Scope Ratings: Γιατί ο πόλεμος στο Ιράν «καίει» τις οικονομίες Ελλάδας και Κύπρου – Τα 2 σενάρια
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η εμπλοκή ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν θέτουν σε κατάσταση συναγερμού τις ευρωπαϊκές οικονομίες, με την Ελλάδα και την Κύπρο να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικινδυνότητας.
Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Scope Ratings, η ευπάθεια των δύο χωρών πηγάζει από την υψηλή εξάρτησή τους από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, καθώς και από τη γεωγραφική τους εγγύτητα στην εστία της σύγκρουσης.
Το «καυτό» ενεργειακό μείγμα Ελλάδας και Κύπρου
Παρά τη γενικότερη θωράκιση της Ευρώπης, η Scope Ratings υπογραμμίζει ότι ορισμένες χώρες παραμένουν εκτεθειμένες λόγω των ιδιαίτερων ενεργειακών τους προφίλ. Η Ελλάδα (BBB/Positive) και η Κύπρος (A/Stable) συγκαταλέγονται στις πλέον ευάλωτες οικονομίες, καθώς βασίζονται στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο για περίπου το 80% της συνολικής τους ενέργειας. Μαζί με τη Μάλτα, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες, αποτελούν την ομάδα των χωρών που θα αισθανθούν άμεσα οποιαδήποτε άνοδο των διεθνών τιμών.
Η εκτίμηση της Scope αναφέρει ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Brent στα 100 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο (TTF) κοντά στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 1,25 ποσοστιαίες μονάδες, καθυστερώντας τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ.
Τα σενάρια της σύγκρουσης
Η Scope Ratings διακρίνει δύο βασικά σενάρια για την πορεία της κρίσης. Σε περίπτωση μιας βραχύβιας και περιορισμένης σύγκρουσης, οι επιπτώσεις θεωρούνται διαχειρίσιμες και οι κεντρικές τράπεζες αναμένεται να αντιμετωπίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις ως προσωρινές. Αντιθέτως, σε μια παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση, οι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα δυσκολευτούν να απορροφήσουν τους κοινωνικούς κραδασμούς από τις πιέσεις στασιπληθωρισμού.
Η ανησυχία της Scope εστιάζει στη στρατηγική σημασία των θαλάσσιων οδών, καθώς πάνω από το 30% των παγκόσμιων θαλάσσιων προμηθειών πετρελαίου διέρχεται από το Στενό του Χορμούζ. Παράλληλα, περίπου το 20% του παγκόσμιου LNG, κυρίως από το Κατάρ και τα ΗΑΕ, ακολουθεί την ίδια διαδρομή. Οποιαδήποτε διακοπή σε αυτό το σημείο-κλειδί θα προκαλούσε αρνητικό σοκ στην προσφορά, εκτινάσσοντας το κόστος ενέργειας παγκοσμίως.
Παρά τους κινδύνους, πάντως, η Ευρώπη του 2026 εμφανίζεται πιο προετοιμασμένη σε σχέση με την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Η ενεργειακή ένταση έχει μειωθεί κατά 25%, περιορίζοντας τον αντίκτυπο των τιμών στην ανάπτυξη, ενώ ο πληθωρισμός τον Φεβρουάριο του 2026 βρισκόταν στο 1,9%, κοντά στον στόχο της ΕΚΤ. Αν και τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι στο 30%, το τέλος του χειμώνα μειώνει τη ζήτηση που εξαρτάται από τον καιρό.
ΗΠΑ: Πολιτική πόλωση και δημοσιονομικές πιέσεις
Για τις ΗΠΑ (AA-/Stable), ο κίνδυνος δεν αφορά την ενεργειακή επάρκεια αλλά το πολιτικό και δημοσιονομικό κόστος. Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την ανάγκη για έγκριση από το Κογκρέσο για στρατιωτικές επιχειρήσεις, την ακύρωση των δασμών «Liberation Day» από το Ανώτατο Δικαστήριο και τις πιέσεις στο κόστος ζωής που επιδεινώνουν το πολιτικό κλίμα.
Σε κάθε περίπτωση, Ελλάδα και Κύπρος παραμένουν «όμηροι» των ενεργειακών εισαγωγών παρά τη βελτιωμένη πιστοληπτική τους εικόνα. Η ικανότητά τους να πλοηγηθούν σε αυτή την κρίση θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια των εχθροπραξιών και την αντοχή των δημοσιονομικών τους μαξιλαριών.
