Τι δεν θα ξεχάσουμε ποτέ από τη δεκαετία που τελειώνει

Το 2016 είδαμε στις οθόνες των τηλεοράσεων και στο διαδίκτυο να ξεδιπλώνεται το σεντόνι της σημαντικότερης γεωπολιτικής αλλαγής στην Ευρώπη μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και τη διάλυση των όμορων σοσιαλιστικών δημοκρατιών στην Ανατολική Ευρώπη. Η -με το ένα πόδι εκτός- Βρετανία, ψηφίζει με οριακή διαφορά (52%-48%) την έξοδό της από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Κουτί της Πανδώρας μιας εύθραυστης συμμαχίας στην οποία εξελίχθηκε η ΕΕ και η ευρωζώνη μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, άνοιξε. Από τότε, και μετά από απανωτές πολιτικές μεταβολές στο «νησί» που έφεραν τελικά στο τιμόνι της χώρας τον -κατά πολλούς- «γραφικό» Μπόρις Τζόνσον μετατρέποντας, επιπλέον, το ξενοφοβικό κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ σε «πολιτικό παράγοντα Χ» της πέμπτης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη, το δράμα της εξόδου συνεχίζεται. Τι θα γίνει με την πολυπόθητη εμπορική συμφωνία Βρετανίας – ΕΕ; Πώς θα αντιμετωπίσουμε το ενδεχόμενο τεράστιων καθυστερήσεων στη μετακίνηση ανθρώπων και εμπορευμάτων από, και προς, το Ηνωμένο Βασίλειο; Θα ζήσουμε νέες σκηνές βίας βγαλμένες από τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 στην πολύπαθη Βόρεια Ιρλανδία; Υποτίθεται ότι μέσα το 2020 θα πάρουμε τις απαντήσεις.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, η Γαλλία εξακολουθεί να περνά μια άτυπη αρένα στρατιωτικών υπερ-εξουσιών. Δεν μιλάμε βέβαια για στρατιωτικό νόμο, αλλά ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στους δρόμους των μεγάλων γαλλικών πόλεων, και κυρίως του Παρισιού, μετά από τις πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις που συγκλόνισαν τη χώρα. Είχε προηγηθεί η σφαγή στον συναυλιακό χώρο Bataclan με τους 130 νεκρούς στις 13 Νοεμβρίου του 2015, η τρομοκρατική επίθεση στη Νίκαια, η μαζική δολοφονία των στελεχών της σατιρικής εφημερίδας Charlie Hebdo, οι επιθέσεις σε Λονδίνο, Βοστόνη, Βρυξέλλες και άλλα σημεία στον πλανήτη. Ο τρόμος έχει επιστρέψει στις μεγαλύτερες κοινωνίες της Δύσης και η απάντηση σε όλα αυτά δεν μπορεί απλώς να περιορίζεται στον περιορισμό του θρησκευτικού φανατισμού, πάνω στον οποίο «χτίστηκε» το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος. Αν μείνουμε μόνο εκεί περιορίζοντας κι άλλο τις ελευθερίες των πολιτών, τότε τα βάναυσα «μαθήματα» και τα εκατοντάδες θύματα της τρομοκρατίας δεν πρόκειται να σταματήσουν.

