Τέλος το WhatsApp και το Signal για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις – Στροφή σε εγχώριες εφαρμογές

Τέλος το WhatsApp και το Signal για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις – Στροφή σε εγχώριες εφαρμογές
Photo: Shutterstock
Γιατί Γαλλία, Γερμανία και Βέλγιο εγκαταλείπουν την αμερικανική τεχνολογία και επενδύουν στην ψηφιακή τους κυριαρχία για την προστασία ευαίσθητων δεδομένων

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «τελειώνουν» το WhatsApp και το Signal από τα συστήματά τους. Οι κυβερνήσεις στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο έχουν αρχίσει να καθιερώνουν δικές τους υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων για να ανταλλάσσουν ευαίσθητες πληροφορίες. 

Στόχος είναι το προσωπικό και να στραφεί σε τοπικές εναλλακτικές που μπορούν να ελέγχουν οι ίδιες οι κυβερνήσεις. Το ΝΑΤΟ διαθέτει επίσης τη δική του εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να προχωρήσει σε αλλαγές μέχρι το τέλος του έτους.

Η στροφή προς κυβερνητικά ελεγχόμενες εφαρμογές αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής αναζήτησης εναλλακτικών απέναντι στην αμερικανική τεχνολογία, λόγω ανησυχιών για στρατηγική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον. Το WhatsApp ανήκει στη Meta, έναν αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό, ενώ το Signal λειτουργεί από μη κερδοσκοπικό οργανισμό με έδρα τις ΗΠΑ και υποστηρίζεται από κοινότητα ανοιχτού λογισμικού.

Η προσπάθεια απομάκρυνσης από αμερικανικές εφαρμογές αντανακλά επίσης την αυξανόμενη συνειδητοποίηση των κυβερνήσεων για τις ευπάθειες των ευρέως χρησιμοποιούμενων εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων στην ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών μεταξύ πολιτικών.

«Η επικοινωνία μας σήμερα συχνά γίνεται μέσω πλατφορμών που δεν ελέγχουμε» δήλωσε η Willemijn Aerdts, υπουργός ψηφιακής πολιτικής της Ολλανδίας, σε δήλωση στο POLITICO. «Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο ισχύος, αυτό αποτελεί κίνδυνο».

Ο Brandon De Waele, διευθυντής της Belgian Secure Communications, της ομοσπονδιακής υπηρεσίας του Βελγίου που είναι υπεύθυνη για τη νέα ασφαλή εφαρμογή του, δήλωσε: «Όλοι στην Ευρώπη συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο το ζήτημα της κυριαρχίας… Για εμάς είναι ζήτημα κυριαρχίας δεδομένων».

Το WhatsApp και το Signal έχουν αντιμετωπίζουν θέματα κυβερνοασφάλειας τις τελευταίες εβδομάδες. Τον περασμένο μήνα, δεκάδες υπηρεσίες προειδοποίησαν ότι ομάδες χάκερ από Ρωσία στοχεύουν πολιτικούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους μέσω των εφαρμογών με επιθέσεις phishing υψηλού επιπέδου.

Οι κίνδυνοι έγιναν επίσης εμφανείς στις Βρυξέλλες: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από ορισμένους από τους αξιωματούχους της να κλείσουν μια ομάδα στο Signal, όπως ανέφερε το POLITICO αυτόν τον μήνα, ενώ η ΕΕ υπήρξε στόχος σειράς κυβερνοεπιθέσεων που επηρέασαν, μεταξύ άλλων, το σύστημα διαχείρισης κινητών συσκευών της.

«Απλώς δεν είναι φτιαγμένες για αυτό»

Το Βέλγιο ήταν η τελευταία ευρωπαϊκή κυβέρνηση που παρουσίασε τον περασμένο μήνα μια εσωτερική ασφαλή υπηρεσία μηνυμάτων για χρήση από δημόσιους υπαλλήλους σε ευαίσθητες αλλά μη διαβαθμισμένες πληροφορίες. 

Τα μέλη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού Bart De Wever, ενθαρρύνονται πλέον να χρησιμοποιούν μια εφαρμογή με την ονομασία BEAM, η οποία έχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωστών εφαρμογών όπως το WhatsApp και το Signal, αλλά λειτουργεί υπό κυβερνητικό έλεγχο.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι εφαρμογές όπως το Signal και το WhatsApp, που χρησιμοποιούν κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο (το χρυσό πρότυπο στην ασφάλεια μηνυμάτων), είναι λιγότερο ασφαλείς από τις εναλλακτικές τους. 

Μεγάλο μέρος της αλλαγής σχετίζεται με ανάγκες όπως ο έλεγχος πρόσβασης, η δυνατότητα περιορισμού συνομιλιών μόνο μεταξύ συγκεκριμένων ατόμων και ο έλεγχος των μεταδεδομένων που δείχνουν πού και πότε έγιναν κλήσεις και μηνύματα.

Η χρήση «λαϊκών» εφαρμογών για μεγάλους οργανισμούς είναι «πραγματικά ριψοκίνδυνη κίνηση» δήλωσε ο Benjamin Schilz, διευθύνων σύμβουλος της Wire, μιας ασφαλούς εφαρμογής επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τη γερμανική κυβέρνηση. «Απλώς δεν είναι φτιαγμένες για αυτό».

Ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά θα είχαν βοηθήσει στην αντιμετώπιση πρόσφατων ρωσικών κατασκοπικών επιχειρήσεων μέσω WhatsApp και Signal, είπε ο De Waele. «Με εμάς, επειδή είναι κλειστό περιβάλλον μόνο με κυβερνητικούς υπαλλήλους, μπορείς επίσης να το αποφύγεις».

Για τους υποστηρικτές της διαφάνειας, η μετάβαση σε κυβερνητικά ελεγχόμενες εφαρμογές είναι καθυστερημένη. Οργανώσεις υπέρ της δημοκρατίας έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η κρυπτογραφημένη επικοινωνία από άκρο σε άκρο και πρακτικές όπως τα εξαφανιζόμενα μηνύματα έχουν μεταφέρει σημαντικές αποφάσεις στο σκοτάδι.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen αντιμετώπισε πέρυσι πρόταση μομφής (η οποία τελικά απέτυχε), εν μέρει λόγω της πρόσβασης σε μηνύματα που αντάλλαξε με τον CEO της Pfizer, Albert Bourla, πριν από μια πολυδισεκατομμυρίων ευρώ συμφωνία για εμβόλια, τα οποία δεν είχε αποκαλύψει.

«Ώθηση από τον Τραμπ»

Όσοι εργάζονται με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε εσωτερικές λύσεις έχουν παρατηρήσει σαφή αλλαγή από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επέστρεψε στον Λευκό Οίκο στις αρχές του περασμένου έτους.

«Η διαφορά που έχουμε δει τους τελευταίους 12 μήνες είναι η αίσθηση επείγοντος από τις κυβερνήσεις», δήλωσε ο Matthew Hodgson, διευθύνων σύμβουλος της Element, εταιρείας που έχει αναπτύξει τεχνολογία για ασφαλείς εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Ο Hodgson και άλλοι αποδίδουν την επιτάχυνση αυτή σε γεγονότα όπως το λεγόμενο “Signalgate”, όταν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης αντάλλαξαν απόρρητα στρατιωτικά σχέδια στο Signal, καθώς και στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που οδήγησαν σε αποκλεισμό εισαγγελέα από το email του. Μια μεγάλη διακοπή λειτουργίας του Amazon Web Services τον Οκτώβριο ανέδειξε επίσης την εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία.

Για άλλους, η απόφαση είναι πιο πρακτική παρά ιδεολογική. «Αυτή η τάση αφορά τη γεφύρωση της απόστασης ανάμεσα στο πώς θα έπρεπε να γίνεται η επίσημη επικοινωνία και στο πώς γίνεται στην πράξη», δήλωσε η Lindsay Gorman, διευθύνουσα σύμβουλος στο German Marshall Fund.

«Η μεγαλύτερη αλλαγή είναι απλώς η αντιμετώπιση της ασυμφωνίας μεταξύ του πώς θα έπρεπε να επικοινωνεί η κυβέρνηση και του πώς επικοινωνούν στην πραγματικότητα οι άνθρωποι», πρόσθεσε η Gorman.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

Πηγή: Politico