Πώς οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται η νέα κανονικότητα λόγω κλιματικής αλλαγής

Πώς οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται η νέα κανονικότητα λόγω κλιματικής αλλαγής
Police use water cannon to spray people with water as the arrive at the Olympic stadium for a concert of US singer Bruno Mars on June 28, 2026, in Berlin, as the German capital is expected to reach temperatures around 40 degrees Celsius during a heatwave in Europe. Tens of millions are braving a weekend of extreme temperatures in Europe as a deadly heatwave moves eastwards, with some countries announcing rising death tolls and health services warning of saturation. While some mild relief is expected Sunday in western Europe, German forecasters are warning that more temperature records could still be broken over the weekend as eastern countries issue a slew of red alerts for the coming days. (Photo by RALF HIRSCHBERGER / AFP) Photo: AFP
Νέα επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι ο ακραίος καύσωνας του Ιουνίου θα ήταν σχεδόν αδύνατο να εκδηλωθεί πριν από 50 χρόνια, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες και η επικίνδυνη υγρασία γίνονται ολοένα συχνότερες.

Οι ολοένα συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες στην Ευρώπη δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά τείνουν να εξελιχθούν στη «νέα κανονικότητα», σύμφωνα με νέα ανάλυση της επιστημονικής ομάδας World Weather Attribution. Οι ερευνητές καταλήγουν ότι ο καύσωνας που έπληξε τον Ιούνιο το Ηνωμένο Βασίλειο και μεγάλο μέρος της Ευρώπης θα ήταν σχεδόν αδύνατο να συμβεί υπό τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν πριν από 50 χρόνια.

Η μελέτη, η οποία αξιολόγησε τις ακραίες θερμοκρασίες και την υψηλή υγρασία στη βόρεια, δυτική και κεντρική Ευρώπη, χαρακτηρίζει το φετινό κύμα ζέστης ως το πιο έντονο που έχει καταγραφεί στις περιοχές αυτές. Στο Ηνωμένο Βασίλειο καταρρίφθηκαν ρεκόρ θερμοκρασίας Ιουνίου που διατηρούνταν από το καλοκαίρι του 1976, ενώ η Γαλλία κατέγραψε την υψηλότερη θερμοκρασία της για τον μήνα Ιούνιο.

Τα νέα δεδομένα

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ένας αντίστοιχος καύσωνας, εάν εκδηλωνόταν στο κλίμα του 1976, θα ήταν κατά μέσο όρο 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος. Παράλληλα, οι ιδιαίτερα θερμές νύχτες που δυσκολεύουν την ανάκαμψη του ανθρώπινου οργανισμού είναι σήμερα περίπου 100 φορές πιθανότερο να συμβούν σε σχέση με τον φονικό καύσωνα του 2003, ενώ οι ακραίες ημερήσιες θερμοκρασίες είναι περίπου 10 φορές πιθανότερες.

Εκτός από τις υψηλές θερμοκρασίες, η έρευνα αναδεικνύει ως σημαντικό παράγοντα κινδύνου και την αυξημένη υγρασία. Σχεδόν οι μισές από τις 854 πόλεις που εξετάστηκαν σε 30 ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν ή αναμενόταν να καταγράψουν νέο ρεκόρ στον δείκτη θερμικής καταπόνησης (wet bulb globe temperature), ο οποίος αποτυπώνει πόσο αποτελεσματικά μπορεί να δροσιστεί ο ανθρώπινος οργανισμός μέσω της εφίδρωσης.

Το ακραίο κύμα ζέστης προκλήθηκε από έναν ισχυρό «θερμικό θόλο» (heat dome), που εγκλώβισε θερμές αέριες μάζες πάνω από την Ευρώπη και τροφοδοτήθηκε από θερμό αέρα προερχόμενο από τη Σαχάρα.

Η προειδοποίηση

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας για τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής στην ένταση των καυσώνων.

Ο Theodore Keeping, ερευνητής ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London, δήλωσε ότι η επιστήμη έχει πλέον αποδείξει πως η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τα κύματα ζέστης, ενώ οι συνεχιζόμενες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα ευθύνονται άμεσα για τις ολοένα συχνότερες διαταραχές που βιώνουν οι κοινωνίες.

Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Friederike Otto υπογράμμισε ότι τα ακραία φαινόμενα καταρρίπτουν συνεχώς νέα ρεκόρ και ότι οι λύσεις για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι γνωστές, αλλά εφαρμόζονται με πολύ αργούς ρυθμούς.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο εκτελεστικός γραμματέας της Σύμβασης-Πλαισίου του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, Simon Stiell, ο οποίος κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια και να ενισχύσουν τα μέτρα προσαρμογής απέναντι στα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ: