Το ελληνικό κράτος διεκδικεί τις φωτογραφίες των 200 της Καισαριανής – Διεκόπη η δημοπρασία
- 16/02/2026, 13:27
- SHARE
Διεκόπη η διαδικτυακή δημοπρασία φωτογραφιών από τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν την εκτέλεσή τους από Ναζί στο Σκοπευτήριο Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944.
«Το υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει ήδη τις διαδικασίες απόκτησής τους» δήλωσε ο Παύλος Μαρινάκης σχετικά.
Τις εικόνες ανέβασε στο eBay ένας πωλητής από το Βέλγιο, ο οποίος ισχυρίζεται ότι χρονολογούνται από τις τραγικές εκείνηες ημέρες του Μάη του ’44. Φέρονται να ανήκουν στη συλλογή του Γερμανού λοχία Χ¨ερμαν Χόϊερ, που υπηρετούσε σε τάγμα με βάση κοντά στη Μαλακάσα.
Τις φωτογραφίες δημοσιοποίησε ο ιστορικός Ιάσονας Χανδρινός στο προφίλ του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλώντας μεγάλο ενδιαφέρον. Απεικονίζουν αγωνιστές που οδηγούνται προς το εκτελεστικό απόσπασμα, με εμφανή πρόσωπα, τα οποία ίσως αναγνωριστούν από συγγενείς, μέσω οικογενειακών αρχείων.
Πάντως, μέχρι και σήμερα Δευτέρα 16/2, η γνησιότητά τους παραμένει ανεπιβεβαίωτη επίσημα, ενώ η διακοπή της δημοπρασίας ήρθε μετά από έντονες αντιδράσεις και εκκλήσεις.
«Είμαι ανοικτός σε διάλογο με τις ελληνικές Αρχές για τις φωτογραφίες»
Σε δήλωση στην εφημερίδα Καθημερινή, ο Βέλγος κάτοχος των φωτογραφικών ντοκουμέντων, Tim de Craene, ιδιοκτήτης της ιστοσελίδας Crain’s Militaria εξήγησε ότι διέκοψε την δημοπρασία κατανοώντας την ιστορική φύση τους και την τεράστια σημασία τους για την Ελλάδα, ενώ τόνισε ότι αναμένει τις ελληνικές Αρχές για το μέλλον του υλικού.
«Κατανοώ πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητης ιστορικής φύσεως και σοκαρίστηκα βαθιά από τον βανδαλισμό του μνημείου χθες στην Καισαριανή. Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα που προκαλεί η υπόθεση μπορεί να είναι έντονα και λυπούμαι επίσης που το ζήτημα πολιτικοποείται.
Από τη στιγμή που η υπόθεση έλαβε διαστάσεις στα ελληνικά ΜΜΕ χθες, έχουν επικοινωνήσει μαζί μου πάρα πολλοί ιδιώτες συλλέκτες, εκφράζοντας έντονο ενδιαφέρον για την αγορά των φωτογραφιών. Παρότι εκτιμώ το ενδιαφέρον, θέλω να καταστήσω σαφές ότι δεν έχει υπάρξει καμία απόφαση έως τώρα για πώλησή τους. Παραμένω ανοικτός σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού.
Παράλληλα, ζητώ με σεβασμό η νομική κυριότητα των φωτογραφιών από εμένα να αναγνωριστεί και να μεταχειριστεί με τον ανάλογο σεβασμό. Ηδη έχουν διαμοιραστεί ευρέως επεξεργασμένες φωτογραφίες, στις οποίες έχουν αφαιρεθεί τα διακριτικά της προστασίας των δικαιωμάτων μου, ακόμη και παραμορφώνοντας κάποια πρόσωπα των θυμάτων, προκαλώντας έτσι συζητήσεις σχετικά με τη γνησιότητα των φωτογραφιών».
Το ΚΚΕ χαρακτήρισε τις φωτογραφίες «ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας» και κάλεσε το κράτος να τις αγοράσει άμεσα, αποδίδοντάς τις στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Καισαριανής, τον Δήμο Χαϊδαρίου και το ίδιο το Κόμμα, ώστε να γίνουν προσιτές σε όλους ως πηγή γνώσης και έμπνευσης. Ο δήμαρχος Ηλίας Σταμέλος τόνισε ότι πρόκειται για μοναδικά ιστορικά τεκμήρια από την Πρωτομαγιά του ’44 και δεν μπορούν να γίνουν αντικείμενο εμπορίου, καλώντας να γίνουν κληρονομιά του λαού αντί για ιδιωτική συλλογή.
Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά σε διαδικασίες απόκτησης ως πολιτιστική κληρονομιά, ενώ ο ΓΓ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας έστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής Κώστα Κακλαμάνη, ζητώντας παρέμβαση. Ο Κακλαμάνης δήλωσε ότι η Βουλή θα κινηθεί νομικά για να τις εξασφαλίσει, εφόσον δεν υπάρξει εμπόδιο.
Η δήλωση του Νικήτα Κακλαμάνη
«Η Βουλή δεν έχει καμία δουλειά, είναι δουλειά του υπουργείου Πολιτισμού. Σε ό,τι αφορά την επιστολή Τσίπρα έχει κάνει λάθος, το ίδρυμα της Βουλής δεν έχει προϋπολογισμό, η Bουλή έχει προϋπολογισμό για αυτά. Αντίστοιχη επιστολή (σωστή) έστειλε τώρα και το ΚΚΕ. Εγώ θα ζητήσω την Πέμπτη να με εξουσιοδοτήσει η Διάσκεψη των Προέδρων ώστε να ελέγξουμε τη γνησιότητα φωτογραφιών», ανέφερε ο κ. Κακλαμάνης. «Υπάρχει νόμος διεθνής που απαγορεύει σε αυτή την πλατφόρμα να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου. Αν δεν υπάρχει τέτοιο κώλυμα, η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει», σημείωσε.
Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ.
Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά.
Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους.
Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.
Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων».