Στενά του Ορμούζ: Το σχέδιο Τραμπ για τέλος 20% προκαλεί σοκ στη ναυτιλία και φόβους για νέα άνοδο στο πετρέλαιο

• Το σχέδιο προβλέπει τέλος 20% στα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
• Αναλυτές εκτιμούν ότι το κόστος μεταφοράς πετρελαίου μπορεί να αυξηθεί από 10 στα 26 δολάρια ανά βαρέλι.
• Η αγορά αμφιβάλλει αν το μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
• Η πρόταση έρχεται εν μέσω νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον σκοπεύει να επιβάλει τέλος ύψους 20% σε όλα τα φορτία που μεταφέρονται μέσω των Στενών του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποζημιώνονται για την προστασία που παρέχουν στη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Η πρόταση έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σε ναυτιλιακές εταιρείες και ειδικούς στην εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς πρόκειται για μια ριζική αλλαγή στη μέχρι σήμερα αμερικανική θέση υπέρ της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στις διεθνείς θαλάσσιες οδούς.

Παράλληλα, αρκετοί αναλυτές θεωρούν αβέβαιο κατά πόσο το μέτρο θα εφαρμοστεί τελικά, λόγω των σημαντικών οικονομικών και γεωπολιτικών συνεπειών που θα είχε.

Πόσο μπορεί να αυξηθεί το κόστος μεταφοράς πετρελαίου

Σύμφωνα με τον Rico Luman, οικονομολόγο μεταφορών της ING Research, η μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη κοστίζει σήμερα περίπου 10 δολάρια ανά βαρέλι.

Εάν το τέλος υπολογιστεί επί της αξίας του φορτίου, όπως άφησε να εννοηθεί ο Τραμπ, τότε με τιμή πετρελαίου περίπου 80 δολάρια ανά βαρέλι θα προστεθούν ακόμη 16 δολάρια ανά βαρέλι.

Έτσι, το συνολικό κόστος μεταφοράς θα μπορούσε να αυξηθεί από 10 δολάρια, στα περίπου 26 δολάρια ανά βαρέλι

Για ένα υπερδεξαμενόπλοιο που μεταφέρει περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου, το πρόσθετο κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 30 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι, μέρος του οποίου αναμένεται να μετακυλιστεί στους αγοραστές και τελικά στους καταναλωτές.

Οι πλοιοκτήτες βρίσκονται μπροστά σε δύσκολο δίλημμα

Η ανησυχία της αγοράς δεν περιορίζεται στο οικονομικό σκέλος. Ο Neil Crosby της Sparta επισήμανε ότι, εφόσον εφαρμοστεί το σχέδιο, οι διαχειριστές πλοίων θα βρεθούν αντιμέτωποι με δύο ιδιαίτερα δύσκολες επιλογές: να πληρώσουν το αμερικανικό τέλος αναλαμβάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο ιρανικών επιθέσεων, ή να επιλέξουν συνεργασία με τις ιρανικές αρχές, με πιθανές συνέπειες στις σχέσεις τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δύο διαχειριστές δεξαμενόπλοιων, που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, χαρακτήρισαν το προτεινόμενο τέλος υπερβολικό, σημειώνοντας ότι υπερβαίνει κατά πολύ τα ποσά που εισπράττουν οι ίδιες οι ναυτιλιακές εταιρείες για τη μεταφορά φορτίων μέσω των Στενών.

Στο επίκεντρο η γεωπολιτική σύγκρουση

Η πρόταση του Τραμπ έρχεται ενώ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν βρίσκονται σε ανοιχτή αντιπαράθεση για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Ο αμερικανικός στρατός συνοδεύει εμπορικά πλοία μέσω διαδρομών κοντά στις ακτές του Ομάν, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι η ευθύνη για τη ναυσιπλοΐα ανήκει στην Τεχεράνη και έχει ήδη πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον πλοίων τις τελευταίες ημέρες, οδηγώντας σε νέα αμερικανικά αντίποινα.

Παράλληλα, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού για πλοία που χρησιμοποιούν ιρανικά λιμάνια.

Αντιδράσεις και ερωτήματα για τη νομιμότητα

Η καθηγήτρια εφοδιαστικών αλυσίδων του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια Vidya Mani χαρακτήρισε το τέλος του 20% «εξαιρετικά υψηλή οικονομική επιβάρυνση», σημειώνοντας ότι αντίστοιχες χρεώσεις σε άλλες διεθνείς θαλάσσιες οδούς, όπως τα Στενά της Μαλάκκας, αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 0,5% της αξίας του φορτίου.

Ειρωνική ήταν και η αντίδραση της Τεχεράνης. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, σχολίασε ότι το 20% είναι «προφανώς υπερβολικό», προσθέτοντας πως «εμείς θα είμαστε δίκαιοι».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο Τραμπ βάζει διόδια στα Στενά του Ορμούζ – Ανακοίνωσε τέλος 20% ανά φορτίο
• Business Monitor: Από τους προορισμούς του αύριο στην επέμβαση που καταργεί τις αποστάσεις
• Γιατί ο μισθός κοστίζει πολύ στην επιχείρηση και φτάνει μειωμένος στον εργαζόμενο
• Πώς η Ελλάδα εδραιώνεται ως ενεργειακός κόμβος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης