Το μυστικό όπλο των ΗΠΑ για να μην χάσουν τον πόλεμο εναντίον της Κίνας; Ονομάζεται Anthropic

Κατά την παρουσίαση της νέας εγκυκλίου του για την τεχνητή νοημοσύνη, ο Πάπας Λέων θέλησε να έχει στο πλευρό του έναν από τους συνιδρυτές της Anthropic, μιας από τις κορυφαίες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στη Silicon Valley. Αυτή η εμφάνιση ενίσχυσε την εικόνα της Anthropic ως εταιρείας με “ειρηνιστική” ηθική. 

Πρόκειται για μια αφήγηση που ανάγεται στη σύγκρουση ανάμεσα στην Anthropic και το Πεντάγωνο, την εποχή που το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης Claude είχε αναφερθεί ως ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Maduro. Όμως άλλο πράγμα είναι οι δημόσιες σχέσεις της Anthropic και άλλο η πραγματικότητά της.

Αυτή τη στιγμή διεξάγεται μια νέα κούρσα εξοπλισμών ανάμεσα στην Αμερική και την Κίνα, με τους  πρωταγωνιστές όμως να μη φορούν στρατιωτικές στολές. Η εστίαση έχει μετατοπιστεί σε πανεπιστημιουπόλεις στην Καλιφόρνια, data centers διάσπαρτα στο Τέξας και τη Βιρτζίνια, και ένα επίπεδο κεφαλαίου που μέχρι πριν λίγα χρόνια ανήκε μόνο στα κυρίαρχα κράτη. Μία από τις πιο πρωταγωνίστριες εταιρείες σε αυτήν τη μεταμόρφωση είναι ακριβώς η Anthropic, η startup τεχνητής νοημοσύνης που ίδρυσε ο Dario Amodei, πρώην ερευνητής της OpenAI, και που σήμερα θεωρείται από πολλούς στην Ουάσινγκτον όχι απλώς μια τεχνολογική εταιρεία αλλά ένα στρατηγικό εθνικό περιουσιακό στοιχείο. Με προοπτική μιας σύγκρουσης —στρατιωτικής, κυβερνο- ή υβριδικής— με την Κίνα, η Anthropic έχει γίνει μία από τις κρίσιμες υποδομές της αμερικανικής ισχύος.

Το παράδοξο είναι ότι η εταιρεία αυτή παρουσιάζεται δημόσια ως η ηθική συνείδηση της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Amodei επιμένει στους υπαρξιακούς κινδύνους της AI, προειδοποιεί για τη μαζική επιτήρηση και απορρίπτει επίσημα τη χρήση των μοντέλων της για πλήρως αυτόνομα όπλα. Κι όμως, η ίδια αυτή εταιρεία είναι πλέον συνδεδεμένη με τα πιο ευαίσθητα συστήματα της αμερικανικής ασφάλειας: πληροφορίες (intelligence), κυβερνοπόλεμος, ανάλυση δορυφορικών δεδομένων, αναγνώριση στόχων και άμυνα κρίσιμων δικτύων.

Τους τελευταίους μήνες η σύγκρουση μεταξύ Anthropic και Πενταγώνου έχει βγει στη δημοσιότητα, αλλά ακριβώς αυτή η διαμάχη αποκάλυψε πόσο βαθιά είναι πλέον η αμοιβαία εξάρτηση. Το Υπουργείο Άμυνας έφτασε μάλιστα να απειλήσει ότι θα κατατάξει την Anthropic ως “κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα”, κατηγορώντας την ότι θέλει να επιβάλει υπερβολικούς ηθικούς περιορισμούς στη στρατιωτική χρήση του AI. Την ίδια στιγμή, όμως, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριζαν ότι τα μοντέλα της Anthropic είναι απαραίτητα για την εθνική ασφάλεια.

Η αλήθεια είναι ότι η Ουάσινγκτον φοβάται πάνω απ’ όλα ένα πράγμα: να χάσει απέναντι στο Πεκίνο την κούρσα της στρατιωτικής τεχνητής νοημοσύνης.

Η Anthropic αποτελεί σήμερα μία από τις πιο προωθημένες αιχμές αυτής της αντιπαράθεσης. Τα μοντέλα της —ιδίως η οικογένεια Claude και το νέο σύστημα Mythos— θεωρούνται εξαιρετικά αποτελεσματικά στον εντοπισμό κρυφών κυβερνοευπαθειών. Με άλλα λόγια: ιδανικά εργαλεία για την κυβερνοάμυνα, αλλά και για την επίθεση. Στον κόσμο του ψηφιακού πολέμου, η εύρεση ενός κενού ασφαλείας πριν από τον αντίπαλο ισοδυναμεί με την ανακάλυψη μιας σήραγγας κάτω από τα εχθρικά τείχη.

