Logistics: Επενδυτικές ευκαιρίες σε αποθήκες, λιμένες και πράσινες μεταφορές

Logistics: Επενδυτικές ευκαιρίες σε αποθήκες, λιμένες και πράσινες μεταφορές

Τις προοπτικές του κλάδου αναλύει μελέτη της Αlpha Bank, της σειράς Sectors in focus.

Μπροστά σε σημαντικές ευκαιρίες είναι ο κλάδος των logistics στην Ελλάδα, καθώς η θέση της χώρας ως σημείο σύνδεσης μεταξύ Δυτικής Ευρώπης και Ασίας προσελκύει επενδύσεις, από πάρκα εφοδιαστικής αλυσίδας και χώρους αποθήκευσης μέχρι επενδύσεις σε λιμένες νήσων, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο.

Μεγάλα έργα είναι σε εξέλιξη, όπως η αναβάθμιση των οδικών αξόνων και των σιδηροδρομικών μεταφορών, ενώ προωθούνται νέες επενδύσεις όπως το Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο, η περαιτέρω ανάπτυξη του ΟΛΠ και άλλων λιμένων, αλλά και νέοι αποθηκευτικοί χώροι.

Υπάρχει σημαντικό περιθώριο για πράσινες επενδύσεις σε τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλες περιβαλλοντικά φιλικές τεχνολογίες, όπως η διευρυμένη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων, αλλά και η εκτεταμένη εφαρμογή νέων τεχνολογιών και ψηφιοποίησης, που είναι επίσης απαραίτητες για την ανάπτυξη του κλάδου. Όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Alpha Bank σε μια νέα μελέτη της σειράς Sectors in focus, η συνεργασία και ο συντονισμός των διαφόρων παικτών της εφοδιαστικής αλυσίδας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών, ώστε να μειωθεί το κόστος, να περιοριστούν τα αποθέματα και να αυξηθεί η ευελιξία των μεταφορών, θα προσδώσουν προστιθέμενη αξία στον κλάδο. Σημειώνεται επίσης η περαιτέρω αποτελεσματική ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά και η αποτελεσματική εκμετάλλευση των διαθέσιμων επενδυτικών κεφαλαίων μέσα από προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Συνδέοντας την Ευρώπη (CEF) II.

Τα logistics αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αλυσίδας εφοδιασμού, σύμφωνα με τους αναλυτές, καθώς έχουν τη δυνατότητα να καλύψουν ένα ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων της, από την αγορά πρώτων υλών έως την παράδοση των προϊόντων στον τελικό καταναλωτή.

Η προστιθέμενη αξία

Τα logistics αποτελούν το 74% της Ακαθάριστης Παρούσας Αξίας (ΑΠΑ) των μεταφορών και της αποθήκευσης και το 67% του κύκλου εργασιών της και καλύπτουν το 5,5% της ΑΠΑ του συνόλου των οικονομικών δραστηριοτήτων. Ο τομέας των μεταφορών και της αποθήκευσης συνολικά στην Ελλάδα έχει ένα μερίδιο της τάξης του 7,5% στη συνολική ΑΠΑ των οικονομικών δραστηριοτήτων.

Από τους υποκλάδους των logistics με τα υψηλότερα μερίδια σε όρους κύκλου εργασιών και ΑΠΑ στην Ελλάδα είναι εκείνος των υποστηρικτικών προς τη μεταφορά δραστηριοτήτων. Ο συγκεκριμένος υποκλάδος αντιπροσωπεύει το 53% του συνολικού κύκλου εργασιών των logistics στη χώρα και το 64% της ΑΠΑ, ενώ οι οδικές μεταφορές εμπορευμάτων και υπηρεσίες μετακόμισης το 27% του κύκλου εργασιών και το 12% της ΑΠΑ και οι θαλάσσιες και ακτοπλοϊκές μεταφορές εμπορευμάτων το 9% του κύκλου εργασιών και το 16% της ΑΠΑ.

Ένα μοντέλο εφοδιαστικής αλυσίδας που χρησιμοποιείται ευρέως είναι η παροχή υπηρεσιών Logistics σε τρίτους (3PL). Το 46% των υπηρεσιών 3PL στην Ελλάδα αφορούν τον κλάδο των τροφίμων, ποτών και καπνού, το 18% τον κλάδο των ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών, το 11% φαρμακευτικά και ιατρικά προϊόντα, το 8% βιομηχανικά προϊόντα και το 17% άλλα προϊόντα, όπως οχήματα και ανταλλακτικά, είδη ένδυσης και υπόδησης και έπιπλα-οικιακό εξοπλισμό.

Τα εμπορικά λιμάνια

Σχετικά με τα ελληνικά εμπορικά λιμάνια, πέντε εξ αυτών και συγκεκριμένα αυτά του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, του Ηρακλείου, της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας έχουν στρατηγικό ενδιαφέρον και περιλαμβάνονται στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών ως βασικές θαλάσσιες διασυνδέσεις της Ανατολικής Μεσογείου. Άλλωστε, όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Alpha Bank, το λιμάνι του Πειραιά ως προς τον όγκο των μεταφερόμενων εμπορευματοκιβωτίων κατατάσσεται 5ο μεταξύ των λιμένων της ΕΕ-27 και 1ο στη Μεσόγειο. Ο όγκος των εμπορευμάτων που μεταφέρθηκαν το 2020 στα ελληνικά κύρια λιμάνια ήταν ο 7ος μεγαλύτερος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αν και μειωμένος κατά 7,7% σε σύγκριση με το 2019.

Η επιπτώσεις της πανδημίας 

Η πανδημία προκάλεσε μεγάλη πτώση στην ποσότητα των εμπορευμάτων που διακινούνται στα κύρια λιμάνια της Ελλάδας, όπως και στις τιμές των καυσίμων, οι οποίες με τη σειρά τους επηρέασαν αρνητικά τις τιμές των μεταφορών και αποθήκευσης. Στη χώρα μας το λιανικό και το χονδρικό εμπόριο, όπως και οι μεταφορές και η αποθήκευση στο σύνολό τους, υπέστησαν μεγάλες απώλειες στον κύκλο εργασιών τους, παρόλο που ανάμεσα στις θετικές επιπτώσεις της πανδημίας ήταν η σημαντική ενίσχυση του ηλεκτρονικού εμπορίου. Επιπρόσθετα, τα logistics παίζουν καθοριστικό ρόλο στην καταπολέμηση της πανδημίας, υποστηρίζοντας την ασφαλή μετακίνηση, αποθήκευση και ροή των εμβολίων κατά της Covid-19 παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα.

Η εφοδιαστική αλυσίδα γνώρισε σημαντικές μεταβολές την τελευταία δεκαετία, λόγω της συνεχούς εξέλιξης της τεχνολογίας, ιδίως ως προς την εξέλιξη της πληροφορικής, της ρομποτικής, της ψηφιοποίησης και του Διαδικτύου των Πραγμάτων. Ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μεταφορών, το πρασίνισμα του τομέα και η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, μέσα από τη χρήση νέων τεχνολογιών, θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα για τους φορείς της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Εξάλλου, στην Ελλάδα, οι μεταφορές αποτελούν τον τέταρτο κατά σειρά τομέα με τις υψηλότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, μετά την παραγωγή ηλεκτρισμού, τη βιομηχανία και τη γεωργία, παρόλο που έχουν σωρευτικά μειωθεί κατά 13% την περίοδο 2010-2019. Το 70% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τις μεταφορές προέρχεται από τις χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών.