Σοκ για την τσέπη των οδηγών: Πόσα θα πληρώσουν έξτρα για καύσιμα λόγω του πολέμου στο Ιράν
- 12/03/2026, 12:15
- SHARE
Επιπλέον 220 ευρώ θα πληρώνουν τον χρόνο για καύσιμα οι Ευρωπαίοι οδηγοί, εξαιτίας της αύξησης στις τιμές του πετρελαίου που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν, προειδοποιούν αναλυτές.
Ειδικότερα, σύμφωνα με εκτίμηση των ερευνητών του think tank Transport & Environment (T&E), μια παρατεταμένη χρονικά τιμολόγηση του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι θα σήμαινε ότι οι οδηγοί στην ΕΕ θα πλήρωναν 55 δισ. ευρώ περισσότερα μέσα σε έναν χρόνο
Αυτό το ποσό αντιστοιχεί σε μέσο όρο 220 ευρώ για κάθε οδηγό, με όσους διανύουν περισσότερα χιλιόμετρα να αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις. Η εκτίμηση έγινε κατόπιν σύγκρισης δεδομένων από το 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ώθησε την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια, με δεδομένα της περιόδου 2017-2019.
Τα ηλεκτρικά οχήματα είναι ήδη σημαντικά φθηνότερα στη χρήση σε σύγκριση με τα βενζινοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα οχήματα, όμως η άνοδος της τιμής του πετρελαίου διευρύνει ακόμη περισσότερο αυτή τη διαφορά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η ετήσια εξοικονόμηση ήταν ήδη περίπου 870 λίρες, αλλά με πετρέλαιο στα 100 δολάρια θα ξεπερνούσε τις 1.000 λίρες τον χρόνο, σύμφωνα με την ECIU.
Τα 7,7 εκατομμύρια ηλεκτρικά αυτοκίνητα που κυκλοφορούν σήμερα στους δρόμους της ΕΕ έχουν ήδη μειώσει την κατανάλωση πετρελαίου, αλλά με τιμή 100 δολάρια το βαρέλι οι Ευρωπαίοι οδηγοί ηλεκτρικών οχημάτων θα εξοικονομούσαν περίπου 40 εκατ. ευρώ την ημέρα, σύμφωνα με την T&E.
«Η εξάρτηση της Ευρώπης από το πετρέλαιο δημιουργεί ένα γεωπολιτικό “premium” κάθε φορά που υπάρχει παγκόσμια αστάθεια», δήλωσε ο Antony Froggatt της T&E. «Αυτό θα συνεχίσει να πιέζει τα νοικοκυριά και να πλήττει την ευρωπαϊκή οικονομία, εκτός αν τερματίσουμε δομικά την εξάρτησή μας από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ο Donald Trump και οι φίλοι του στη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία έχουν πολλή δύναμη, αλλά ένα πράγμα που δεν ελέγχουν είναι ο άνεμος και ο ήλιος. Η Ευρώπη πρέπει τώρα να δώσει προτεραιότητα στα ηλεκτρικά οχήματα, τις αντλίες θερμότητας και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ώστε αυτό να μη συμβεί ξανά».
Ο Colin Walker της ECIU δήλωσε: «Θυμίζει έντονα την εκτίναξη των τιμών πετρελαίου μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και αποτελεί μια σαφή υπενθύμιση ότι η ΕΕ δεν έχει πραγματικό έλεγχο στην τιμή του πετρελαίου. Έχει γίνει πολλή συζήτηση για ενεργειακή ασφάλεια και γεωτρήσεις, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι αυτό δεν θα κάνει αυτά τα τακτικά σοκ τιμών πιο προσιτά για τους Ευρωπαίους οδηγούς».
Τα σοκ στις τιμές του πετρελαίου είναι εξαιρετικά κερδοφόρα για τις πετρελαϊκές εταιρείες και τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη. Το 2022, με τιμή πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι πέντε μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες (BP, Shell, TotalEnergies, Chevron και ExxonMobil) κατέγραψαν σχεδόν 200 δισ. δολάρια σε κέρδη. Ο κλάδος πετρελαίου και φυσικού αερίου συνολικά έχει αποκομίσει περίπου 1 τρισ. δολάρια καθαρά κέρδη κάθε χρόνο τα τελευταία πενήντα χρόνια, και ακόμη περισσότερα σε χρονιές με υψηλότερες τιμές.
Η ρύθμιση για την έκτακτη φορολόγηση υπερκερδών ενέργειας στην ΕΕ ανέκτησε μέρος των κερδών το 2022 και το 2023, αλλά πλέον έχει λήξει. Η ΕΕ θα πρέπει να είναι έτοιμη να την επαναφέρει γρήγορα σε περίπτωση μακροχρόνιας αύξησης των τιμών ενέργειας, σύμφωνα με την T&E.
Τα επιπλέον 55 δισ. ευρώ που πλήρωσαν οι οδηγοί της ΕΕ το 2022 θα ήταν ακόμη περισσότερα αν οι κυβερνήσεις της ΕΕ δεν είχαν μειώσει φόρους καυσίμων ύψους 30 δισ. ευρώ — μια επιδότηση ορυκτών καυσίμων που ουσιαστικά πληρώθηκε από τους φορολογούμενους, σύμφωνα με την T&E.
Πολλές πράσινες πολιτικές σε όλη την Ευρώπη έχουν αποδυναμωθεί τα τελευταία χρόνια, με δεξιούς πολιτικούς να υποστηρίζουν ότι έτσι μειώνεται το κόστος. Το Transition Security Project εκτιμά ότι το ενεργειακό σοκ του 2022 κόστισε στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο 1,8 τρισ. δολάρια μεταξύ 2022 και 2025.
Οι επίσημοι σύμβουλοι της βρετανικής κυβέρνησης για το κλίμα δήλωσαν την Τετάρτη ότι η επίτευξη του στόχου μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050 θα κοστίσει λιγότερο από ένα μόνο σοκ στις τιμές πετρελαίου, όπως εκείνο που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, και θα προστατεύσει τη χώρα από μελλοντικές αυξήσεις τιμών.
«Η υποχώρηση από πολιτικές και μέτρα για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, όπως η κατάργηση των αυτοκινήτων με ορυκτά καύσιμα έως το 2035 ή η καθυστέρηση της εφαρμογής της τιμολόγησης άνθρακα της ΕΕ για τη θέρμανση και τα καύσιμα, θα μας κάνει απλώς λιγότερο ασφαλείς», δήλωσε ο Froggatt.