Εξωδικαστικός μηχανισμός: Σταθερό επιτόκιο 3% για ευάλωτους και μεσαία τάξη – Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στους servicers

• Σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον εξωδικαστικό μηχανισμό προβλέπεται για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, με τα διευρυμένα κριτήρια να καλύπτουν και μέρος της μεσαίας τάξης.
• Έως 28.600 ευρώ μπορεί να φτάσει το όφελος για οφειλή 100.000 ευρώ με αποπληρωμή σε 20 χρόνια, σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
• Από 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ αυξάνεται το προτεινόμενο ανώτατο πρόστιμο για τους servicers, ενισχύοντας τις εποπτικές αρμοδιότητες της Τράπεζας της Ελλάδος.

Δύο νέες παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του ιδιωτικού χρέους και την αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την προστασία των δανειοληπτών και τη λειτουργία των servicers.

Η πρώτη τροπολογία προβλέπει την καθιέρωση σταθερού ετήσιου επιτοκίου 3% για ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, για συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών.

Η δεύτερη προβλέπει τον δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ, σε περιπτώσεις παραβίασης του θεσμικού πλαισίου.

Στόχος των προτεινόμενων αλλαγών είναι να ενισχυθεί η προβλεψιμότητα των ρυθμίσεων, να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων και να αυστηροποιηθούν οι συνέπειες για τις εταιρείες που δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους.

Οι παρεμβάσεις έρχονται να προστεθούν στο ευρύτερο πλαίσιο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και την προστασία των συνεπών οφειλετών, το οποίο περιλαμβάνει αυστηρότερους κανόνες για τις διαδικασίες ρύθμισης και τη λειτουργία των servicers.

Ποιους αφορά το σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό

Η πρώτη τροπολογία προβλέπει την προσθήκη νέας διάταξης στο άρθρο 14 του νόμου 4738/2020, με την οποία καθιερώνεται σταθερό επιτόκιο 3% ετησίως στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς, για συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών.

Η νέα ρύθμιση αφορά δύο βασικές ομάδες:

• Ευάλωτους οφειλέτες, οι οποίοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
• Επιλέξιμους οφειλέτες με διευρυμένα κριτήρια, στα οποία εντάσσεται και μέρος της μεσαίας τάξης.

Για τη δεύτερη κατηγορία, τα όρια μπορούν να φτάσουν, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, σε 42.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα, 42.000 ευρώ καταθέσεις και 360.000 ευρώ ακίνητη περιουσία.

Το σταθερό επιτόκιο θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν οι οφειλές διαθέτουν εμπράγματες εξασφαλίσεις, όπως υποθήκη ακινήτου, ή από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.

Παράλληλα, η εφαρμογή του 3% θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης, για όσους υπάγονται στις προβλεπόμενες κατηγορίες.

Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, το νέο καθεστώς θα αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026 και μετά.

Τι αλλάζει σε σχέση με το σημερινό καθεστώς

Στο υφιστάμενο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι δανειολήπτες επωφελούνται από σταθερό επιτόκιο κατά την αρχική περίοδο της ρύθμισης.

Στη συνέχεια, ωστόσο, το επιτόκιο μετατρέπεται σε κυμαινόμενο, γεγονός που μπορεί να αυξήσει το ύψος της μηνιαίας δόσης ανάλογα με την εξέλιξη του Euribor.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το παράδειγμα που παρουσίασε ο υπουργός, για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις το επιτόκιο διαμορφώνεται αρχικά στο 3% και στη συνέχεια υπολογίζεται με βάση το Euribor τριμήνου συν 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, το αρχικό επιτόκιο είναι 4%, ενώ στη συνέχεια διαμορφώνεται με βάση το Euribor τριμήνου συν 3 ποσοστιαίες μονάδες.

Με βάση το Euribor που χρησιμοποιήθηκε στο παράδειγμα, ύψους περίπου 2,67%, τα κυμαινόμενα επιτόκια θα μπορούσαν να ανέλθουν σε:

• 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις.
• 5,67% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Με τη νέα παρέμβαση, για τις συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων, το επιτόκιο θα παραμένει σταθερό στο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, περιορίζοντας την έκθεση των οφειλετών στις μελλοντικές διακυμάνσεις του Euribor.

Το όφελος για δάνειο 100.000 ευρώ – Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση

Για να αποτυπώσει την οικονομική επίδραση του νέου μέτρου, ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε ενδεικτικά παραδείγματα για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών, δηλαδή 20 ετών.

Στην περίπτωση οφειλής με εμπράγματες εξασφαλίσεις, η μηνιαία δόση κατά τα πρώτα τρία χρόνια ανέρχεται σε 554,60 ευρώ, με επιτόκιο 3%.

Με το σημερινό καθεστώς, μετά την αρχική περίοδο, η δόση θα αυξανόταν στα 653,50 ευρώ, εφόσον το επιτόκιο διαμορφωνόταν στο 5,176%.

Αντίθετα, με το νέο καθεστώς, η δόση θα παρέμενε στα 554,60 ευρώ, προσφέροντας εξοικονόμηση περίπου 99 ευρώ τον μήνα για τα επόμενα 17 χρόνια.

Ακόμη μεγαλύτερο εμφανίζεται το όφελος στην περίπτωση οφειλής χωρίς εξασφαλίσεις.

Με το ισχύον πλαίσιο, η αρχική μηνιαία δόση ανέρχεται σε 605,98 ευρώ, με επιτόκιο 4%, ενώ στη συνέχεια θα μπορούσε να αυξηθεί στα 685,56 ευρώ, με βάση το επιτόκιο του παραδείγματος.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση, η μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 554,60 ευρώ και παραμένει σταθερή.

Οφειλή 100.000 € / 20 έτη	Σημερινό καθεστώς μετά την τριετία	Νέο καθεστώς
Με εξασφαλίσεις	653,50 €/μήνα	554,60 €/μήνα
Χωρίς εξασφαλίσεις	685,56 €/μήνα	554,60 €/μήνα

 

Ενδεικτικά ποσά από την παρουσίαση του υπουργείου, με βάση συγκεκριμένες παραδοχές για τα επιτόκια. Δεν αποτελούν εξατομικευμένη προσφορά ρύθμισης.

Έως 28.600 ευρώ το συνολικό όφελος για τους δανειολήπτες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο, η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου 3% μπορεί να περιορίσει σημαντικά το συνολικό κόστος αποπληρωμής μιας μακροχρόνιας ρύθμισης.

Για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος εκτιμάται σε:

• Περίπου 20.200 ευρώ για οφειλή με εμπράγματες εξασφαλίσεις.
• Περίπου 28.600 ευρώ για οφειλή χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Το τελικό οικονομικό όφελος εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά κάθε οφειλής, τη διάρκεια της αποπληρωμής και την πορεία των επιτοκίων που θα ίσχυαν υπό το προηγούμενο καθεστώς.

Η βασική αλλαγή έγκειται στο γεγονός ότι οι επιλέξιμοι δανειολήπτες θα μπορούν να γνωρίζουν από την αρχή το επιτόκιο που θα ισχύει για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, χωρίς να εξαρτώνται από τη μελλοντική πορεία του Euribor.

Δεκαπλασιάζονται τα πρόστιμα για τους servicers – Έως 5 εκατ. ευρώ

Η δεύτερη τροπολογία που παρουσίασε ο υπουργός αφορά την αυστηροποίηση του πλαισίου εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (servicers).

Συγκεκριμένα, προβλέπεται η αύξηση του ανώτατου διοικητικού προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ.

Πρόκειται για δεκαπλασιασμό του μέγιστου προστίμου, με στόχο την ενίσχυση της συμμόρφωσης των εταιρειών με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο.

Η τροποποίηση αφορά τις κυρώσεις που προβλέπονται από το άρθρο 27 του νόμου 5072/2023, το οποίο ρυθμίζει τις υποχρεώσεις και την εποπτεία των διαχειριστών πιστώσεων.

Το νέο ανώτατο όριο δεν σημαίνει ότι κάθε παράβαση θα επισύρει πρόστιμο 5 εκατ. ευρώ, αλλά ότι η εποπτική αρχή θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει υψηλότερες κυρώσεις, ανάλογα με τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης.

Για ποιες παραβάσεις θα επιβάλλονται πρόστιμα

Το πλαίσιο προβλέπει την επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε περιπτώσεις όπου οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους δανειολήπτες ή τις εποπτικές αρχές.

Μεταξύ των παραβάσεων που μπορούν να επισύρουν πρόστιμα περιλαμβάνονται:

• Η παραβίαση των κανόνων που διέπουν τις σχέσεις με τους δανειολήπτες και την ορθή μεταχείρισή τους.
• Η ανεπαρκής ενημέρωση και διαχείριση παραπόνων των οφειλετών.
• Η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις εταιρικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου.
• Οι παραβιάσεις των υποχρεώσεων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
• Η μη τήρηση των κανόνων εξωτερικής ανάθεσης δραστηριοτήτων διαχείρισης πιστώσεων.
• Η παράλειψη υποχρεωτικών γνωστοποιήσεων προς τις αρμόδιες εποπτικές αρχές για μεταβιβάσεις πιστώσεων και ορισμό διαχειριστών.
• Η παραβίαση των κανόνων για τη διαχείριση χρηματικών ποσών που εισπράττονται από τους οφειλέτες.

Η αύξηση των κυρώσεων στοχεύει στην ενίσχυση της λογοδοσίας των servicers, ιδιαίτερα σε ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τα δικαιώματα των δανειοληπτών.

Ξεχωριστά πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι οι αυξημένες κυρώσεις της Τράπεζας της Ελλάδος είναι διαφορετικές από τα ειδικά πρόστιμα που προβλέπει το υπό συζήτηση νομοσχέδιο.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 15 προβλέπει πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, τα οποία μπορούν να επιβάλλονται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

Οι κυρώσεις αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις στις οποίες πραγματοποιούνται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης σε βάρος δανειολήπτη που τηρεί κανονικά τη ρύθμισή του.

Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει όταν ο δανειολήπτης αδυνατεί να καταβάλει ορισμένες δόσεις επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν του έχει χορηγήσει εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την οφειλή του.

Στο ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο περιλαμβάνονται επίσης μέτρα για την πληρέστερη ενημέρωση των δανειοληπτών, τον περιορισμό των απαιτούμενων προκαταβολών και την προστασία όσων τηρούν τις συμφωνημένες ρυθμίσεις.

Τι αλλάζει για την αγορά ιδιωτικού χρέους

Οι δύο νέες παρεμβάσεις επικεντρώνονται σε διαφορετικές πλευρές της διαχείρισης ιδιωτικού χρέους.

Από τη μία, το σταθερό επιτόκιο 3% αποσκοπεί στη μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών, επιτρέποντάς τους να προγραμματίζουν τις πληρωμές τους σε βάθος χρόνου.

Από την άλλη, η αύξηση των προστίμων για τους servicers επιχειρεί να ενισχύσει την εποπτεία μιας αγοράς που διαχειρίζεται σημαντικό όγκο απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις.

Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από την τελική διαμόρφωση και εφαρμογή των διατάξεων, καθώς και από την εποπτεία της συμμόρφωσης των εμπλεκόμενων φορέων.

Με βάση τον προτεινόμενο σχεδιασμό, η 1η Δεκεμβρίου 2026 αποτελεί την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του νέου σταθερού επιτοκίου στις προβλεπόμενες καταβολές, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στους όρους εξυπηρέτησης των ρυθμισμένων οφειλών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ενδιάμεσες εκλογές: Τι φοβάται και τι περιμένει από τις κάλπες η Wall Street – Τα τρία σενάρια
• Η ακριβή υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης
• Business Monitor: Μπορούμε να αποταμιεύουμε σήμερα;
• Ανακαίνιση Κατοικίας: Τα βήματα για επιδότηση έως 36.000 ευρώ – Τι να προσέξουν οι ιδιοκτήτες