Economist: Η «παγίδα» του γεν και ο Τραμπ – Γιατί η Ιαπωνία απειλεί την οικονομική σταθερότητα

Το αδύναμο γεν σε συνδυασμό με τις πολιτικές Τραμπ στις ΗΠΑ δημιουργούν νέες αβεβαιότητες στις αγορές, αναφέρει ο Economist σε πρόσφατο άρθρο του.

ΕΙδικότερα, όπως επισημαίνει, επί δεκαετίες οι Ιάπωνες επενδυτές αναζητούσαν υψηλότερης απόδοσης assets στο εξωτερικό, ενώ τα επιτόκια στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου παρέμεναν χαμηλά. 

Ως αποτέλεσμα, η Ιαπωνία συγκέντρωσε ξένες επενδύσεις αξίας άνω των 10 τρισ. δολαρίων, περισσότερο από το διπλάσιο του ετήσιου ΑΕΠ της. Σήμερα, όμως, τα επιτόκια αυξάνονται και οι συνέπειες μεταδίδονται στις αγορές.

Ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ έχει κατηγορήσει τις αναταράξεις στα ιαπωνικά ομόλογα για τις κινήσεις στα μακροπρόθεσμα yields των αμερικανικών Treasurys. Μετά την πτώση του γεν αυτόν τον μήνα πλησίον του χαμηλότερου επιπέδου του έναντι του δολαρίου από το 1990, οι ιαπωνικές και αμερικανικές κυβερνήσεις φέρεται να εξετάζουν την ενίσχυσή του. Ωστόσο, η παρέμβαση στο νόμισμα αποτελεί αντιπερισπασμό. Δεν θα μειώσει τον κίνδυνο χρηματοοικονομικής αναταραχής που προέρχεται από την Ιαπωνία.

Η πιθανότητα επίσημων αγορών έχει οδηγήσει το γεν σε άνοδο από τις 23 Ιανουαρίου, συμβάλλοντας στην πτώση στην αξία του δολαρίου. Στις 27 Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να χαιρετίζει την πτώση του δολαρίου, η οποία, όπως επισημαίνει, θα βοηθήσει στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος. 

Η πτώση αυτή είναι συνέχεια μιας τάσης: από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ, οι δασμοί του, οι επιθέσεις του στη Federal Reserve και η όρεξή του για χρέος έχουν κάνει τους επενδυτές πιο πρόθυμους να καλύψουν την έκθεσή τους στην Αμερική. Το 2025 το δολάριο υποχώρησε κατά 7% με βάση το εμπορικά σταθμισμένο δείκτη.

Ωστόσο, το γεγονός ότι το γεν παραμένει τόσο αδύναμο απέναντι σε ένα εξασθενημένο δολάριο είναι αξιοσημείωτο. Είναι δε ακόμη πιο εντυπωσιακό, διότι το χάσμα μεταξύ των χαμηλών επιτοκίων της Ιαπωνίας και των υψηλότερων της Αμερικής έχει μειωθεί σχεδόν κατά το ένα τρίτο την ίδια περίοδο. Κανονικά, η σύγκλιση των επιτοκίων θα έφερνε τα νομίσματα πιο κοντά.

Μέρος της εξήγησης είναι ότι ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο στο 2% στη δεκαετία του 2020, από 0,6% στη δεκαετία του 2010. Αξιοσημείωτο, ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία ξεπερνά πλέον αυτόν των εμπορικών της εταίρων. Ο υψηλότερος πληθωρισμός συχνά αδυνατίζει ένα νόμισμα, καθώς η συναλλαγματική ισοτιμία προσαρμόζεται για να αντικατοπτρίζει τη χαμηλότερη αγοραστική δύναμη. Αλλά δεν πρέπει να χάσουμε τη μεγάλη εικόνα: το γεν θα ήταν πολύ ισχυρότερο αν η αξία του αντανακλούσε τις ιαπωνικές τιμές. Σύμφωνα με τον δείκτη Big Mac, που συγκρίνει τις τιμές των burgers σε διάφορες χώρες, το νόμισμα είναι υποτιμημένο κατά περίπου 50%.

Αυτό καθιστά εύλογο ότι το γεν παραμένει φθηνό επειδή οι επενδυτές ανησυχούν για τον κίνδυνο απώλειας της δημοσιονομικής και νομισματικής αξιοπιστίας της Ιαπωνίας. Ο πληθωρισμός, αυξάνοντας το ονομαστικό ΑΕΠ και τα φορολογικά έσοδα, έχει βοηθήσει στη μείωση του χρέους και του ελλείμματος ως ποσοστό της οικονομίας. Ωστόσο, με καθαρό χρέος στο 130% του ΑΕΠ, παραμένει υψηλότερο από κάθε άλλη πλούσια χώρα, και τα yields των 30ετών ομολόγων φτάνουν φέτος σε ιστορικό υψηλό. 

Η πρωθυπουργός Takaichi Sanae έχει προκηρύξει εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου και υπόσχεται δημοσιονομική χαλάρωση, όπως την αναστολή φόρων κατανάλωσης στα τρόφιμα για δύο χρόνια. Αλλά η Takaichi δεν έχει σχέδιο χρηματοδότησης όλων αυτών.

Η Ιαπωνία διαθέτει τουλάχιστον άφθονα συναλλαγματικά αποθέματα που μπορεί να χρησιμοποιήσει για να στηρίξει το νόμισμά της. Όμως, οι αγορές γεν δεν μειώνουν τον κίνδυνο κρίσης και η επίδραση στη συναλλαγματική ισοτιμία μάλλον δεν θα διαρκέσει. Οι χώρες που καθορίζουν τα επιτόκια και επιτρέπουν ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων δεν μπορούν επίσης να ελέγξουν τις ισοτιμίες τους. Η Ιαπωνία πρέπει να βλέπει το γεν ως δείκτη της υγείας της οικονομίας και της αξιοπιστίας της κυβέρνησης, καθώς και ως ένδειξη για την πορεία των επιτοκίων, και όχι ως στόχο πολιτικής.

Όσο για τις ΗΠΑ, αν η κυβέρνηση εμπλακεί στις αγορές νομισμάτων για να διαχειριστεί τη συναλλαγματική ισοτιμία, η οικονομική διαχείριση του Τραμπ θα φανεί ακόμη πιο απρόβλεπτη και ακατάλληλη. Όταν η ζήτηση για δολάρια πέφτει, η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος κεφαλαίου. Γι’ αυτό η κυβέρνηση παραδοσιακά προτιμά ισχυρό δολάριο. Η εγκατάλειψη αυτής της στρατηγικής λόγω αβάσιμου φόβου για το εμπορικό έλλειμμα θα ήταν λάθος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Το Άστρο της Βηθλεέμ ίσως δεν ήταν μύθος: Η επιστημονική εξήγηση από ερευνητή της NASA
• «Χάνουμε τη θρησκεία μας;» Αυτές είναι οι πιο άθεες χώρες του κόσμου
• Πόσοι Έλληνες πιστεύουν στη μετά θάνατον ζωή; – Οι απόψεις για τη θρησκεία και τις… ψυχές των ζώων