Στενό του Ορμούζ: Ο κρυφός κίνδυνος για τις τιμές τροφίμων παγκοσμίως

• Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ απειλούν τις παγκόσμιες προμήθειες λιπασμάτων.

• Η αύξηση του κόστους ενέργειας και γεωργικών εισροών μπορεί να οδηγήσει σε ακριβότερα τρόφιμα.

• Περιοχές όπως ο Κόλπος, η Υποσαχάρια Αφρική και η Νότια Ασία θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες.

• Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το σοκ στις τιμές μπορεί να εμφανιστεί μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τις διεθνείς αγορές τροφίμων, καθώς επηρεάζει έναν από τους σημαντικότερους κόμβους εμπορίου ενέργειας και γεωργικών εισροών στον κόσμο: το Στενό του Ορμούζ.

Πέρα από τις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, η θαλάσσια αυτή οδός αποτελεί βασική διαδρομή για τη μεταφορά λιπασμάτων, τα οποία είναι απαραίτητα για την παγκόσμια γεωργική παραγωγή.

Αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές μπορούν να αυξήσουν το κόστος γεωργίας, να μειώσουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών και τελικά να οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές τροφίμων.

Η Διεθνής Υπηρεσία Πολιτικής Στρατηγικής (IFPRI) προειδοποιεί ότι η αύξηση του κόστους ενέργειας και γεωργικών εισροών μπορεί να πυροδοτήσει νέα άνοδο του παγκόσμιου πληθωρισμού τροφίμων, σε μια περίοδο όπου οι τιμές έχουν ήδη επιστρέψει σε υψηλά επίπεδα σε πολλές χώρες.

Κρίσιμος ρόλος των λιπασμάτων

Σύμφωνα με τον Raj Patel, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, οι διαταραχές στις προμήθειες λιπασμάτων μπορούν να δημιουργήσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στο παγκόσμιο σύστημα τροφίμων.

Όπως σημειώνει, το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο για την παγκόσμια αγορά λιπασμάτων, καθώς χώρες όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, το Ομάν και το Ιράν παράγουν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς ουρίας και φωσφορικών λιπασμάτων.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των εξαγωγών περνά από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις στις τιμές μπορεί να γίνουν αισθητές μέσα σε λίγες εβδομάδες, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσιμες για τη σπορά των καλλιεργειών.

Οι πρώτες χώρες που θα επηρεαστούν

Οι χώρες του Περσικού Κόλπου θεωρούνται οι πρώτες που θα νιώσουν τις επιπτώσεις.

Ο Bin Hui Ong, αναλυτής εμπορευμάτων στη BMI, σημειώνει ότι οι καταναλωτές σε χώρες όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι σε βραχυπρόθεσμες αυξήσεις τιμών.

Οι οικονομίες αυτές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές τροφίμων που μεταφέρονται μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Εάν οι θαλάσσιες μεταφορές παραμείνουν περιορισμένες, οι προμήθειες θα πρέπει να μεταφερθούν μέσω εναλλακτικών διαδρομών ή χερσαίων μεταφορών, κάτι που θα αυξήσει σημαντικά το κόστος.

Υποσαχάρια Αφρική: η πιο ευάλωτη περιοχή

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι ενδέχεται να εμφανιστούν στην Υποσαχάρια Αφρική, όπου οι αγρότες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα λιπάσματα.

Σύμφωνα με στοιχεία του Πανεπιστημίου του Τέξας, πάνω από το 90% των λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται στην περιοχή εισάγονται.

Οι καλλιέργειες που απαιτούν υψηλές ποσότητες αζώτου, όπως το καλαμπόκι, που αποτελεί βασικό τρόφιμο για πολλές χώρες της περιοχής, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε πιθανές ελλείψεις λιπασμάτων.

Η μείωση της χρήσης τους λόγω υψηλών τιμών μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες σοδειές και σε αύξηση των τιμών τροφίμων.

Πιέσεις και στην Ασία

Οι επιπτώσεις ενδέχεται να επεκταθούν και στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία.

Χώρες όπως η Ινδία, το Μπαγκλαντές, η Ταϊλάνδη και η Ινδονησία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα λιπάσματα από τον Κόλπο.

Μια παρατεταμένη διαταραχή στις προμήθειες θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος για τους αγρότες κατά τη διάρκεια των κρίσιμων περιόδων σποράς.

Ο ρόλος της ενέργειας στο κόστος τροφίμων

Ακόμη και αν η αγροτική παραγωγή παραμείνει σχετικά σταθερή, η αύξηση του κόστους ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών τροφίμων.

Η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα σε κάθε στάδιο της παραγωγής τροφίμων – από την παραγωγή λιπασμάτων και τη λειτουργία γεωργικών μηχανημάτων μέχρι τη μεταφορά και επεξεργασία των προϊόντων.

Ο Joseph Glauber, ανώτερος ερευνητής στο Διεθνές Ινστιτούτο Πολιτικής Τροφίμων, σημειώνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης στις τιμές καταναλωτή πιθανότατα θα προέλθει από το αυξημένο ενεργειακό κόστος στην αλυσίδα τροφίμων.

Την ίδια στιγμή, ο γεωργικός οικονομολόγος Chris Barrett από το Πανεπιστήμιο Cornell τονίζει ότι το μέγεθος του σοκ στις τιμές θα εξαρτηθεί κυρίως από το πόσο θα διαρκέσουν οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• ΗΠΑ: Νέο διυλιστήριο πετρελαίου μετά από 50 χρόνια ανακοίνωσε ο Τραμπ
• Από την αντλία στο ράφι: Πώς το ακριβό πετρέλαιο περνά στην οικονομία
• Γερμανία: Απελευθερώνει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου για να συγκρατήσει τις τιμές στην αγορά ενέργειας
• Goldman Sachs: Νέα εποχή για τις ελληνικές τράπεζες – Κινούνται σε περιβάλλον σταθερής κερδοφορίας