Τον Απρίλιο του 2013 ο Abu Bakr al-Baghdadi, ηγέτης της al-Qaida στο Ιράκ, ανακοινώνει την ένωση της οργάνωσής του με το παρακλάδι της al-Qaida στη Συρία, σχηματίζοντας το «Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε». Ήταν η αρχή της δημιουργίας αυτού που στη συνέχεια έγινε γνωστό ως «Ισλαμικό Κράτος» και έφερε σε εντελώς νέα επίπεδα τον τρόπο με τον οποίο γνωρίζαμε μέχρι τότε τη δομή των τζιχανιστιστικών τρομοκρατικών οργανώσεων. Για πρώτη φορά στην ιστορία, η τρομοκρατία αποκτά ουσιαστική γεωπολιτική υπόσταση, προσαρτεί εδάφη, στρατολογεί εθελοντές από όλο τον κόσμο οι οποίοι απαντούν στο κάλεσμα για έναν «θρησκευτικό πόλεμο», εκμεταλλεύεται πλουτοπαραγωγικές πηγές των κατεκτημένων περιοχών της, αναπτύσσει τη δική της τοπική οικονομία, εμπορεύεται στα κρυφά ενισχύοντας τη στρατιωτική της ισχύ, σκέφτεται να τυπώσει ακόμη και νόμισμα. Ο τραγικός εμφύλιος πόλεμος της Συρίας, όπου είχε ήδη μετατραπεί σε «θέατρο» σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Γαλλίας και άλλων μεγάλων δυνάμεων στην προσπάθειά τους να ενισχύσουν τη σφαίρα επιρροής τους στην περιοχή – απέκτησε έναν εντελώς ανορθόδοξο «παίκτη». Τα χρόνια που ακολούθησαν ως τον Οκτώβριο του 2019 και την ανακοίνωση από τον Ντόναλντ Τραμπ της δολοφονίας του al-Baghdadi από αμερικανικές δυνάμεις, ο φόρος αίματος είναι δυσβάστακτος. Χιλιάδες νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες, εκατομμύρια πρόσφυγες οι οποίοι παραμένουν εγκλωβισμένοι στα σύνορα με την Τουρκία, τεράστιες καταστροφές, και μια περιοχή η οποία ακόμη ταλανίζεται από έναν ασταμάτητο πόλεμο με τόσες αντιμαχόμενες πλευρές που σε έναν εξωτερικό παρατηρητή μοιάζει πλέον με έναν πολεμοχαρή Γόρδιο Δεσμό τον οποίο κανείς δεν μπορεί να λύσει.

Ούτε κοινό μυστικό ήταν, ούτε υπήρχε κάποιος -σχετικά- διαβασμένος ο οποίος δεν γνώριζε την κατάσταση που επικρατούσε στην ισχυρότερη χώρα του πλανήτη: οι οικονομικές ανισότητες μεταξύ απλών εργαζόμενων και παραγόντων της Wall Street λίγο καιρό μετά το ξέσπασμα της κρίσης του 2008, γίνονταν μεγαλύτερες από ποτέ. Πλούσιοι που γίνονταν πλουσιότεροι και η ζωή συνεχιζόταν κανονικά σαν να μην πέρασε ο οικονομικός τυφώνας της κατάρρευσης της Lehman Brothers που έκανε άνω κάτω όλο τον πλανήτη. Το 2011, με την «Αραβική Άνοιξη» να ήταν πολύ κοντά χρονικά, ένα περίεργο κίνημα με το σύνθημα «Occupy Wall Street» μετέτρεψε για λίγο καιρό τους δρόμους της Νέας Υόρκης σε μια πρωτόγνωρη σκηνή διαμαρτυρίας. Χρησιμοποιώντας τα social media οι διαδηλωτές έστησαν ένα «πανηγύρι» εκδηλώσεων το οποίο ναι μεν φάνηκε σαν να «πέρασε και να μην ακούμπησε» όμως ξύπνησε με ειρηνικό τρόπο μεγάλο ποσοστό των αμερικανικών κοινωνικών στρωμάτων από έναν «λήθαργο», ο οποίος λίγο αργότερα εκδηλώθηκε με πολύ πιο βίαιο τρόπο. Το 2013 τα social media ξέχασαν το #occupywallstreet και επικεντρώθηκαν στο #blacklivesmatter. Μετά τη δολοφονία του νεαρού Αφροαμερικανού Trayvon Martin από τον αυτόκλητο πολιτοφύλακα George Zimmerman εκατοντάδες πολίτες, κυρίως Αφροαμερικανικής καταγωγής, βγήκαν στους δρόμους. Όσα ακολούθησαν θύμισαν τα κινήματα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της δεκαετίας του 1960 και αυτό των “Black Panthers” την ίδια χρονική περίοδο. Από το 2014 ως το 2015 υπήρξαν μέρες που ολόκληρες συνοικίες πέρασαν στον έλεγχο των διαδηλωτών, οι οποίοι με αίτημα να αποδοθεί δικαιοσύνη για τις δολοφονίες Αφροαμερικανών από αστυνομικούς προκάλεσαν χάος και μεγάλες καταστροφές. Για να καταλήξουμε στην Ευρώπη και το κίνημα με τα «Κίτρινα Γιλέκα». Δεκάδες χιλιάδες Γάλλοι εδώ και πολλούς μήνες εξακολουθούν να ταρακουνούν την πολύπαθη γαλλική κοινωνία, έχοντας κηρύξει έναν άτυπο «πόλεμο» στην κυβέρνηση Μακρόν, απογοητευμένοι από τις απανωτές πολιτικές λιτότητας και το τεράστιο εισοδηματικό χάσμα στο εσωτερικό της γαλλικής κοινωνίας. Πολλά σημεία σε Παρίσι και άλλες γαλλικές μεγαλουπόλεις βρέθηκαν παραδομένα στις φλόγες, αστυνομικά τμήματα λεηλατήθηκαν και όπλα αφαιρέθηκαν και με αφορμή τις τρομοκρατικές επιθέσεις κανείς δεν ξέρει εάν οι στρατιώτες που βρίσκονται στους δρόμους χάσουν κάποια στιγμή τον έλεγχο. Διαφορετικές εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και βίας, με έναν κοινό παρανομαστή. Οι κοινωνίες των πολιτών «βράζουν» και η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει από τον έλεγχο πολύ πιο εύκολα από όσο νομίζουν κάποιοι.

Στις αρχές του 2018 μπήκαν στην καθημερινότητά μας οι λέξεις «Cambridge Analytica». Όπως έγινε γνωστό, το Facebook πιάστηκε να επιτρέπει τη συλλογή και τη διάθεση των προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων χρηστών του στη συγκεκριμένη εταιρεία, η οποία πρόσφερε τις υπηρεσίες της σε πολιτικά πρόσωπα. Η συγκεκριμένη εταιρεία συνδέθηκε με την προεκλογική καμπάνια του Ντόναλντ Τραμπ, και το «πάρτι» μόλις ξεκίνησε. Η αβεβαιότητα που κυρίευσε τους πάντες αποτυπώθηκε στις εξής απλές λέξεις: ιδιωτικότητα και fake news. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες κλήθηκαν να δώσουν απαντήσεις, όχι μόνο για τον τρόπο με τον οποίο εκμεταλλεύονται τα δεδομένα των χρηστών τους, αλλά και για να αποδείξουν ότι δεν τα προσφέρουν απλόχερα σε όποιον επιχειρεί να παίξει πολιτικά παιχνίδια υπέρ του ενός ή του άλλου υποψηφίου, υπέρ της εξόδου ή της παραμονής μιας χώρας στην ΕΕ, υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς σε μια παγκόσμια μάχη συμφερόντων. Μιλάμε, φυσικά, για τις περιπτώσεις των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ το 2016, το δημοψήφισμα του Brexit και μια σειρά από μεγάλα πολιτικά γεγονότα τα οποία -κατά την πλευρά της Δύσης- αποτέλεσαν πεδίο αντιπαράθεσης κυρίως με τη Ρωσία. Η χρήση των social media ως εργαλεία διάδοσης ψευδών ειδήσεων, ή αλλιώς fake news, άνοιξε μια κουβέντα η οποία όφειλε να εξελιχθεί στο πώς εκπαιδεύουμε νέους και μεγαλύτερους απέναντι στον ορυμαγδό ειδήσεων που βομβαρδίζονται καθημερινά μέσω του διαδικτύου. Το μέγεθος και η δύναμη μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook, τα οποία συνδέουν δισεκατομμύρια ανθρώπους σε πραγματικό χρόνο, αποκαλύφθηκαν σε όλο τους το μεγαλείο. Σκάνδαλα σαν αυτό του Cambridge Analytica δημοσιεύονταν το ένα μετά το άλλο. Η διαδικασία damage control του Facebook έφερε τον αμήχανο Μαρκ Ζούκερμπεργκ στο προσκήνιο, ο πρόεδρος Τραμπ και ο πρόεδρος Πούτιν βρέθηκαν να συμφωνούν απέναντι σε όσους έλεγαν ότι ο πρώτος εξελέγη με την ψηφιακή βοήθεια του δεύτερου, και το σκηνικό που δημιουργήθηκε σε ιντερνετικό και πραγματικό κόσμο επιβεβαιώνει πλήρως το τέλος της εποχής της αθωότητας για τις πάλαι πότε πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων, εικόνων και βίντεο με γάτες κι άλλα ευτυχισμένα κατοικίδια.

