Τι τρώνε τα παιδιά στην Ευρώπη; Τα ευρήματα που ανησυχούν τους ειδικούς
-
Έως και 76% των παιδιών στη Γαλλία εκτίθενται σε αλουμίνιο πάνω από τα όρια αναφοράς, ενώ έως 27% υπερβαίνουν τα όρια για κάδμιο.
-
Οι βασικές πηγές ρύπων περιλαμβάνουν δημητριακά, γλυκά, ψωμί, ψάρια και τηγανητές πατάτες.
-
Παρά τις βελτιώσεις σε μόλυβδο και ακρυλαμίδιο, τα βαρέα μέταλλα παραμένουν σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας στην Ευρώπη.
Τα παιδιά στη Γαλλία εκτίθενται σε υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων και χημικών ρύπων μέσω της καθημερινής τους διατροφής, προειδοποιούν ερευνητές.
Νέα μελέτη της ANSES (Γαλλική Υπηρεσία για την Ασφάλεια Τροφίμων, Περιβάλλοντος και Εργασίας), γνωστή ως EAT3, διαπίστωσε ότι το κάδμιο, το αλουμίνιο και ο υδράργυρος ενέχουν κινδύνους για την υγεία, ενώ ο μόλυβδος και το ακρυλαμίδιο — μια ένωση που σχηματίζεται κατά το μαγείρεμα τροφίμων σε υψηλές θερμοκρασίες — προκαλούν επίσης ανησυχία.
«Αυτά τα πρώτα αποτελέσματα αποτελούν το μέρος 1 της TDS3 (Total Diet Study)», δήλωσε η Morgane Champion, συντονίστρια της μελέτης. «Τα αποτελέσματα για άλλες ομάδες τροφικών ρύπων θα δημοσιευθούν τα επόμενα χρόνια… Για κάθε ομάδα θα διατυπώσουμε συγκεκριμένες συστάσεις με στόχο κυρίως τη μείωση της έκθεσης στους ρύπους».
Τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν ευρύτερες ανησυχίες σε ολόκληρη την Ευρώπη σχετικά με τη μόλυνση των τροφίμων.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα
Οι ερευνητές συνέλεξαν περισσότερα από 700 δείγματα τροφίμων από σούπερ μάρκετ και αγορές σε τρεις γαλλικές περιοχές — Hérault, Loiret και Puy-de-Dôme — μεταξύ Μαΐου 2021 και Αυγούστου 2022.
Τα δείγματα κάλυπταν πάνω από το 90% της τυπικής γαλλικής διατροφής και παρασκευάστηκαν όπως ακριβώς θα καταναλώνονταν πριν αναλυθούν για την παρουσία ρύπων.
Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα συνδυάστηκαν με δεδομένα κατανάλωσης τροφίμων ώστε να εκτιμηθεί η έκθεση του πληθυσμού και οι σχετικοί κίνδυνοι για την υγεία.
Πού εντοπίζονται οι ρύποι
Το κάδμιο ανιχνεύθηκε κυρίως σε δημητριακά πρωινού, το αλουμίνιο σε γλυκά και μπισκότα, ο μόλυβδος στο ψωμί, ο υδράργυρος στα ψάρια και το ακρυλαμίδιο σε τηγανητές ή σοταρισμένες πατάτες.
Παρότι οι μέσες συγκεντρώσεις αρκετών μετάλλων έχουν μειωθεί σε σύγκριση με προηγούμενες έρευνες, ορισμένα τρόφιμα — όπως δημητριακά, γλυκά και ζυμαρικά — παραμένουν σημαντικές πηγές διατροφικής έκθεσης.
«Ορισμένα τρόφιμα, ιδίως γλυκά και μπισκότα, όχι μόνο περιέχουν αυτά τα ιχνοστοιχεία, αλλά έχουν και χαμηλή διατροφική αξία», σημείωσε η Véronique Sirot, συντονίστρια της μελέτης.
Τα λαχανικά εμφάνισαν ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα ορισμένων μετάλλων, ωστόσο η ίδια υπογράμμισε ότι αυτό «δεν θέτει υπό αμφισβήτηση τα αδιαμφισβήτητα διατροφικά οφέλη της κατανάλωσής τους».
Τα ανησυχητικά ποσοστά για τα παιδιά
Για το κάδμιο, η μελέτη διαπίστωσε ότι μεταξύ 23% και 27% των παιδιών άνω των τριών ετών υπερβαίνουν την ανεκτή ημερήσια πρόσληψη. Σύμφωνα με την European Food Safety Authority (EFSA), το κάδμιο μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική λειτουργία.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 76% των παιδιών εκτίθενται σε επίπεδα αλουμινίου πάνω από την τοξικολογική τιμή αναφοράς, έναντι 39% των ενηλίκων.
Τα επίπεδα υδραργύρου στα ψάρια παρέμειναν σε γενικές γραμμές αμετάβλητα σε σχέση με προηγούμενες μελέτες. «Τα αρπακτικά ψάρια στο τέλος της τροφικής αλυσίδας, όπως ο τόνος, εμφανίζουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις μεθυλυδραργύρου. Ωστόσο, η κατανάλωση ψαριών έχει αδιαμφισβήτητα διατροφικά οφέλη», δήλωσε η Champion.
Η σύσταση παραμένει η κατανάλωση δύο μερίδων ψαριού την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένης μίας λιπαρού ψαριού, με εναλλαγή ειδών και πηγών προμήθειας.
Βελτιώσεις αλλά και εκκρεμότητες
Η έκθεση σε μόλυβδο μειώθηκε σε σύγκριση με προηγούμενες έρευνες — κατά 27% στα παιδιά και 49% στους ενήλικες — γεγονός που η ANSES αποδίδει σε πολιτικές δημόσιας υγείας, όπως η απαγόρευση της βενζίνης με μόλυβδο και η απομάκρυνση του μολύβδου από χρώματα και σωληνώσεις.
«Παρότι το νερό παραμένει βασική πηγή έκθεσης σε μόλυβδο, δεν είναι η μόνη: το ψωμί και τα λαχανικά συμβάλλουν επίσης, όπως και τα αλκοολούχα ποτά για τους ενήλικες», δήλωσε η Sirot.
Τα επίπεδα ακρυλαμιδίου μειώθηκαν σε βασικά τρόφιμα όπως ο καφές, ωστόσο η συνολική έκθεση εξακολουθεί να θεωρείται υψηλή.
Ευρωπαϊκές ανησυχίες
Τα ευρήματα της ANSES ευθυγραμμίζονται με τις ευρύτερες ανησυχίες στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την European Food Safety Authority, βαρέα μέταλλα όπως αρσενικό, κάδμιο, μόλυβδος και υδράργυρος είναι συχνά παρόντα στα τρόφιμα, ιδίως στα θαλασσινά.
Η EFSA επισημαίνει ότι το ανόργανο αρσενικό αποτελεί ιδιαίτερο κίνδυνο λόγω της σύνδεσής του με δερματικές βλάβες, καρκίνο, τοξικότητα στην ανάπτυξη, καρδιαγγειακά νοσήματα και διαταραχές του μεταβολισμού της γλυκόζης.
Ο υδράργυρος στα αρπακτικά ψάρια, ο μόλυβδος στα δίθυρα μαλάκια και το κάδμιο στα οστρακοειδή παραμένουν βασικές πηγές ανησυχίας — ιδίως για εγκύους και παιδιά, που είναι πιο ευάλωτα στις τοξικές επιδράσεις.
