Το φαγητό σας πρόκειται να γίνει πιο ακριβό λόγω του πολέμου στο Ιράν

Οι αυξήσεις στις τιμές στα πρατήρια καυσίμων θα μπορούσαν τελικά να μετακυλιστούν στα σούπερ μάρκετ καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν συνεχίζεται. Οι λιανοπωλητές δηλώνουν αποφασισμένοι να μη μεταφέρουν τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων στους καταναλωτές. Αλλά αν η Τεχεράνη συνεχίσει να κρατά το Στενό του Ορμούζ κλειστό, έναν βασικό δίαυλο για τα ορυκτά καύσιμα και τα λιπάσματα, ο πόνος θα εξαπλωθεί αναπόφευκτα, προειδοποιούν οι αναλυτές.

«Πρώτα θα έχουμε υψηλότερες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων, που στη συνέχεια θα έχουν επιπτώσεις στις μεταφορές και στις τιμές των τροφίμων και τελικά θα φτάσουν και στα σούπερ μάρκετ», δήλωσε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής οικονομολόγος της ING Γερμανίας.

Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εξακολουθούν να αυξάνονται παρά την απελευθέρωση των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου ρεκόρ. Η κατάσταση ώθησε χώρες όπως η Ιταλία, η Αυστρία και η Σλοβακία να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιμακούμενης κρίσης.

Το κόστος ενέργειας επηρεάζει άμεσα τις τιμές των λιπασμάτων — πόσο μάλλον που το Στενό του Ορμούζ είναι ένας βασικός εμπορικός διάδρομος για καύσιμα και λιπάσματα. Μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, σημαντικούς όγκους φυσικού αερίου και περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων πρώτων υλών για λιπάσματα, όπως αμμωνία και άζωτο.

Οι αγρότες, που ήδη αντιμετωπίζουν στενά περιθώρια κέρδους και είναι εξοργισμένοι με την εμπορική ατζέντα της ΕΕ, προετοιμάζονται να νιώσουν το κύριο βάρος οποιωνδήποτε ανατιμήσεων. «Όταν αυξάνονται τα κόστη παραγωγής, οι αγρότες είναι οι πρώτοι που τα απορροφούν και αυτά τα κόστη σχεδόν ποτέ δεν μετακυλίονται πλήρως στις τιμές των καταναλωτών», δήλωσε η ιταλική αγροτική ένωση Coldiretti σε ανακοίνωσή της.

Το αν οι καταναλωτές θα νιώσουν κάποια επίπτωση εξαρτάται από τη διάρκεια της σύγκρουσης. Οι τελικές τιμές που θα δουν οι Ευρωπαίοι στα ράφια των καταστημάτων διαμορφώνονται από έναν πολύπλοκο ιστό κόστους που διαχέεται σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων —από τους αγρότες έως τα εργοστάσια επεξεργασίας, τη λογιστική και τις μεταφορές— αυξάνοντας το κόστος σε κάθε στάδιο. Αυτές οι αυξήσεις επηρεάζονται από διάφορους παράγοντες, όχι μόνο από τους κραδασμούς του πολέμου στο Ιράν, αλλά και από τον αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία και ακραία καιρικά φαινόμενα που διαταράσσουν τις σοδειές.

Εάν ο πόλεμος τελειώσει σύντομα και το Στενό του Ορμούζ ανοίξει μέχρι τα τέλη Μαρτίου, οι καταναλωτές και οι αγρότες θα νιώσουν μια μικρή πίεση, αλλά η επίπτωση θα είναι σύντομη και «διαχειρίσιμη», πρόσθεσε ο Brzeski.

Οι λιανοπωλητές προσπαθούν προς το παρόν να κρατήσουν σταθερές τις τιμές. Η Lidl Βελγίου δεν σχεδιάζει προς το παρόν αυξήσεις τιμών, αλλά «θα παραμείνει ευέλικτη και έτοιμη να δράσει γρήγορα ανά πάσα στιγμή, εάν χρειαστεί», σύμφωνα με εκπρόσωπο της αλυσίδας σούπερ μάρκετ.

«Αυτή τη στιγμή δεν αναμένεται η Lidl να επηρεαστεί από σημαντικά προβλήματα εφοδιασμού, γεγονός που μας επιτρέπει να συνεχίσουμε να προσφέρουμε τις χαμηλές μας τιμές», πρόσθεσαν.

Στην Ισπανία, αντίστοιχα, οι λιανοπωλητές ενημέρωσαν την κυβέρνηση ότι «οι τιμές γενικά, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων, δεν έχουν επηρεαστεί», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Carlos Cuerpo σε συνέντευξη στο RTVE την Παρασκευή. Ωστόσο, η Μαδρίτη προετοιμάζει ένα πακέτο ανακούφισης για να μετριάσει τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στους τομείς που πλήττονται περισσότερο από τις τιμές των καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του αγροτικού τομέα, πρόσθεσε ο Cuerpo.

Ένας ακόμη παράγοντας που αποτρέπει προσωρινά τις αυξήσεις τιμών: Καθώς ξεκινά η άνοιξη περίοδος εφαρμογής λιπασμάτων, οι περισσότεροι αγρότες έχουν ήδη αποθηκεύσει ό,τι θα χρειαστούν για αυτή τη σεζόν. Ωστόσο, αγροτικές ενώσεις σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων της Ιρλανδίας και της Ιταλίας, έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, καλώντας τις κυβερνήσεις να δράσουν. Η Coldiretti ζητά «άμεσα μέτρα για την προστασία των αγροτικών επιχειρήσεων και των οικογενειών».

Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί, «όπως συνέβη πρώτα με τον COVID και στη συνέχεια με την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι τιμές των τροφίμων θα ήταν επίσης καταδικασμένες να αυξηθούν», δήλωσε εκπρόσωπος της Coldiretti.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σενάριο παρόμοιο με το 2022, είπε ο Brzeski, αν και όχι τόσο σοβαρό — ακόμα. «Δεν χρειάζεται να απαλλαγούμε πλήρως από έναν σημαντικό προμηθευτή ενέργειας», είπε αναφερόμενος στη Ρωσία. «Αλλά παρόλα αυτά, οι μηχανισμοί θα είναι πολύ παρόμοιοι».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πώς το Ιράν εργαλειοποιεί το παγκόσμιο πετρέλαιο απέναντι στην αμερικανική στρατιωτική υπεροχή
• Axios: Σχέδιο για μεγάλη χερσαία εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο
• Τραμπ: «Το Ιράν έχει ηττηθεί εντελώς και εκλιπαρεί για συμφωνία»