Ο παράγων «Κίνα»

Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η Κίνα. Εδώ και χρόνια το Πεκίνο επενδύει στην στρατιωτική τεχνητή νοημοσύνη και στη «στρατιωτικο-πολιτική σύζευξη», τη στρατηγική που ενσωματώνει πανεπιστήμια, startups και ένοπλες δυνάμεις. Οι κινεζικές εταιρείες αναπτύσσουν μοντέλα open weight: ανοιχτά συστήματα, που μπορούν να τροποποιηθούν ελεύθερα από τους χρήστες. Η Anthropic και άλλες αμερικανικές εταιρείες αντιμετωπίζουν με αυξανόμενη καχυποψία αυτή την επιλογή. Φοβούνται ότι πίσω από την φαινομενική διαφάνεια μπορεί να κρύβεται μια συγκεκριμένη στρατηγική: να δοθούν σε χάκερ, contractors και έμμεσους δρώντες επιθετικά εργαλεία, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα άρνησης ότι υπάρχει πολιτικός σχεδιασμός πίσω από τις επιθέσεις τους στη Δύση.

Ο Amodei είναι ένας από τους πιο ομιλητικούς διευθυντές της Silicon Valley σχετικά με τη γεωπολιτική πρόκληση. Σε ένα μανιφέστο που δημοσιεύτηκε κατά την επίσκεψη του Donald Trump στο Πεκίνο, η Anthropic υποστήριζε ότι η διατήρηση της δυτικής δημοκρατίας εξαρτάται από την αμερικανική νίκη στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για εμπορικό ανταγωνισμό. Είναι ένας νέος τεχνολογικός Ψυχρός Πόλεμος.

Το Πεντάγωνο το γνωρίζει. Από εδώ προκύπτει η αυξανόμενη εμπλοκή της Anthropic σε στρατηγικά προγράμματα όπως το Project Maven, το στρατιωτικό σύστημα ανάλυσης που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο δημιουργήθηκε πριν χρόνια για την επεξεργασία εικόνων από drones και σήμερα έχει εξελιχθεί σε μια πολύ ευρύτερη πλατφόρμα. Η Anthropic εντάχθηκε στο πρόγραμμα μέσω της συνεργασίας με την Palantir, άλλη μία εταιρεία-σύμβολο της σύζευξης μεταξύ Silicon Valley και στρατιωτικού μηχανισμού.

Τα αδέλφια Amodei και τα στελέχη της Anthropic φοβούνται ότι η Κίνα χρησιμοποιεί την AI όχι μόνο για οικονομικό ανταγωνισμό, αλλά για να μειώσει το στρατηγικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ. Μία από τις ανησυχίες αφορά τη λεγόμενη «απόσταξη» (distillation): την παράνομη χρήση δυτικών μοντέλων για την εκπαίδευση κινεζικών μοντέλων. Η Anthropic υποστηρίζει ότι το Πεκίνο προσπαθεί να ιδιοποιηθεί «δεκαετίες θεμελιώδους έρευνας, δισεκατομμύρια δολάρια αμερικανικών επενδύσεων και το έργο των καλύτερων μηχανικών στον κόσμο». Στην πράξη: μια μορφή αναγκαστικής τεχνολογικής μεταφοράς προσαρμοσμένης στην εποχή της AI.

Πίσω από αυτή τη μάχη υπάρχει και ένα βιομηχανικό πρόβλημα. Οι αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης καίνε κεφάλαια με ιλιγγιώδεις ρυθμούς: data centers, chip της Nvidia, ενεργειακή κατανάλωση, υπερυπολογιστές. Χωρίς γεωπολιτική προστασία κινδυνεύουν να δουν να εξατμίζεται η απόδοση των επενδύσεών τους. Γι’ αυτό η Anthropic, παρότι δηλώνει ηθική προσοχή, εμπλέκεται στη στρατηγική των ΗΠΑ για τον περιορισμό της Κίνας.

