TikTok, Instagram και YouTube κρατούν ξύπνιους τους εφήβους μέχρι τα ξημερώματα
- Περισσότεροι από τους μισούς εφήβους χρησιμοποιούν κινητό μεταξύ 10 μ.μ. και 6 π.μ. τις σχολικές ημέρες.
- Η έλλειψη ύπνου συνδέεται με αυξημένο άγχος, ευερεθιστότητα και προβλήματα ψυχικής υγείας στους εφήβους.
- Οι ειδικοί προτείνουν screen-free ώρες και απομάκρυνση κινητών από τα υπνοδωμάτια για όλη την οικογένεια.
Τα smartphones μετατρέπουν όλο και περισσότερους εφήβους σε… νυχτοπούλια — ακριβώς τη στιγμή που ο οργανισμός και ο εγκέφαλός τους χρειάζονται περισσότερο ύπνο από ποτέ.
Νέα έρευνα στις ΗΠΑ δείχνει ότι περισσότεροι από τους μισούς εφήβους χρησιμοποιούν το κινητό τους μέχρι αργά το βράδυ ή ακόμη και μέσα στη νύχτα, με αποτέλεσμα να χάνουν κρίσιμες ώρες ξεκούρασης.
Σύμφωνα με τις συστάσεις της American Academy of Pediatrics και της American Academy of Sleep Medicine, οι έφηβοι θα πρέπει να κοιμούνται από 8 έως 10 ώρες κάθε βράδυ.
Ωστόσο, η νέα μελέτη αποκάλυψε ότι πάνω από το 50% των εφήβων στις ΗΠΑ περνά έως και μία ώρα — ή και περισσότερο — στο κινητό του μεταξύ 10 μ.μ. και 6 π.μ. τις σχολικές ημέρες.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι περισσότεροι από τους μισούς χρησιμοποιούν το κινητό και μέσα στη «νεκρή ζώνη» του ύπνου, δηλαδή μεταξύ 12 τα μεσάνυχτα και 4 το πρωί.
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα της μεγάλης μελέτης Adolescent Brain Cognitive Development Study και επικεφαλής της ήταν ο Jason M. Nagata από το University of California, San Francisco.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα μοτίβα χρήσης κινητών από εφήβους και πώς συγκεκριμένες εφαρμογές επηρεάζουν άμεσα τον ύπνο τους κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Αν και η νέα μελέτη δεν συνδέει άμεσα τη νυχτερινή χρήση κινητού με συγκεκριμένες βλάβες στην υγεία, προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ξεκάθαρα ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις.
Η Mary A. Carskadon από το Brown University εξήγησε ότι όταν οι έφηβοι στερούνται ύπνο, επηρεάζεται άμεσα η ικανότητά τους να μαθαίνουν, να θυμούνται πληροφορίες και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους.
«Μία από τις βασικές “δουλειές” της εφηβείας είναι η μάθηση», σημείωσε. «Είτε μιλάμε για σχολείο, είτε για αθλητισμό, είτε για κοινωνικές σχέσεις, ο εγκέφαλος των εφήβων βρίσκεται σε συνεχή διαδικασία ανάπτυξης».
Η έλλειψη ύπνου φαίνεται επίσης να επηρεάζει έντονα τη συναισθηματική ισορροπία.
Σε προηγούμενη μελέτη, έφηβοι ηλικίας 14 έως 17 ετών που κοιμόντουσαν μόλις 6,5 ώρες τη νύχτα εμφάνισαν:
- μεγαλύτερο άγχος,
- περισσότερη ευερεθιστότητα,
- αυξημένη κόπωση,
- και χειρότερη συναισθηματική διαχείριση.
«Όσο λιγότερο κοιμάται ένας έφηβος, τόσο πιο ευερέθιστος γίνεται», ανέφερε η Carskadon.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χρόνια έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο:
- κατάθλιψης,
- αγχωδών διαταραχών,
- αυτοτραυματισμού,
- ακόμη και αυτοκτονικού ιδεασμού σε πιο ευάλωτους εφήβους.
Οι εφαρμογές που «κλέβουν» περισσότερο ύπνο φαίνεται να είναι κυρίως social και entertainment platforms.
Οι έφηβοι περνούν κατά μέσο όρο 33 λεπτά κάθε βράδυ σε apps όπως:
- YouTube,
- Instagram,
- και TikTok.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η καθυστέρηση του ύπνου.
Τα notifications, το scrolling, ο φωτισμός της οθόνης και η διαρκής εγρήγορση κρατούν τον εγκέφαλο σε κατάσταση διέγερσης τη στιγμή που θα έπρεπε να «κατεβάζει ταχύτητα».
«Όταν πρέπει να κοιμάσαι, τα επίπεδα διέγερσης του οργανισμού πρέπει να πέφτουν. Αυτές οι εφαρμογές κάνουν ακριβώς το αντίθετο», εξήγησε η Carskadon.
Μάλιστα, παλαιότερη ανάλυση του Nagata έδειξε ότι:
- το 17% των εφήβων ξυπνά τουλάχιστον μία φορά κάθε βράδυ από κλήσεις, μηνύματα ή emails,
- ενώ το 20% χρησιμοποιεί το κινητό του κάθε φορά που ξυπνά μέσα στη νύχτα.
Οι ειδικοί επιμένουν ότι η λύση δεν μπορεί να αφορά μόνο τα παιδιά. «Δεν είναι μόνο θέμα εφήβων. Είναι οικογενειακό θέμα», υπογράμμισε η Carskadon.
Οι ερευνητές προτείνουν:
- screen-free ζώνες μέσα στο σπίτι,
- συγκεκριμένες ώρες χωρίς συσκευές,
- και απομάκρυνση κινητών από τα υπνοδωμάτια.
Μάλιστα, η Carskadon προτείνει ακόμη και ένα «family media lockbox» — ένα σημείο όπου όλα τα μέλη της οικογένειας αφήνουν τα κινητά τους πριν τον ύπνο.
Γιατί, όπως φαίνεται, το doomscrolling πριν τον ύπνο δεν επηρεάζει μόνο τους ενήλικες — αλλά μια ολόκληρη γενιά που μεγαλώνει με την οθόνη στο χέρι ακόμη και μέσα στη νύχτα.
