Τραμπ, Σι, Πούτιν: Η νέα ισορροπία ισχύος και τα μηνύματα πίσω από την ιστορική τριμερή
- 19/11/2026, 21:33
- SHARE
- Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ και Βλαντίμιρ Πούτιν συναντήθηκαν για πρώτη φορά σε τριμερές σχήμα στη Σεντζέν, υιοθετώντας κοινή Διακήρυξη Ειρήνης.
- Η διακήρυξη προβλέπει διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή συμφωνία για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων.
- Η απουσία αναφοράς στην Ουκρανία και στο Ιράν, καθώς και ο αποκλεισμός της Ευρώπης από τη συνάντηση, ενισχύουν τα ερωτήματα για τις νέες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της Κίνας ήταν ιστορική ως προς τη σύνθεσή της. Για πρώτη φορά, οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων κάθισαν στο ίδιο τραπέζι σε τριμερές σχήμα, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για τον ρόλο που διεκδικούν στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν σε μια κοινή «Διακήρυξη Ειρήνης», χωρίς να ανακοινώσουν συγκεκριμένο σχέδιο για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών ή να παρουσιάσουν απτά αποτελέσματα για τις μεγάλες διεθνείς κρίσεις. Η εικόνα της συνάντησης μπορεί να αποτυπώνει μια νέα διάθεση συνεννόησης μεταξύ των ισχυρών, δεν απαντά όμως στο ερώτημα αν αυτή μπορεί να μετατραπεί σε σταθερή συνεργασία.
Η πυρηνική διακήρυξη και τα όρια της συμφωνίας
Στο επίκεντρο της κοινής διακήρυξης βρίσκεται η δέσμευση ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί. Οι τρεις χώρες συμφώνησαν επίσης να ενισχύσουν τη στρατηγική σταθερότητα και να διατηρήσουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορά τις τρεις χώρες με τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια. Ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από χρονοδιάγραμμα ή συγκεκριμένες δεσμεύσεις για διαπραγματεύσεις σχετικά με μια νέα συμφωνία περιορισμού των εξοπλισμών. Η Κίνα έχει απορρίψει επανειλημμένα την προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας, επικαλούμενη το σαφώς μικρότερο πυρηνικό της οπλοστάσιο σε σύγκριση με εκείνα των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Η διακήρυξη περιλαμβάνει ακόμη αναφορές στη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στη σταθερότητα των ενεργειακών ροών και στην ανάγκη να μην καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και αντίστοιχοι θεσμοί. Ειδική μνεία γίνεται στην κρατική συναίνεση και στον σεβασμό της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων, μια διατύπωση με ιδιαίτερη σημασία για τον Πούτιν, σε βάρος του οποίου εκκρεμούν εντάλματα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Ουκρανία, Ιράν και Ταϊβάν εκτός της διακήρυξης
Παρά τη συζήτηση για τις διεθνείς κρίσεις, η κοινή διακήρυξη δεν περιλαμβάνει αναφορά στον πόλεμο στην Ουκρανία ή στη σύγκρουση με το Ιράν. Τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και την Κορεατική Χερσόνησο, χωρίς όμως να ανακοινωθεί κάποια συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Ο Πούτιν αναφέρθηκε σε κοινά συμφέροντα για την επίλυση περιφερειακών συγκρούσεων, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. Μετά τη συνάντηση, ωστόσο, παραδέχθηκε ότι η διακήρυξη δεν θέτει ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους και ότι καμία χώρα δεν θα υποχρεωθεί να εφαρμόσει τις αποφάσεις της.
Η απουσία συγκεκριμένων αποτελεσμάτων ενίσχυσε τις ανησυχίες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες παρακολουθούν με επιφυλακτικότητα την προσέγγιση Τραμπ με τη Μόσχα και το Πεκίνο. Την ίδια ημέρα, Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν στο Βερολίνο για να επαναβεβαιώσουν τη στήριξή τους στην Ουκρανία. «Ένα σχήμα τύπου Γιάλτας δεν θα φέρει ειρήνη», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη χωρίς τη συμμετοχή της Ευρώπης.
Στο φόντο βρίσκεται και η Ταϊβάν, με τον Σι να καλεί τον Τραμπ να «κάνει το σωστό» ώστε να αποφευχθούν σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις των δύο χωρών. Η ένταση στην περιοχή παραμένει, καθώς οι σχέσεις Κίνας και Ιαπωνίας έχουν επιδεινωθεί λόγω των δηλώσεων της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού για ενδεχόμενη στρατιωτική αντίδραση σε περίπτωση κινεζικής κίνησης κατά της Ταϊβάν.
Τι κερδίζουν Τραμπ, Σι και Πούτιν
Για τον Πούτιν, η συμμετοχή στη συνάντηση αποτελεί σημαντική διπλωματική νίκη. Παρά τις κυρώσεις και τη διεθνή απομόνωση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο Ρώσος πρόεδρος βρέθηκε στο ίδιο τραπέζι με τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας, ανακτώντας μέρος της διεθνούς προβολής που επιδιώκει. Η θέση της Ρωσίας, ωστόσο, παραμένει ασθενέστερη σε σχέση με την Κίνα, καθώς η οικονομία της είναι πολύ μικρότερη και η εξάρτησή της από το Πεκίνο έχει ενισχυθεί.
Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, εμφανίστηκε ως οικοδεσπότης μιας συνάντησης που ανέδειξε την Κίνα σε κεντρικό παράγοντα των διεθνών ισορροπιών. Η επιδίωξή του για συστηματικότερη επικοινωνία μεταξύ των τριών δυνάμεων δείχνει ότι το Πεκίνο θέλει να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, παρά τις διαφωνίες και τις οικονομικές εντάσεις.
Για τον Τραμπ, η συνάντηση προσφέρει την εικόνα ενός προέδρου που συνομιλεί απευθείας με τους ισχυρότερους γεωπολιτικούς αντιπάλους των ΗΠΑ και επιδιώκει να εμφανιστεί ως διαμεσολαβητής. Η πολιτική αυτή, ωστόσο, έχει και εσωτερικό κόστος, καθώς πραγματοποιείται μετά την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Το ερώτημα, ωστόσο που προκύπτει είναι, αν η ιστορική εικόνα των τριών ηγετών γύρω από το ίδιο τραπέζι, θα αποκτήσει ουσιαστική συνέχεια. Πάντως, προς το παρόν, η συνάντηση ανέδειξε τη διάθεση των μεγάλων δυνάμεων να συνεννοούνται μεταξύ τους, χωρίς όμως, να αποσαφηνίσει πώς θα αντιμετωπιστούν οι συγκρούσεις και οι ανταγωνισμοί που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη διεθνή σκηνή.
Με πληροφορίες από Reuters, CNN, Bloomberg