Από «χειρουργικό» χτύπημα έως χάος: Οι επιλογές Τραμπ απέναντι στο Ιράν – Το «παράθυρο» των 10–15 ημερών
- Διεθνείς αναλυτές σταθμίζουν σενάρια άμεσης επίθεσης ή μεταγενέστερου πλήγματος εντός του έτους
- Κρίσιμες παράμετροι: αναζωπύρωση διαδηλώσεων στο Ιράν και νέος γύρος συνομιλιών στη Γενεύη (26/2)
- Η Ουάσιγκτον κρατά «παράθυρο» 10–15 ημερών για απόφαση, σύμφωνα με δηλώσεις Τραμπ
- Ανησυχίες για αντίποινα, αποσταθεροποίηση και «πόλεμο χωρίς προβλέψιμο τέλος»
Διεθνείς αναλυτές επιχειρούν να εκτιμήσουν ποιο είναι το επικρατέστερο ενδεχόμενο στην κλιμακούμενη ένταση Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, ανάμεσα σε δύο βασικούς άξονες: Την άμεση επίθεση με στόχο το Ιράν να χάσει κάθε δυνατότητα κατασκευής πυρηνικών όπλων και τη στρατιωτική ενέργεια αργότερα μέσα στο έτος, με πολιτικό στόχο την ανατροπή του επί 48 χρόνια ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Στο κάδρο μπαίνουν δύο κρίσιμες παράμετροι: η «αναζωπύρωση» αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων στο Ιράν και η εξαγγελία νέου γύρου διαπραγματεύσεων την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου στη Γενεύη. Παράλληλα, όπως μεταφέρεται, οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» επισημαίνουν ότι ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ προετοιμάζει ήδη τη διαδοχή του.
Στο εσωτερικό του Ιράν, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει δώσει εντολή για προετοιμασίες «για όλα τα ενδεχόμενα», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί επανέλαβε σε συνέντευξη στο αμερικανικό δίκτυο CBS ότι η χώρα δεν είναι έτοιμη να παραιτηθεί από αυτό που χαρακτήρισε ως «δικαίωμά» της να παράγει πυρηνικά καύσιμα, βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
«Συνθηκολόγηση» θέλει ο Ντόναλντ Τραμπ
Ο απεσταλμένος του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι «έκπληκτος» που το Ιράν δεν έχει «συνθηκολογήσει», δεδομένης —όπως αναφέρεται— της μαζικής στρατιωτικής ενίσχυσης των ΗΠΑ.
Στο πλαίσιο αυτό, αμερικανικές διπλωματικές πηγές αποδίδουν στην κυβέρνηση Τραμπ στόχευση σε περιορισμένη σύγκρουση που θα αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων χωρίς να εγκλωβίσει την Ουάσιγκτον σε παρατεταμένο τέλμα. Ως επικρατέστερο σενάριο περιγράφεται μια σύντομη εκστρατεία «υψηλού αντίκτυπου» που θα παραλύσει την πυραυλική υποδομή του Ιράν και θα υπονομεύσει την αποτρεπτική του ισχύ, με φόντο την αναφορά σε 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025.
Τα «χειρουργικά» πλήγματα, που θα μπορούσαν να στοχεύουν και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, συνοδεύονται —όπως τονίζεται— από δεδομένο ρίσκο αντιποίνων.
Επιλογές και αφορμές
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 20 Φεβρουαρίου ότι θα αποφασίσει σε 10 ή 15 ημέρες αν θα διατάξει πλήγματα, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο ίδιος συνέδεσε την πίεση με το κίνημα διαμαρτυρίας του Ιανουαρίου στο Ιράν, το οποίο —όπως αναφέρεται— καταστάλθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας με μεγάλες απώλειες ζωών, ενώ δήλωσε επανειλημμένα ότι επιθυμεί να «βοηθήσει» τον ιρανικό λαό. Υποστηρίζει επίσης ότι μια αλλαγή καθεστώτος θα ενίσχυε τη «δυναμική προς την ειρήνη» στη Μέση Ανατολή, επικαλούμενος την εκεχειρία στη Γάζα μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ.
Στην Ουάσιγκτον, ωστόσο, οι Δημοκρατικοί εκφράζουν ανησυχία ότι η χώρα οδηγείται σε βίαιο χάος και ζητούν διαβούλευση με το Κογκρέσο, το οποίο είναι το μόνο όργανο με αρμοδιότητα κήρυξης πολέμου.
«Πρωτοφανής από το 2003» συγκέντρωση δύναμης πυρός
Σύμφωνα με το κείμενο, ο αμερικανικός στρατός συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη ισχύ από τον πόλεμο στο Ιράκ: 13 πολεμικά πλοία, το αεροπλανοφόρο «Γιου-Ες-Ες Αβραάμ Λίνκολν», εννέα αντιτορπιλικά και τρεις φρεγάτες. Παράλληλα, το αεροπλανοφόρο «Γιου-Ες-Ες Τζέραλντ Φορντ» φέρεται να πέρασε από το Στενό του Γιβραλτάρ και να εισήλθε στη Μεσόγειο, ενώ δεκάδες χιλιάδες αμερικανικά στρατεύματα βρίσκονται στη Μέση Ανατολή.
Ο αντίκτυπος και ο «άγνωστος» παράγοντας
Ο πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Χάας, προειδοποιεί ότι μια στρατιωτική επίθεση «θα μπορούσε εξίσου εύκολα να ενισχύσει όσο και να αποδυναμώσει» το ιρανικό καθεστώς και ότι είναι «αδύνατο» να προβλεφθεί τι θα ακολουθήσει αν υπάρξει κατάρρευση.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε σε ακρόαση της Γερουσίας ότι κανείς δεν γνωρίζει τι θα συμβεί αν πέσει ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, «αλλά υπάρχει ελπίδα για ομαλή μετάβαση».
Τέλος, οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, που διατηρούν στενές σχέσεις με το Ιράν, φέρονται να έχουν προειδοποιήσει τον Τραμπ να μην παρέμβει, φοβούμενες αντίποινα και αποσταθεροποίηση. Η Μόνα Γιακουμπιάν από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών προειδοποιεί ότι μια «επιδρομή αποκεφαλισμού ηγέτη» μπορεί να οδηγήσει σε «πραγματικό χάος» στο εσωτερικό του Ιράν.
