης.
Το «αγκάθι» των προσλήψεων στο Δημόσιο
Η μοναδική πρόταση που δεν έχει εφαρμοστεί αφορά τη μετατόπιση των προσλήψεων στο Δημόσιο από γενικά διοικητικά καθήκοντα προς λιγότερους αλλά πιο εξειδικευμένους εργαζόμενους, με δεξιότητες στις νέες τεχνολογίες.
Παρά τον εκσυγχρονισμό του ΑΣΕΠ και την εισαγωγή γραπτών διαγωνισμών, δεν καταγράφεται οργανωμένη στροφή προς ειδικούς ΤΠΕ, ενώ ο Προϋπολογισμός 2026 δεν προβλέπει ουσιαστική αλλαγή στη σύνθεση των προσλήψεων. Την ίδια στιγμή, τόσο η Eurostat όσο και ο ΟΟΣΑ επισημαίνουν το έλλειμμα ψηφιακών δεξιοτήτων ως κρίσιμο παράγοντα για τον μετασχηματισμό του Δημοσίου.
