Τράπεζες ΕΕ: Περιορισμένη η έκθεση στη Μέση Ανατολή, αλλά αυξάνονται οι έμμεσοι κίνδυνοι
- Η έκθεση των τραπεζών της ΕΕ/ΕΟΧ στη Μέση Ανατολή διαμορφώνεται στα 132 δισ. ευρώ, μόλις το 0,5% του ενεργητικού
- Οι σχέσεις αφορούν κυρίως εταιρικά δάνεια και δραστηριότητες wholesale banking
- Οι άμεσοι κίνδυνοι θεωρούνται περιορισμένοι λόγω συγκέντρωσης σε ισχυρούς αντισυμβαλλόμενους
- Οι μεγαλύτερες απειλές προέρχονται έμμεσα μέσω πληθωρισμού, επιτοκίων και πιστωτικού κινδύνου
Η ένταση στη Μέση Ανατολή φέρνει εκ νέου στο επίκεντρο τον βαθμό έκθεσης των ευρωπαϊκών τραπεζών στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να δημιουργεί άμεση ανησυχία για τη σταθερότητα του συστήματος. Ανάλυση της DBRS Morningstar δείχνει ότι οι διασυνδέσεις περιορίζονται κυρίως σε διασυνοριακά εταιρικά δάνεια και δραστηριότητες wholesale banking.
Περιορισμένη άμεση έκθεση
Τα στοιχεία της European Banking Authority αποτυπώνουν μια σαφώς ελεγχόμενη εικόνα: στο τέλος του 2025, η συνολική άμεση έκθεση των τραπεζών της ΕΕ/ΕΟΧ προς τη Μέση Ανατολή ανήλθε σε περίπου 132 δισ. ευρώ.
Σε σχέση με το συνολικό ενεργητικό που προσεγγίζει τα 29 τρισ. ευρώ, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε μόλις 0,5%, επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και σε ένα δυσμενές σενάριο, ο άμεσος αντίκτυπος στους ισολογισμούς παραμένει περιορισμένος.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ποιότητα των αντισυμβαλλομένων, καθώς οι εκθέσεις συγκεντρώνονται κυρίως σε κρατικούς φορείς ή σε οντότητες υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης, μειώνοντας την πιθανότητα σημαντικών ζημιών.
Ο κίνδυνος μετατοπίζεται έμμεσα
Η ουσία της ανάλυσης δεν εντοπίζεται στις άμεσες τοποθετήσεις, αλλά στους έμμεσους διαύλους μετάδοσης κινδύνου.
Η γεωπολιτική ένταση μπορεί να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να επηρεάσει τη διαμόρφωση των επιτοκίων, ενώ παράλληλα αυξάνει την πιθανότητα επιδείνωσης της πιστοληπτικής ικανότητας επιχειρήσεων στην Ευρώπη που έχουν έκθεση στη Μέση Ανατολή.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα γνώριμο trade-off: τα υψηλότερα επιτόκια ενισχύουν τα καθαρά έσοδα από τόκους, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τον πιστωτικό κίνδυνο και τις πιέσεις στην ποιότητα του ενεργητικού.
Ανθεκτικότητα με επιφυλάξεις
Παρά τις εξωτερικές πιέσεις, η συνολική εικόνα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος παραμένει ανθεκτική. Η DBRS εκτιμά ότι οι τράπεζες της ΕΕ/ΕΟΧ βρίσκονται σε ισχυρότερη θέση σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις, με επαρκή κεφαλαιακά «μαξιλάρια» για να απορροφήσουν ενδεχόμενους κραδασμούς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία της EBA δεν περιλαμβάνουν τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζουν μεγαλύτερη έκθεση στην περιοχή. Ωστόσο, η παράμετρος αυτή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά την εκτίμηση για τη συνολική ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα έναντι των άμεσων κινδύνων.
