Οι αγορές σε αναταραχή: Πόλεμος, πληθωρισμός και AI προκαλούν «τέλεια καταιγίδα» αστάθειας
- Έντονη αστάθεια στις αγορές λόγω πολέμου στη Μέση Ανατολή
- Άνοδος δείκτη φόβου VIX και επιδείνωση επενδυτικού κλίματος
- Πληθωρισμός και επιτόκια δημιουργούν νέες πιέσεις
- AI και ιδιωτική πίστωση προσθέτουν συστημικούς κινδύνους
Η εικόνα στις διεθνείς αγορές επιδεινώνεται, με τους επενδυτές να βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν συνδυασμό παραγόντων που εντείνουν τη μεταβλητότητα και δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να κλιμακώσει τη σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει ένα νέο σοκ στην παγκόσμια οικονομία, σε μια περίοδο όπου οι αγορές ήδη αντιμετώπιζαν πιέσεις.
Άνοδος μεταβλητότητας και δείκτη φόβου
Ο δείκτης μεταβλητότητας Cboe Volatility Index ξεπέρασε πρόσφατα τις 35 μονάδες, υπερδιπλάσιος από τα επίπεδα των αρχών του έτους, ενώ ο δείκτης κινδύνου της Bank of America καταγράφει αυξημένη πίεση σε:
-
μετοχές
-
επιτόκια
-
νομίσματα
-
εμπορεύματα
Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο αστάθειας από την περίοδο των δασμών που είχε επιβάλει η αμερικανική κυβέρνηση το 2025.
Πολλαπλά σοκ για τις αγορές
Πέρα από τη γεωπολιτική κρίση, οι αγορές δέχονται πιέσεις από μια σειρά παραγόντων:
-
η άνοδος της Τεχνητή Νοημοσύνη που ανατρέπει επιχειρηματικά μοντέλα
-
η αύξηση επισφαλών δανείων στην αγορά ιδιωτικών πιστώσεων
-
η επιβράδυνση της αγοράς εργασίας στις ΗΠΑ
-
ο επίμονος πληθωρισμός
Όπως σημειώνουν αναλυτές της RBC Capital Markets, ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων δημιουργεί νέες ευπάθειες που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με μεμονωμένες πολιτικές παρεμβάσεις.
Πίεση στην αγορά πιστώσεων
Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς στην αγορά ομολόγων υψηλού κινδύνου (junk bonds), όπου τα spreads αυξάνονται λόγω ανησυχιών για:
-
μείωση κερδοφορίας
-
αυξημένο κόστος δανεισμού
-
επιπτώσεις από την AI σε εταιρικά μοντέλα
Παράλληλα, η αγορά ιδιωτικών πιστώσεων – αξίας σχεδόν 2 τρισ. δολαρίων – εμφανίζει αυξημένα ποσοστά αθέτησης, σύμφωνα με τη Fitch Ratings.
Ενεργειακό σοκ και πληθωρισμός
Η ενεργειακή κρίση αποτελεί τον πιο άμεσο κίνδυνο. Το πετρέλαιο Brent έχει ξεπεράσει τα 110 δολάρια, επηρεάζοντας:
-
το κόστος παραγωγής
-
τα περιθώρια κέρδους
-
τη ζήτηση των νοικοκυριών
Η αύξηση των τιμών ενισχύει τα σενάρια στασιμοπληθωρισμού, δηλαδή συνδυασμού υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής ανάπτυξης.
Επιπτώσεις σε Ευρώπη και Ασία
Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται σε:
-
Ευρώπη
-
Ασία
καθώς οι περιοχές αυτές εξαρτώνται περισσότερο από εισαγόμενη ενέργεια σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, οι ασιατικές αγορές επηρεάζονται και από τη φυγή κεφαλαίων, ενώ ο κλάδος των ημιαγωγών – κρίσιμος για την ανάπτυξη της AI – αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Αβεβαιότητα χωρίς εύκολη λύση
Οι επενδυτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα περιβάλλον όπου πολλαπλοί κίνδυνοι συμπίπτουν χρονικά:
-
γεωπολιτική ένταση
-
νομισματική σύσφιξη
-
τεχνολογική ανατροπή
Ακόμη και αν η ένταση στη Μέση Ανατολή αποκλιμακωθεί, οι υπόλοιποι παράγοντες συνεχίζουν να συντηρούν την αβεβαιότητα.