Παρότι αναφερθήκαμε πολύ στην εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ σε προηγούμενα σημεία του αφιερώματος, δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε ξεχωριστά στον άνθρωπο ο οποίο «εξόντωσε» πολιτικά όποιον βρέθηκε απέναντί του: τους συνυποψηφίους Ρεπουμπλικάνους, του Δημοκρατικούς, την Χίλαρι Κλίντον, τα περισσότερα ΜΜΕ των ΗΠΑ και του υπόλοιπου αγγλόφωνου κόσμου, αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό. O 45^ος Πρόεδρος των ΗΠΑ βρίσκεται πίσω από μερικά από τα πιο θεαματικά πολιτικά περιστατικά που έχουμε δει μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η γλώσσα του και η μανία του με το Twitter δεν παραπέμπουν επ’ ουδενί σε «πλανητάρχη» αλλά περισσότερο σε έναν άνθρωπο ο οποίος παίρνει αποφάσεις της στιγμής χωρίς να δείχνει ότι ακούει κανέναν. Κι αυτό διότι πολλές από τις συγκεκριμένες αποφάσεις, όπως για παράδειγμα η πιο πρόσφατη με την παράκαμψη του Πενταγώνου για την απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Συρία, φέρνοντας την τουρκική εισβολή και την ρωσο-συριακή εμπλοκή με τις κουρδικές δυνάμεις να βρίσκονται στη μέση, δείχνουν ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο ο οποίος είτε δεν έχει επίγνωση των επιπτώσεων των αποφάσεών του, είτε δεν λογαριάζει κανένα από αυτά τα αποτελέσματα. Προς υπεράσπισή του, πολλά από όσα έκανε ή προσπάθησε να κάνει, όπως το περίφημο τείχος στα σύνορα με το Μεξικό ή η απόφαση να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ, αποτέλεσαν προεκλογικές του υποσχέσεις. Για αυτό και ο ίδιος λέει ότι δεν κάνει τίποτα παραπάνω από όσα έλεγε στην προεκλογική του καμπάνια. Κανείς δεν γνωρίζει εάν το τέλος του 2020 βρει τον Τραμπ ακόμη πρόεδρο. Κατά πάσα πιθανότητα η ιστορική παραπομπή του -μόλις τρίτος πρόεδρος των ΗΠΑ που συμβαίνει αυτό- από την ελεγχόμενη από τους Δημοκρατικούς βουλή, θα καταπέσει στη ρεπουμπλικανική Γερουσία. Αλλά ακόμη κι αν δεν καταφέρει να επανεκλεγεί στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, είναι βέβαιο ότι η ιστορία δεν θα ξεχάσει εύκολα αυτόν τον άνθρωπο και όλα όσα είπε ή έκανε. Πάντως, η προεδρία Τραμπ μας άφησε μια σειρά από εικόνες τις οποίες δεν αναμέναμε να δούμε ποτέ: έναν Αμερικανό πρόεδρο να κάθεται στο ίδιο τραπέζι με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας.

550 + 185 δισ. δολάρια. Τόσοι είναι οι δασμοί των ΗΠΑ σε κινεζικά προϊόντα και της Κίνας σε αμερικανικά προϊόντα που έχουν επιβληθεί από τον Φεβρουάριο του 2018 μέχρι σήμερα. Τότε όπου ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε για πρώτη φορά την επιβολή επιπλέον φορολογίας στις εισαγωγές προϊόντων από το εξωτερικό, προκαλώντας ένα τσουνάμι αντιδράσεων σε όλο τον κόσμο. Ο εμπορικός πόλεμος που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε τάξει κατά την προεκλογική του εκστρατεία απέναντι στο Πεκίνο και όποια άλλη χώρα εκμεταλλευόταν, κατά τον ίδιο, τα εμπορικά της πλεονάσματα σε βάρος της αμερικανικής οικονομίας, είχε μόλις ανέλθει σε εντελώς νέα ύψη. Οι απανωτές απαντήσεις από την Κίνα, η επιβολή νέων αμερικανικών δασμών στην Ευρώπη και άλλες ασιατικές χώρες, η απάντηση των θιγόμενων μερών σε αυτούς τους δασμούς, ο πανικός στις αγορές, ο συνδυασμός όλων αυτών με τις επιπτώσεις του Brexit, η αδυναμία να αναζητηθεί πραγματική λύση και η ελπίδα το τέλος του 2019 να βρει στην αυγή της επόμενης δεκαετίας τις δύο υπερδυνάμεις στην ίδια πλευρά της ιστορίας, αφήνει παρακαταθήκη για πολλά νέα επεισόδια σε αυτό το «σήριαλ».

