Το μήνυμα της ΕΚΤ πίσω από την αύξηση των επιτοκίων και τους φόβους για τον πληθωρισμό

• Τι σημαίνει η αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης για την οικονομία της Ευρωζώνης.
• Τρία σενάρια: Πώς οι τιμές της ενέργειας μπορούν να επηρεάσουν πληθωρισμό και ανάπτυξη.
• Λαγκάρντ: Γιατί η ΕΚΤ θεωρεί ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού παραμένει προτεραιότητα. 

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης αποτελεί την 1η κίνηση σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής από μεγάλη κεντρική τράπεζα, μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Η κίνηση της Φρανκφούρτης αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας μπορεί να καθυστερήσει την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% και να επηρεάσει τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας της Ευρωζώνης.

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ αποτυπώνουν τη μεταβολή του οικονομικού περιβάλλοντος. Ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 3% το 2026 και το 2,3% το 2027, επίπεδα υψηλότερα από εκείνα που προέβλεπε η ΕΚΤ πριν από λίγους μήνες, λόγω της ανόδου των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, που μεταφέρεται στο κόστος τροφίμων, αγαθών και υπηρεσιών.

Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης αναθεωρείται προς τα κάτω, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος περιορίζει τα πραγματικά εισοδήματα και επιβαρύνει την εμπιστοσύνη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Πίσω από την απόφαση βρίσκεται η εκτίμηση ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα δεν είναι μια πρόσκαιρη επιβράδυνση της οικονομίας, αλλά η πιθανότητα οι πληθωριστικές πιέσεις να αποκτήσουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά. Η Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι όσο περισσότερο διατηρούνται υψηλές οι τιμές της ενέργειας, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οι ανατιμήσεις να επηρεάσουν ευρύτερα τις τιμές, τους μισθούς και τις προσδοκίες νοικοκυριών και επιχειρήσεων για τον μελλοντικό πληθωρισμό.

Η ΕΚΤ εμφανίζεται, παράλληλα, αποφασισμένη να μην προεξοφλήσει την επόμενη κίνησή της. Η πρόεδρος της τράπεζας ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένη πορεία για τα επιτόκια και ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα νέα οικονομικά στοιχεία, την πορεία του πληθωρισμού και τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Γιατί η ΕΚΤ επέλεξε να δράσει τώρα

Η ΕΚΤ αναγνώρισε ότι η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των τιμών της ενέργειας παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Όπως τόνισε η Κριστίν Λαγκάρντ, η απόφαση για αύξηση των επιτοκίων κρίθηκε κατάλληλη υπό διαφορετικές πιθανές εξελίξεις της κρίσης, καθώς όλες αναδεικνύουν τον κίνδυνο που μπορεί να προκαλέσει ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ στην οικονομία της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Φρανκφούρτης, η πορεία του πληθωρισμού και της ανάπτυξης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση των πιέσεων στις αγορές ενέργειας. Όσο περισσότερο παραμένουν αυξημένες οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να μεταφερθούν οι ανατιμήσεις σε αγαθά, υπηρεσίες και μισθούς, διατηρώντας τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο διάστημα.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η ΕΚΤ επέλεξε να κινηθεί προληπτικά. Παρά την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και τις χαμηλότερες προβλέψεις ανάπτυξης, η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι η αποτροπή μιας νέας αναζωπύρωσης του πληθωρισμού αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας τα επόμενα χρόνια.

Στην ουσία, η αύξηση των επιτοκίων στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΚΤ θεωρεί τον πληθωρισμό μεγαλύτερο κίνδυνο από την επιβράδυνση της ανάπτυξης. Παρόλο που αναγνωρίζει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει την ανάπτυξη και αυξάνει την αβεβαιότητα, επιλέγει να δράσει προληπτικά, επιδιώκοντας να αποτρέψει ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, το οποίο θα μπορούσε να απομακρύνει περισσότερο τον στόχο της σταθερότητας των τιμών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Λαγκάρντ για επιτόκια: Δεν δεσμευόμαστε για νέες αυξήσεις – Στόχος ο πληθωρισμός στο 2%
• Νησί Χαργκ: Τι θα σήμαινε ένα πλήγμα στο πετρελαϊκό κέντρο του Ιράν για το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο
• Απειλή ή ευκαιρία για τις τράπεζες τα e-περιουσιακά στοιχεία;