Κεντρικό ζήτημα είναι η πρόσβαση σε προηγμένους ημιαγωγούς. Η Ουάσινγκτον έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές προς την Κίνα των πιο εξελιγμένων chips που παράγονται από τη Nvidia και την TSMC. Η Anthropic είναι ανάμεσα στις εταιρείες που πιέζουν για τη διατήρηση αυτού του τεχνολογικού μπλόκου, γιατί γνωρίζουν ότι χωρίς αυτά τα chips η Κίνα επιβραδύνει την ανάπτυξη προηγμένης AI.

Ένα ακόμη στοιχείο κάνει αυτή την αντιπαράθεση πιο ανησυχητική. Ο κυβερνοπόλεμος μεταξύ υπερδυνάμεων έχει λογική παρόμοια με εκείνη της πυρηνικής ισορροπίας του 20ού αιώνα. Και οι δύο πλευρές είναι ευάλωτες. Οι ΗΠΑ εξαρτώνται από διάχυτα ψηφιακά δίκτυα· η Κίνα ακόμη περισσότερο. Το κινεζικό οικονομικό σύστημα είναι σχεδόν πλήρως ψηφιοποιημένο: ηλεκτρονικές πληρωμές, αναγνώριση προσώπου, κοινωνική παρακολούθηση, αστική εφοδιαστική, έξυπνες υποδομές. Μια συστημική κυβερνοεπίθεση θα μπορούσε να παραλύσει ολόκληρες περιοχές της χώρας. Γι’ αυτό ορισμένοι Αμερικανοί στρατηγιστές αρχίζουν να μιλούν ανοιχτά για «mutual assured disruption», δηλαδή αμοιβαία εξασφαλισμένη ψηφιακή καταστροφή. Ο ίδιος όρος, ή το ακρωνύμιό του MAD, είχε εφαρμοστεί στην πυρηνική κλιμάκωση.

Κυκλοφορεί ένα ερώτημα που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα έμοιαζε επιστημονική φαντασία: αν οι ΗΠΑ εξουδετέρωναν φυσικά ηγέτες τρομοκρατικών οργανώσεων με drones επί προεδρίας Obama, γιατί να μην κάνουν το ίδιο με μεγάλους επικεφαλής κυβερνοεγκληματικών δικτύων ή εχθρικών ψηφιακών μηχανισμών;

Αυτό δείχνει πόσο γρήγορα στρατιωτικοποιείται το AI. Η Anthropic βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη θέση μέσα σε αυτό το τοπίο. Από τη μία θέλει να αποφύγει να γίνει ο τεχνολογικός βραχίονας του Πενταγώνου. Ο Amodei έχει χαράξει δημόσιες κόκκινες γραμμές απέναντι στη μαζική εγχώρια επιτήρηση και στα πλήρως αυτόνομα όπλα. Από την άλλη, όμως, η εταιρεία θεωρεί ανοιχτά την Κίνα στρατηγικό αντίπαλο και βλέπει την αμερικανική τεχνολογική υπεροχή ως ζήτημα επιβίωσης.

Η Silicon Valley επιστρέφει έτσι στις ρίζες της. Το ίδιο το διαδίκτυο γεννήθηκε από προγράμματα του Πενταγώνου κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη διανύει την ίδια πορεία: από εμπορική καινοτομία σε εθνική στρατηγική υποδομή. Και ίσως η πραγματική ιστορική καινοτομία είναι αυτή: για πρώτη φορά στην αμερικανική ιστορία, το Πεντάγωνο δεν ελέγχει πλήρως την κρίσιμη τεχνολογία του μελλοντικού πολέμου. Πρέπει να διαπραγματεύεται με ιδιωτικές εταιρείες των οποίων η οικονομική και τεχνολογική ισχύς πλησιάζει εκείνη των κρατών.

Η Anthropic, που σύντομα θα μπορούσε να αξίζει ένα τρισεκατομμύριο δολάρια, είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα αυτής της μεταμόρφωσης. Δεν είναι απλώς μια startup τεχνητής νοημοσύνης. Είναι ήδη ένα στοιχείο της αμερικανικής αποτροπής απέναντι στην Κίνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Οι bullish προβλέψεις επιστρέφουν στη Wall Street
• Ο Τραμπ πιέζει Σαουδική Αραβία και Κατάρ για τις Συμφωνίες του Αβραάμ – «Κλειδί» για συμφωνία με το Ιράν
• Jefferies: Οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ισχυρές και με περιθώρια ανόδου
• Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν: Η στρατηγική της Τεχεράνης για κατάπαυση πυρός 
• Ορμούζ, πυρηνικά και Χεζμπολάχ: Το εύθραυστο «παζάρι» ΗΠΑ – Ιράν