Το Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ ακυρώνει τους δασμούς Τραμπ ως αντισυνταγματικούς
Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάνθηκε ότι οι δασμοί που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ με επίκληση λόγων έκτακτης εθνικής ανάγκης δεν έχουν νομική βάση.
Στην απόφαση που δημοσιοποιήθηκε την Παρασκευή, το Δικαστήριο ξεκαθαρίζει πως το ζήτημα που τέθηκε προς κρίση ήταν αν η εξουσία «ρύθμισης των εισαγωγών», όπως προβλέπεται από τον Νόμο περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών (IEEPA), περιλαμβάνει και την επιβολή δασμών. Η απάντηση ήταν κατηγορηματική: δεν περιλαμβάνει τέτοια αρμοδιότητα.
Η υπόθεση επικεντρώθηκε στο κατά πόσο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υπερέβη τις εξουσίες της, αξιοποιώντας έναν νόμο που προορίζεται για την αντιμετώπιση έκτακτων διεθνών οικονομικών απειλών προκειμένου να εφαρμόσει μια ευρείας κλίμακας δασμολογική πολιτική. Οι συγκεκριμένοι δασμοί αποτέλεσαν βασικό άξονα της οικονομικής στρατηγικής της δεύτερης θητείας του Τραμπ.
Την προσφυγή κατέθεσαν ενώσεις αμερικανικών επιχειρήσεων σε συνεργασία με 12 πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα προκάλεσαν σημαντική οικονομική ζημία, αυξάνοντας το κόστος εισαγωγών και πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα.
Ο Τραμπ είχε επιστρέψει στον Λευκό Οίκο με τη δέσμευση να χρησιμοποιήσει τους δασμούς ως εργαλείο αναδιάταξης της παγκόσμιας εμπορικής ισορροπίας, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ υπήρξαν επί δεκαετίες «χαμένοι» του διεθνούς εμπορίου. Το νέο δασμολογικό πλαίσιο παρουσιάστηκε τον Απρίλιο, σε μια συμβολική «Ημέρα Απελευθέρωσης», πυροδοτώντας έντονες αντιδράσεις στις αγορές και ανησυχία μεταξύ συμμάχων.
Παρά τις μεταγενέστερες αναδιπλώσεις σε ορισμένα από τα πιο αυστηρά μέτρα, το 2025 έκλεισε με μέσο δασμολογικό συντελεστή άνω του 10% – το υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αν και οι χρηματιστηριακές αγορές ανέκαμψαν και κατέγραψαν νέα ιστορικά υψηλά, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό Αμερικανών θεωρεί πως η δασμολογική πολιτική επιβαρύνει τελικά την εθνική οικονομία.
Η πρώτη αντίδραση του Τραμπ στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλεσε «ντροπή» την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κατά τη διάρκεια πρωινού στο Λευκό Οίκο με κυβερνήτες, σύμφωνα με δύο πηγές εξοικειωμένες με τις δηλώσεις του. Ένα από τα άτομα αυτά ανέφερε ότι ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος αποκάλυψε στους παρευρισκόμενους ότι έχει έτοιμο εφεδρικό σχέδιο.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε προετοιμαστεί για ήττα, καθησυχάζοντας τον πρόεδρο ότι, σε περίπτωση ακύρωσης των δασμών, υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι εφαρμογής τους. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ εξέφραζε οργή σε ιδιωτικές συζητήσεις για τις υπερβολικές καθυστερήσεις του δικαστηρίου, σύμφωνα με πολλές πηγές.
Η απόφαση αναμένεται να πυροδοτήσει ευρύτερους κραδασμούς στο παγκόσμιο εμπόριο, τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές, τον πληθωρισμό και το διαθέσιμο εισόδημα των Αμερικανών. Οι επίμαχοι δασμοί αφορούν εμπορικές ροές δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η Wall Street αντέδρασε άμεσα και θετικά. Στο άνοιγμα, ο Dow Jones ανέβηκε 0,34%, ο S&P 500 +0,48% και ο Nasdaq +0,57%..
