Ο απόηχος της συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν: «Θετικό κλίμα» με αιχμές – Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
- Αθήνα και Άγκυρα μιλούν για θετικό κλίμα και ειλικρινή διάλογο.
- Στόχος τα 10 δισ. ευρώ στο διμερές εμπόριο.
- Συνεργασία σε μετανάστευση, διασυνοριακές υποδομές και ενέργεια.
- Διαφωνίες για Αιγαίο, casus belli και μειονότητες.
Η ελληνική πλευρά αποτιμά ως «θετικό» το κλίμα των συνομιλιών που είχαν στην Άγκυρα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με επίκεντρο την επισκόπηση των διμερών σχέσεων και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η συνέχιση του διαλόγου και η βελτίωση του κλίματος λειτουργούν προς όφελος τόσο των δύο χωρών όσο και της περιφερειακής σταθερότητας, σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής ρευστότητας.
Εμπόριο, ενέργεια και υποδομές
Στο οικονομικό σκέλος, επαναβεβαιώθηκε ο στόχος αύξησης του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. ευρώ. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η συνέχιση της συνεργασίας για τον εκσυγχρονισμό κρίσιμων διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών διαδρομών, καθώς και η αξιολόγηση ευκαιριών στον τομέα της ενέργειας, ιδίως στην ηλεκτρική ενέργεια και στις ανανεώσιμες πηγές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο μεταναστευτικό, με τον κ. Μητσοτάκη να επισημαίνει ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο μειώθηκαν κατά σχεδόν 60% τον τελευταίο χρόνο, αποτέλεσμα της ενισχυμένης φύλαξης και του συντονισμού μεταξύ των δύο πλευρών. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η καταπολέμηση των δικτύων διακινητών παραμένει κοινή προτεραιότητα.
Οι «αιχμές» σε Αιγαίο και μειονότητες
Παρά το θετικό κλίμα, οι διαφωνίες αποτυπώθηκαν ρητά στις κοινές δηλώσεις. Ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η μόνη διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών – υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ – με βάση το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.
Άφησε, επίσης, αιχμή για την ανάγκη άρσης κάθε απειλής, τυπικής ή ουσιαστικής, στις διμερείς σχέσεις, σε έμμεση αναφορά στο casus belli.
Από την πλευρά του, ο κ. Ερντογάν μίλησε για «αλληλένδετα προβλήματα» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι, παρά τον ακανθώδη χαρακτήρα τους, δεν είναι άλυτα εφόσον υπάρχει καλή θέληση και εποικοδομητικός διάλογος.
Στο θέμα των μειονοτήτων, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε σε «τουρκική μειονότητα στη δυτική Θράκη», ζητώντας πλήρη αξιοποίηση θρησκευτικών και εκπαιδευτικών ελευθεριών. Ο κ. Μητσοτάκης απάντησε ότι το καθεστώς της μειονότητας προσδιορίζεται σαφώς από τη Συνθήκη της Λωζάννης ως θρησκευτικό, υπογραμμίζοντας ότι οι Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν σε καθεστώς ισονομίας και ισοπολιτείας.
Διάλογος σε ρευστό διεθνές περιβάλλον
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε συγκυρία γεωπολιτικής αστάθειας, με αναφορές και σε ζητήματα όπως η Συρία, το Παλαιστινιακό και η τρομοκρατία. Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τον Έλληνα πρωθυπουργό «πολύτιμο φίλο» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί από το 2023 μπορεί να συνεχιστεί.
Το βασικό μήνυμα που επιδιώχθηκε να σταλεί, και από τις δύο πλευρές, είναι ότι ακόμη και με υπαρκτές δομικές διαφορές, Αθήνα και Άγκυρα επιλέγουν τον διάλογο αντί της έντασης, διατηρώντας το πλαίσιο μιας λειτουργικής σχέσης.
Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε χθες , στην Άγκυρα.
Τα κείμενα είναι τα εξής:
- Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
- Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.
- Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.
- Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».
- Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.
- Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
- Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.
