Ο… λογαριασμός του χρέους μεγαλώνει: Γιατί το ΔΝΤ ζητά δράση τώρα

• Το υψηλό χρέος και οι αυξανόμενες αποδόσεις των ομολόγων επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς και περιορίζουν τη δυνατότητα νέων παρεμβάσεων.
• Το ΔΝΤ ζητά έγκαιρη δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς η αναβολή μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη τη σταθεροποίηση του χρέους.
• Η προειδοποίηση έρχεται ενώ η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται, αλλά διαθέτει μικρότερα περιθώρια αντιμετώπισης νέων κρίσεων.

Το κόστος του δημόσιου χρέους διεκδικεί ολοένα μεγαλύτερο μέρος των κρατικών προϋπολογισμών, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν δυσκολότερες επιλογές για τις δαπάνες και τη χρηματοδότησή τους. Σε αυτό το περιβάλλον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναβαθμίζει τον τόνο της προειδοποίησής του: η συγκράτηση του χρέους αποτελεί πλέον επείγουσα προτεραιότητα.

Ο Ροντρίγκο Βαλντές, διευθυντής του Τμήματος Δημοσιονομικών Υποθέσεων του ΔΝΤ, υπογράμμισε ότι η έκταση του παγκόσμιου δανεισμού, οι πληθωριστικές πιέσεις και η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων έχουν μεταβάλει ουσιαστικά τις συνθήκες.

«Δηλώνουμε τώρα ότι η κατάσταση είναι επείγουσα και είναι τώρα, επειδή ουσιαστικά, οι συνθήκες έχουν αλλάξει», τόνισε σε συνέντευξη Τύπου.

Γιατί το Ταμείο ανεβάζει τον τόνο

Το ΔΝΤ συστηματικά και σχεδόν… παραδοσιακά καλεί τις κυβερνήσεις να βελτιώνουν τη δημοσιονομική τους θέση. Αυτή τη φορά, όμως, ο Βαλντές έδωσε έμφαση στην ανάγκη να γίνει κατανοητός ο επείγων χαρακτήρας της παρέμβασης.

Η προειδοποίηση αφορά τη συνύπαρξη μεγάλων αναγκών χρηματοδότησης και ακριβότερου δανεισμού. Όσο περισσότερο χρέος πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί με υψηλότερα επιτόκια, τόσο αυξάνεται η επιβάρυνση των προϋπολογισμών.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Βαλντές επισήμανε ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος κινείται προς το 100% του ΑΕΠ, περιορίζοντας τα περιθώρια καθυστέρησης. Το μήνυμα του Ταμείου είναι ότι η αναβολή της προσαρμογής μπορεί να κάνει τις μελλοντικές παρεμβάσεις δυσκολότερες.

Πώς οι τόκοι περιορίζουν τις δημόσιες δαπάνες

Πρέπει να σημειωθεί ότι η άνοδος των αποδόσεων στις αγορές δεν μεταφέρεται αυτομάτως και στον ίδιο βαθμό σε ολόκληρο το υφιστάμενο χρέος μιας χώρας. Η επιβάρυνση εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τη διάρκεια των δανείων, τα επιτόκιά τους και το πότε πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν.

Καθώς, όμως, παλαιότερες υποχρεώσεις λήγουν και αντικαθίστανται από ακριβότερο δανεισμό, αυξάνονται οι πόροι που απαιτούνται για τόκους. Με δεδομένα έσοδα, αυτό αφήνει λιγότερα χρήματα για άλλες ανάγκες, από δημόσιες επενδύσεις έως κοινωνικές παρεμβάσεις.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο όταν οι κυβερνήσεις καλούνται ταυτόχρονα να χρηματοδοτήσουν αυξημένες δαπάνες για άμυνα, ενέργεια και δημόσιες υπηρεσίες. Οι πιέσεις αυτές βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο των δημοσιονομικών αξιολογήσεων του Ταμείου.

Η παγίδα του βραχυπρόθεσμου δανεισμού

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη δανείζονται. Η στροφή σε τίτλους μικρότερης διάρκειας μπορεί να προσφέρει αρχικά χαμηλότερο κόστος, αλλά αυξάνει τη συχνότητα με την οποία πρέπει να επιστρέφουν στις αγορές.

Όπως επισημαίνει εξάλλου η Wall Street Journal, μεταφέροντας τις προειδοποιήσεις του ΔΝΤ, η μεγάλη εξάρτηση από βραχυπρόθεσμο χρέος καθιστά τους προϋπολογισμούς περισσότερο εκτεθειμένους σε νέες αυξήσεις επιτοκίων. Αν ο πληθωρισμός επιμείνει, το όφελος της αρχικής χρηματοδότησης μπορεί να περιοριστεί από το ακριβότερο κόστος ανανέωσής της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Goldman Sachs: Η τεχνητή νοημοσύνη χωρίζει τις αγορές σε δύο κόσμους
• Μπιλ Γκέιτς: «Δεν κάνουμε αρκετά» για τους κινδύνους της AI – Προειδοποιεί για κύμα κυβερνοεπιθέσεων
• Politico: Το δίλημμα Ζελένσκι – Πόσο κοστίζει η σύγκρουση με τον Τραμπ