Τα άσχημα νέα είναι αυτά που ξεχνιόνται πιο δύσκολα. Υπήρξε όμως και ένα εξαιρετικά καλό νέο, κι αυτό αφορά την εφαρμογή θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων για όλους. Η δεκαετία που πέρασε σημαδεύτηκε από την αποκατάσταση πάρα πολλών αδικιών απέναντι στην LGBTQ κοινότητα. Ιδιαίτερα σημαδιακή ήταν, φυσικά, η απόφαση του Ανώτατου Αμερικανικού Δικαστηρίου για τη νομιμοποίηση του γάμου ομόφυλων ζευγαριών. Συνολικά 18 χώρες έλαβαν παρόμοιες αποφάσεις, ενώ και η χώρα μας είδε να εφαρμόζεται το σύμφωνο συμβίωσης το οποίο θεμελιώνει μέρος αυτών των αυτονόητων δικαιωμάτων. Όμως, δυστυχώς, δεν είχαμε παντού τα ίδια καλά νέα. Ρωσία και Κίνα έπραξαν αυτά τα χρόνια ακριβώς το αντίθετο, δείχνοντας ότι ο δρόμος για μια παγκόσμια ανθρώπινη κοινωνία που θα σέβεται τα αυτονόητα, είναι ακόμη μακρύς.

Όπως μακρύς και δύσβατος ήταν ο δρόμος που άνοιξε μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου Weinstein. Ο διάσημος παραγωγός του Χόλιγουντ που με τις αποκαλύψεις εναντίον του αναβίωσε το, από το 2006, κίνημα με την κωδική ονομασία #MeToo, ήταν η αρχή της δημοσιοποίησης μιας σειράς ιστοριών που πήγαν πολλές δεκαετίες πίσω. Περιστατικά σεξουαλικής εκμετάλλευσης που ποτέ δεν κατάφεραν να τρυπήσουν την φανταχτερή κουρτίνα του Χόλιγουντ, έφεραν τους πάντες προ των ευθυνών τους. Από το 2017 και μετά διαβάσαμε και ακούσαμε δεκάδες ιστορίες παραβίασης δικαιωμάτων από γυναίκες και άνδρες και είδαμε διάσημα αστέρια της τηλεόρασης και του κινημαογράφου να απολογούνται για τις πράξεις τους. Η πορεία αυτή είναι όμως πολύ νέα, και οι κίνδυνοι να ξεχαστεί ή ακόμη και να μετατραπεί σε ένα ατελείωτο κυνήγι μαγισσών, είναι πολύ κοντά. Όπως για όλα, έτσι και εδώ, κανείς δεν μπορεί να εφησυχάσει.

Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τις εικόνες στις τηλεοράσεις όλου του κόσμου για την χαμένη πτήση 370 των Μαλαισιανών αερογραμμών τον Μάρτιο του 2014. Ούτε για την πτήση MH17 της ίδιας αεροπορικής εταιρείας η οποία συνετρίβη στο Ντόνετσκ της ανατολικής Ουκρανίας τον Ιούλιο του ίδιου έτους πιθανότατα από πυρά φιλο-ρωσικών δυνάμεων. Ή την απίστευτη τραγωδία της πτήσης 9525 της Germanwings η οποία συνετρίβη τον Μάρτιο του 2015 στις γαλλικές Άλπεις μετά την απόφαση του συγκυβερνήτη Andreas Lubitz να πάρει τον έλεγχο του αεροσκάφους και να οδηγήσει στον θάνατο όλους του επιβάτες. Μέσα σε λίγους μήνες είδαμε τρεις πτήσεις με εκατοντάδες επιβάτες να χάνονται και ολόκληρο τον κλάδο των αεροπορικών εταιρειών να προσπαθεί να διαχειριστεί μια πρωτόγνωρη και τραγική κατάσταση που έπληξε για μεγάλο χρονικό διάστημα την αξιοπιστία του.

