Το Wi‑Fi μπορεί να σας «δει» χωρίς κάμερα – Η μέθοδος με ακρίβεια 99,5%

• Ερευνητές στη Γερμανία έδειξαν ότι συνηθισμένα σήματα Wi‑Fi μπορούν να αξιοποιηθούν για την αναγνώριση ανθρώπων χωρίς κάμερα, καταγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο τα ραδιοκύματα μεταβάλλονται μέσα σε έναν χώρο.
• Σε πείραμα με 197 συμμετέχοντες, η μέθοδος πέτυχε ακρίβεια αναγνώρισης 99,5%, ανεξάρτητα από τη γωνία παρατήρησης ή τον τρόπο βάδισης, υπό τις ελεγχόμενες συνθήκες της έρευνας.
• Η απενεργοποίηση του προσωπικού κινητού δεν αρκεί απαραιτήτως για να αποτραπεί η καταγραφή, εφόσον λειτουργούν άλλες συσκευές Wi‑Fi στον χώρο. Οι ερευνητές ζητούν την ενσωμάτωση μηχανισμών προστασίας της ιδιωτικότητας στα μελλοντικά ασύρματα δίκτυα.

Το Wi‑Fi είναι το αόρατο ασύρματο δίκτυο που επιτρέπει στο κινητό μας να συνδέεται στο διαδίκτυο, να αναπαράγει βίντεο και να επικοινωνεί με άλλες συσκευές. Θα μπορούσε, όμως, να εξελιχθεί και σε ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό εργαλείο εντοπισμού και αναγνώρισης ανθρώπων.

Ερευνητές του γερμανικού KASTEL Institute of Information Security and Dependability, το οποίο συνδέεται με το Karlsruhe Institute of Technology, παρουσίασαν μια μέθοδο που αξιοποιεί συνηθισμένα σήματα Wi‑Fi για να αναγνωρίζει ανθρώπους και να αποτυπώνει στοιχεία του περιβάλλοντος χώρου, χωρίς τη χρήση κάμερας ή κάποιας συσκευής επάνω στο άτομο που παρακολουθείται.

Πώς το Wi‑Fi μπορεί να «δει» χωρίς κάμερα

Η τεχνική βασίζεται στην παρακολούθηση του τρόπου με τον οποίο τα ραδιοκύματα ανακλώνται, διαχέονται και μεταβάλλονται όταν συναντούν ανθρώπους και αντικείμενα.

Η λειτουργία της θυμίζει, σε έναν βαθμό, τον ηχοεντοπισμό: καθώς τα σήματα ταξιδεύουν μέσα σε έναν χώρο, οι αλλαγές που προκαλεί η παρουσία ενός ανθρώπου μπορούν να αποκαλύψουν το περίγραμμα, τη θέση και την κίνησή του.

Δεν πρόκειται για μία συμβατική φωτογραφία. Μέσα από την επεξεργασία των ασύρματων σημάτων, όμως, μπορεί να δημιουργηθεί μια αναπαράσταση με αρκετές πληροφορίες ώστε ένα εκπαιδευμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης να διακρίνει διαφορετικά άτομα.

Τα δεδομένα που αποκαλύπτουν περισσότερα από όσα νομίζουμε

Στο επίκεντρο της μεθόδου βρίσκεται το λεγόμενο Beamforming Feedback Information – BFI. Πρόκειται για δεδομένα που ανταλλάσσουν οι συνδεδεμένες συσκευές με έναν δρομολογητή, ώστε το Wi‑Fi να κατευθύνει αποτελεσματικότερα το σήμα προς αυτές.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτές οι πληροφορίες μπορούν να αναλυθούν και για έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό: την εξαγωγή στοιχείων σχετικά με τα πρόσωπα που κινούνται μέσα στον χώρο από τον οποίο περνά το σήμα.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι η μέθοδος μπορεί να λειτουργήσει με τυπικό εξοπλισμό Wi‑Fi, χωρίς να απαιτεί τα εξειδικευμένα και ακριβά συστήματα που χρησιμοποιούσαν παλαιότερες τεχνικές ασύρματης απεικόνισης.

Τα δεδομένα BFI μεταδίδονται χωρίς ουσιαστική προστασία από υποκλοπή και, σύμφωνα με τους ερευνητές, μπορούν να συλλεχθούν από κάποιον που βρίσκεται εντός της εμβέλειας του ασύρματου δικτύου και διαθέτει τις απαραίτητες τεχνικές γνώσεις.

Το κλείσιμο του κινητού δεν αποτελεί πάντα προστασία

Για να καταγραφεί ένα άτομο, δεν είναι απαραίτητο το ίδιο να είναι συνδεδεμένο στο δίκτυο ή να έχει επάνω του κινητό τηλέφωνο, smartwatch ή άλλη ασύρματη συσκευή.

Ακόμη και εάν έχει απενεργοποιήσει το κινητό του, η τεχνική μπορεί να λειτουργήσει όταν άλλες ενεργές συσκευές στον ίδιο χώρο επικοινωνούν μέσω Wi‑Fi και παράγουν τα δεδομένα που χρειάζεται το σύστημα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα ανενεργό router μπορεί από μόνο του να παρακολουθεί τους πάντες. Απαιτούνται ενεργές μεταδόσεις Wi‑Fi, πρόσβαση στα σχετικά σήματα και το κατάλληλο σύστημα συλλογής και ανάλυσης.

Η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπει τα σήματα σε ταυτότητα

Με την προσθήκη μηχανικής μάθησης, οι μετρήσεις των ραδιοκυμάτων μπορούν να μετατραπούν σε απεικονίσεις από διαφορετικές οπτικές γωνίες.

Έπειτα από την εκπαίδευση του μοντέλου με δεδομένα συγκεκριμένων ανθρώπων, η ταυτότητά τους μπορεί να προσδιοριστεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, βάσει των χαρακτηριστικών και του τρόπου με τον οποίο κινούνται.

Η ερευνητική ομάδα δοκίμασε το σύστημα σε 197 συμμετέχοντες. Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη μελέτη, η αναγνώριση έφτασε σε ακρίβεια 99,5%, ανεξάρτητα από τον τρόπο βάδισης ή τη γωνία από την οποία συλλέγονταν τα δεδομένα.

Το εντυπωσιακό ποσοστό, ωστόσο, αφορά το συγκεκριμένο πειραματικό περιβάλλον και ανθρώπους για τους οποίους το σύστημα είχε προηγουμένως εκπαιδευτεί. Δεν αποδεικνύει ότι μπορεί να αναγνωρίζει αυτομάτως οποιονδήποτε άγνωστο άνθρωπο σε οποιονδήποτε χώρο.

Μια «αόρατη» υποδομή παρακολούθησης

Η τεχνολογία προκαλεί ανησυχία επειδή, σε αντίθεση με μια κάμερα, το Wi‑Fi δεν γίνεται αντιληπτό ως σύστημα παρακολούθησης. Μια κάμερα μπορεί να εντοπιστεί οπτικά, ενώ τα ραδιοκύματα είναι αόρατα και υπάρχουν ήδη σε σπίτια, γραφεία, καταστήματα και δημόσιους χώρους.

Εάν τέτοιες τεχνικές χρησιμοποιηθούν χωρίς δικλίδες προστασίας, τα εκτεταμένα ασύρματα δίκτυα θα μπορούσαν να μετατραπούν σε υποδομή μαζικής και διακριτικής επιτήρησης.

Ο κίνδυνος θα ήταν ιδιαίτερα σοβαρός για διαδηλωτές, δημοσιογράφους, πολιτικούς αντιφρονούντες και άλλες ευάλωτες ομάδες. Σε ένα αυταρχικό καθεστώς, για παράδειγμα, η τεχνολογία θα μπορούσε θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί για να διαπιστωθεί ποιοι άνθρωποι βρίσκονται σε έναν χώρο ή συμμετέχουν σε μία συγκέντρωση, χωρίς την τοποθέτηση εμφανών καμερών.

Οι ερευνητές καλούν τους κατασκευαστές και τους φορείς τυποποίησης να ενσωματώσουν προστασία των δεδομένων ήδη από τον σχεδιασμό των μελλοντικών συσκευών και πρωτοκόλλων Wi‑Fi.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το Χάρβαρντ έφτιαξε ψηφιακούς κλώνους των καθηγητών του – Πώς εκπαιδεύουν νέους επιχειρηματίες
• Γκρίνια για την ΑΙ στις ΗΠΑ: Γιατί οι Αμερικανοί γυρίζουν την πλάτη στην τεχνητή νοημοσύνη
• Data centers και AI: Έως 500 ml νερού για κάθε ερώτηση, σύμφωνα με ερευνητή του Ιονίου Πανεπιστημίου