Το DNA της μακροζωίας: Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες για το πόσα χρόνια θα ζήσουμε
- Έρευνα αποκαλύπτει ότι έως και το 50% της μακροζωίας εξηγείται από τη γενετική
- Οι επιστήμονες «φιλτράρουν» την εξωγενή θνησιμότητα για πιο ακριβή αποτελέσματα
- Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για θεραπείες που επιβραδύνουν τη γήρανση
Η μακροζωία αποτελεί διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης. Είναι αποτέλεσμα τύχης, τρόπου ζωής ή καθημερινών συνηθειών; Σύγχρονες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η απάντηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στο DNA μας.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, η γενετική συμβολή στη διάρκεια ζωής του ανθρώπου είναι σημαντικά μεγαλύτερη απ’ ό,τι εκτιμούσαν έως σήμερα οι επιστήμονες.
Το «λάθος» των προηγούμενων μελετών
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι παλαιότερες μελέτες δεν είχαν λάβει επαρκώς υπόψη την αποκαλούμενη «εξωγενή θνησιμότητα» – δηλαδή θανάτους που προκαλούνται από ατυχήματα, λοιμώξεις, εγκλήματα ή άλλους παράγοντες που δεν σχετίζονται άμεσα με τη βιολογική γήρανση.
Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν και γίνονται πιο ευάλωτοι, τέτοιοι παράγοντες αυξάνονται, θολώνοντας την πραγματική εικόνα της γενετικής επίδρασης στη μακροζωία.
Το νέο μοντέλο που αλλάζει τα δεδομένα
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Uri Alon από το Ινστιτούτο Weizmann στο Ισραήλ, ανέπτυξε ένα μαθηματικό μοντέλο που διαχωρίζει τη βιολογική γήρανση από την εξωγενή θνησιμότητα.
Χρησιμοποιώντας ιστορικά δεδομένα από χιλιάδες ζευγάρια διδύμων στη Δανία και τη Σουηδία, οι επιστήμονες «αφαίρεσαν» την επίδραση των εξωτερικών παραγόντων, αποκαλύπτοντας το καθαρό γενετικό αποτύπωμα στη διάρκεια ζωής.
Το αποτέλεσμα; Περίπου το 50% της μεταβλητότητας της ανθρώπινης διάρκειας ζωής αποδίδεται στη γενετική – ποσοστό παρόμοιο με εκείνο που παρατηρείται σε εργαστηριακές μελέτες σε άγρια ποντίκια.
Τι καθορίζει το υπόλοιπο 50%
Το υπόλοιπο μισό της διάρκειας ζωής φαίνεται να επηρεάζεται από:
- περιβαλλοντικούς παράγοντες
- τυχαίες βιολογικές διεργασίες
- τρόπο ζωής και συνθήκες υγείας
Τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν και από δεδομένα αμερικανικής μελέτης σε αδέλφια εκατοντάχρονων, καθώς και από πρόσθετα σουηδικά σύνολα δεδομένων.
Γιατί η γενετική «μετρά» όλο και περισσότερο
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης ότι, καθώς η εξωγενής θνησιμότητα μειώθηκε τον 20ό αιώνα — κυρίως λόγω βελτιώσεων στη δημόσια υγεία — η γενετική επίδραση στη διάρκεια ζωής έγινε πιο εμφανής.
Παράλληλα, η κληρονομικότητα της μακροζωίας διαφέρει ανάλογα με:
- την αιτία θανάτου (π.χ. καρκίνος, άνοια)
- την ηλικία
Όπως σημειώνει ο ερευνητής Shenhar, περίπου το 20% των εκατοντάχρονων φτάνουν σε αυτή την ηλικία χωρίς σοβαρές χρόνιες παθήσεις, κάτι που ενισχύει την υπόθεση ύπαρξης «προστατευτικών» γονιδίων.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον
Σύμφωνα με τον καθηγητή Alon, ο εντοπισμός των γονιδίων που ρυθμίζουν τα «εσωτερικά μας ρολόγια» θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες που επιβραδύνουν τη γήρανση και καθυστερούν ταυτόχρονα πολλές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία.
Όπως σχολιάζει και ο καθηγητής Richard Faragher από το Πανεπιστήμιο του Brighton, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο άνθρωπος δεν αποτελεί εξαίρεση στη φύση: η διάρκεια ζωής του είναι σε μεγάλο βαθμό κληρονομική.
