Το νέο «όπλο» του Ιράν: Πώς τα Στενά του Ορμούζ μετατρέπονται σε μοχλό πίεσης για την παγκόσμια οικονομία

Η ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ανέδειξε με τον πιο σαφή τρόπο τη στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ. Από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που την καθιστά κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο CNN, το Ιράν απέδειξε ότι διαθέτει τα μέσα να επηρεάζει καθοριστικά τη λειτουργία του περάσματος, ακόμη και υπό συνθήκες έντονης στρατιωτικής πίεσης. Όπως σημειώνει ο Gregory Brew της Eurasia Group, η δυνατότητα αυτή συνιστά πλέον ένα νέο εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος για την Τεχεράνη, το οποίο δύσκολα θα χαθεί ακόμη και μετά το τέλος της κρίσης.

Το κόστος ενός νέου γεωπολιτικού κινδύνου

Η προοπτική ενός πλήρους αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία στις αγορές. Σύμφωνα με τη Wood Mackenzie, εάν η διακοπή των ροών παραταθεί έως το τέλος του έτους, η τιμή του Brent θα μπορούσε να προσεγγίσει τα 200 δολάρια ανά βαρέλι, μετατρέποντας το ενεργειακό σοκ σε παγκόσμια οικονομική κρίση.

Ακόμη και χωρίς πλήρες κλείσιμο, η αγορά φαίνεται πως θα ενσωματώσει ένα μόνιμο «γεωπολιτικό ασφάλιστρο» στις τιμές του πετρελαίου. Η Rystad Energy εκτιμά ότι η επιρροή του Ιράν στην περιοχή μπορεί να προσθέτει από 10 έως 20 δολάρια ανά βαρέλι λόγω αυξημένου κινδύνου διαταραχών.

Η Τεχεράνη έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση μεγαλύτερου ελέγχου στη ναυσιπλοΐα μέσω της δημιουργίας της Persian Gulf Strait Authority, μιας νέας αρχής που επιβλέπει τις διελεύσεις πλοίων και προβλέπει διαδικασίες έγκρισης, αλλά και χρεώσεις σε ορισμένες περιπτώσεις.

Οι εναλλακτικές δεν είναι εύκολες

Οι χώρες του Κόλπου αναζητούν ήδη τρόπους να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αυξάνουν τη χρήση αγωγών που παρακάμπτουν το πέρασμα, ενώ σχεδιάζονται νέες υποδομές.

Ωστόσο, η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών απαιτεί τεράστιες επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και πολυετή έργα. Για χώρες όπως το Κατάρ, που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG παγκοσμίως, η αντικατάσταση της διαδρομής μέσω Ορμούζ θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρή και τεχνικά σύνθετη.

Παράλληλα, ακόμη και νέες ενεργειακές υποδομές δεν θεωρούνται πλήρως ασφαλείς, καθώς θα μπορούσαν να βρεθούν εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων και drones.

Η ενεργειακή ασφάλεια επιστρέφει στο προσκήνιο

Μετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η νέα αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ επαναφέρει στο επίκεντρο τη συζήτηση για την ενεργειακή ασφάλεια.

Οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις αναμένεται να επιταχύνουν τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας, επενδύοντας σε νέες πετρελαιοπαραγωγές περιοχές, αλλά και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και έργα ηλεκτροδότησης.

Παρ’ όλα αυτά, η Μέση Ανατολή θα συνεχίσει να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας για πολλά χρόνια ακόμη. Και όσο αυτό ισχύει, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμένουν ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σημεία πίεσης στον πλανήτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ιράν προς Τραμπ: «Δεν είναι ρεαλιστική» μια συνάντηση με τον Χαμενεΐ
• Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τη συμφωνία εκεχειρίας με το Ισραήλ και προειδοποιεί ότι «η αντίσταση θα συνεχιστεί»
• Στα όρια νέας κλιμάκωσης η Μέση Ανατολή – Το Ιράν βλέπει αδιέξοδο, ο Τραμπ συμφωνία – Ανεβαίνει το πετρέλαιο