Το χρυσό ιωβηλαίο του δείκτη Nasdaq: Από τη Μicrosoft και την Amazon στη φούσκα dot-com και τον κορωνοϊό

REUTERS

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν ακούν τη λέξη Nasdaq, σκέφτονται τον κορυφαίο χρηματιστηριακό δείκτη για αγορά και πώληση τεχνολογικών μετοχών, όπου τα πιο cool «παιδιά» της Σίλικον Βάλεϊ, από τον Τζεφ Μπέζος και τον Στιβ Τζομπς, έως τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ και τον Ίλον Μασκ, διέθεσαν για πρώτη φορά τις μετοχές των εταιρειών τους.

Όμως, ο Nasdaq δεν τύγχανε πάντα σεβασμού. Τώρα, 50 χρόνια από τη γέννησή του, έφτασε στο σημείο να απολαμβάνει την προσοχή της επενδυτικής κοινότητας. Με έσοδα 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2020 και κεφαλαιοποίηση 24,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, είναι ένας «παίκτης» μεσαίου μεγέθους. Προς τι, λοιπόν, ο ενθουσιασμός; Αυτό που δημιουργεί έξαψη στους επενδυτές είναι η δυνατότητά του να υπερβαίνει κατά πολύ τις μέτριες προοπτικές και αποδόσεις ενός ώριμου δείκτη, όπως, για παράδειγμα, ο S&P 500.

Μετασχηματισμός

Ο μετασχηματισμός του δείκτη ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 2000, υπό τον CEO Bob Greifeld. Η Adena Friedman, που διαδέχθηκε τον Greifeld στις αρχές του 2017, επιτάχυνε την ανάπτυξή του. Το 2020, παρόλο που ο δείκτης ήταν είναι επικερδής, τα έσοδα παρουσίασαν υψηλή μεταβλητότητα, με απρόβλεπτες μεταβολές στον όγκο συναλλαγών. Επιπλέον, ο αριθμός των εισηγμένων είναι σταθερός και δεν αναμένεται να αυξηθεί. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος προσωπικού και συντήρησης είναι χαμηλό, επειδή οι πελάτες κατεβάζουν και ενημερώνουν εφαρμογές από το cloud.

Στο μεταξύ, ο Nasdaq είναι πλέον το σπίτι των 6 πιο πολύτιμων εταιρειών στον κόσμο, των Apple, Microsoft, Amazon, Google Alphabet, Tesla και Facebook. Μοιραία, λοιπόν, οι συναλλαγές στον σύνθετο τεχνολογικό δείκτη των ΗΠΑ αντιστοιχούν στο 15,6% του συνολικού όγκου συναλλαγών για το 2020. Σημειώνεται πως οι περισσότερες IPO έλαβαν χώρα στον Nasdaq, ενώ η μετοχή του επιβράβευσε τους επενδυτές με απόδοση 206%. Πλέον, μπορούμε να μιλάμε για ένα χρηματιστήριο αξιών στο οποίο τυγχάνουν διαπραγμάτευσης τα πάντα: από ETF και παράγωγα του πετρελαίου μέχρι bitcoin και stock options.

Ίδρυση

Ο δείκτης Nasdaq ξεκίνησε ως ο κερδοσκοπικός εμπορικός βραχίονας της μη κερδοσκοπικής εθνικής ένωσης εμπόρων κινητών αξιών (NASD) το 1971, επί Nixon. Αμέσως συγκέντρωσε τις περισσότερες τεχνολογικές εταιρείες, αφού δέχτηκε στις τάξεις του και επιχειρήσεις που είχαν εγγράψει ζημίες. Το 1999 ο Nasdaq διαχωρίστηκε από την NASD. Μέχρι τότε, είχε φιλοξενήσει τις IPO των διασημότερων εταιρειών στον κόσμο, όπως η Apple, η Amazon και η Microsoft.

Η φούσκα dot com

Ο δείκτης Nasdaq από τις αρχές του 1995 μέχρι και τον Μάιο του 1996 αυξήθηκε από τις 751,31 μονάδες στις 1.243,43, που αντιστοιχεί σε μία αύξηση του 65%. Για τα επόμενα έτη ακολούθησε ανοδική πορεία, οπότε και κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2000, κλείνοντας με 5.048,62 μονάδες, μία αύξηση 306% σε σχέση με τον Μάιο του 1996 και μία αύξηση του 235% σε σχέση με τις αρχές του 1998. Η ευφορική άνοδος, όμως, δεν μπορούσε να συνεχίσει για πάντα. Μέχρι τα τέλη του Απριλίου 2000, ο Nasdaq παρουσίασε πτώση 34%. Mετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, οι περισσότερες επιχειρήσεις dot-com, που άντλησαν τεράστιες ποσότητες κεφαλαίων χωρίς να είναι κερδοφόρες, χωρίς πρόσβαση σε διαρκή χρηματοδότηση, σύντομα χρεοκόπησαν με τη μαζική έξοδο των επενδυτών από την αγορά. Με αυτόν τον τρόπο, η κρίση των dot-coms κέρδισε τη θέση της ανάμεσα στις σημαντικές φούσκες της ιστορίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Υπάρχουν ακόμη κίνδυνοι

Ο Nasdaq κατάφερε να ξεπεράσει τους κινδύνους, κινούμενος προς νέα υψηλά. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κίνδυνοι. Οι πελάτες είναι προσεκτικοί λόγω της αβεβαιότητας που προκλήθηκε από την κρίση COVID-19. Από την άλλη, έχουν αυξηθεί οι απόπειρες διενέργειας παράνομων συναλλαγών. Η πρόληψη του εγκλήματος δεν θα είναι μια επιλογή στο μέλλον, αλλά κάτι που πρέπει να επενδύσουν οι τράπεζες, οι brokers και τα χρηματιστήρια για να επιβιώσουν και να ευδοκιμήσουν.