Δεν ξέρω γιατί, αλλά δύο εικόνες θα μείνουν χαραγμένες στη μνήμη μου από όλα όσα πέρασε η Ελλάδα από το 2010 ως το 2015: τον τότε πρωθυπουργό, Γιώργο Παπανδρέου, να ανακοινώνει στο Καστελόριζο τον Απρίλιο του 2010 την είσοδο της Ελλάδας στο πρώτο μνημόνιο, και τον οικονομικό ανταποκριτή του CNN ανεβασμένο στην ταράτσα ενός ξενοδοχείου της Πλατείας Συντάγματος τον Ιούλιο του 2015 με την αντίστροφη μέτρηση για τη λήξη της αποπληρωμής μιας δόσης της Ελλάδας προς το ΔΝΤ. Όλα όσα έγιναν από το 2010 και μετά στη χώρα μας πολύ δύσκολα μπορούν να χωρέσουν σε μια παράγραφο. Τόσο έντονη ήταν η πυκνότητα των γεγονότων, με τις συνεχείς εναλαγές εξουσίας, την πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου και την ανάληψη των καθηκόντων από τον Λουκά Παπαδήμο, τις διπλές εκλογές του 2012, το δημοψήφισμα του 2015 και τη διπλή εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, τις δραματικές 17 ώρες διαπραγμάτευσης στις Βρυξέλλες, το νέο -τρίτο κατά σειρά- μνημόνιο, τη διόγκωση της ακροδεξιάς και όλα όσα ακολούθησαν από τις βίαιες επιθέσεις μελών της Χρυσής Αυγής ως τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα το 2013, τα capital controls, τις ανακοινώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων περί αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ελλάδα, τις ουρές στα ATM, τις απανωτές διαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας και άλλων πόλεων της χώρας με μεγάλες καταστροφές και αλόγιστη χρήση χημικών, και πόσα ακόμη περιστατικά τα οποία σημάδεψαν τόσο έντονα την Ελλάδα όσο ελάχιστα πράγματα στην περίοδο της Μεταπολίτευσης.

Στις 21 Νοέεμβρίου του 2013 ο φιλορώσος Ουκρανός πρόεδρος Viktor Yanukovych αρνείται να υπογράψει την εμπορική συμφωνία με την ΕΕ. Στο Κίεβο ξεσπά άμεσα ένα κύμα διαμαρτυρίας το οποίο φέρει την ονομασία Euromaidan, παίρνοντας το όνομά του από το επίκεντρο των εκδηλώσεων στην πλατεία Maidan, με την παρουσία πολλών ανώτατων Ευρωπαίων και Αμερικανών αξιωματούχων. Οι διαμαρτυρίες εξελίσσονται σε βίαιες διαδηλώσεις, συγκρούσεις με τις κρατικές αστυνομικές αρχές, δολοφονίες πολιτών και τον Φεβρουάριο του 2014 φτάνουμε στην αποπομπή Yanukovych και την άμεση επέμβαση της Ρωσίας. Ο Ουκρανικός εμφύλιος πόλεμος μόλις ξεκίνησε. Η Ρωσία με μια κίνηση την οποία δεν περίμενε η Δύση, προσαρτεί την Κριμαία μετά από τοπικό δημοψήφισμα το οποίο στήριξε η πλειονότητα της φιλορωσικής κοινωνίας στην περιοχή τον Μάρτιο, τροφοδοτεί με οπλισμό την φίλια προσκείμενη πολιτοφυλακή στις ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας και οι μάχες ξεκινούν σε Νόνετσκ και Λουχάνσκ. Την ίδια χρονιά οι εκλογές που διεξάγονται στη χώρα φέρνουν τον νέο πρόεδρο, Petro Poroshenko, μπροστά σε μια διαιρεμένη χώρα, η οποία από τα δυτικά διατηρεί τον έλεγχο με τη στήριξη Ευρωπαίων και Αμερικανών ενώ στην ανατολή η ισχυρή Ρωσία ελέγχει τις παραστρατιωτικές οργανώσεις. Μια σειρά από απανωτές κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσία δείχνουν να γονατίζουν οικονομικά τον Βλαντίμιρ Πούτιν, όμως από τότε μέχρι σήμερα λίγα έχουν αλλάξει στην περιοχή. Η Ουκρανία παραμένει διχασμένη, οι μάχες δεν έχουν σταματήσει και η κατάσταση μπορεί να μην αποτελεί πλέον πρώτο θέμα στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι οι ήχοι του πολέμου έχουν κοπάσει.