Ντόναλντ Τραμπ: Το αδιέξοδο στον Περσικό και οι προκλήσεις για τον έλεγχο των ενεργειακών οδών

Ντόναλντ Τραμπ: Το αδιέξοδο στον Περσικό και οι προκλήσεις για τον έλεγχο των ενεργειακών οδών
US President Donald Trump speaks during a Women's History Month event in the East Room of the White House in Washington, DC, on March 12, 2026. (Photo by Jim WATSON / AFP) Photo: AFP
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αντιμετωπίζει το πρόβλημα να κρατήσει ανοιχτό τον Δίαυλο του Ορμούζ. 

Μετά από δύο εβδομάδες αμερικανικής Επικής Οργής και βρυχηθμών του λέοντος, αναδείχθηκαν διάφορα κρίσιμα σημεία. 

Κάποια ήταν ευρέως αναμενόμενα και υποτιμημένα από τον Ντόναλντ Τραμπ, άλλα σχετίζονται με τις μεταβλητές κάθε πολέμου.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αντιμετωπίζει το πρόβλημα να κρατήσει ανοιχτό τον Δίαυλο του Ορμούζ. 

Οι Ιρανοί, προς το παρόν, βρίσκονται σε θέση να αποφασίζουν ποιος μπορεί να περάσει χωρίς συνέπειες.

Δεν χρειάζονται επαναστατικά όπλα για να εμποδίσουν τη διέλευση σε ένα γεωγραφικά και στρατιωτικά στενό πέρασμα. 

Τα drones, οι νάρκες, οι πύραυλοι, οι ρουκέτες αλλά και μικρά σκάφη είναι επαρκή για να δημιουργήσουν εμπόδια. 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αρκεί η απειλή. 

Οι ΗΠΑ θέλουν να συμπήξουν μια συμμαχία, αλλά η απάντηση είναι αρνητική ή με επιφυλάξεις.

Η αποστολή είναι επικίνδυνη και θα σήμαινε συμμετοχή στη σύγκρουση. 

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι, εκτός από τον καθαρισμό της θάλασσας από εκρηκτικά, το Πεντάγωνο θα έπρεπε να εξουδετερώσει τις ιρανικές μονάδες κατά μήκος της νότιας ακτής και στο άμεσο εσωτερικό.

Η αμερικανική διοίκηση αντέτεινε υπενθυμίζοντας τη βύθιση εχθρικών πλοίων και πάνω από εκατό ταχυπλόων. Στη συνέχεια επανήλθε η υπόθεση απόβασης για κατάληψη του Χαργκ, του κύριου τερματικού για την εξαγωγή ιρανικού αργού.

Εδώ επίσης οι «τεχνικοί» τονίζουν: εφικτό, αλλά πρέπει να ληφθούν υπόψη απώλειες, ενώ τη δεκαετία του ’90 χρειάστηκαν μήνες για να εκκαθαριστεί η ναρκοθετημένη περιοχή.

Ο πυρηνικός τομέας

Μέρος των εγκαταστάσεων του πυρηνικού προγράμματος έχουν υποστεί ζημιές. 

Υπάρχει πάντα το ζήτημα σχεδόν 400 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου, απαραίτητου για την κατασκευή της βόμβας.

Σύμφωνα με τη ΔΟΑΠ, βρίσκονται στο καταφύγιο του Ισφαχάν: αν είναι προσβάσιμο αποτελεί θέμα συζήτησης.

Η περιοχή έχει υποστεί καταστροφές και για την ανάκτησή του θα χρειαζόταν αποστολή ειδικών δυνάμεων συνοδευόμενων από προσωπικό ικανό να χειριστεί το υλικό.

Και πάλι, οι ειδικοί επισημαίνουν την πολυπλοκότητα της επέμβασης: δεν αμφισβητούν τις ικανότητες των στρατιωτικών, αλλά προειδοποιούν για τις αβεβαιότητες μιας τέτοιας επιχείρησης. Επιπλέον, προτρέπουν να μην υποτιμηθούν οι Πασνταράν. 

Το ουράνιο είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος. 

Οι Ισραηλινοί, όλα αυτά τα χρόνια, έχουν σκοτώσει τους καλύτερους επιστήμονες της Τεχεράνης, έχουν πλήξει το δίκτυο με cyber κινήσεις και σαμποτάζ, αλλά η γνώση δεν έχει χαθεί. 

Υπάρχει επίσης η ευρέως διαδεδομένη άποψη μεταξύ των σχολιαστών ότι μόνο ο χρόνος θα δείξει αν είναι σωστή: η επίθεση του Μαρτίου θα ωθήσει το καθεστώς να προχωρήσει με τα σχέδιά του.

Το οπλοστάσιο

Οι Ισραηλινοί υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις μπορεί να συνεχιστούν για άλλες 3-4 εβδομάδες, μια περίοδος απαραίτητη για την αποδόμηση της στρατιωτικής βιομηχανίας, ενός συγκροτήματος ήδη έντονα στοχοθετημένου. 

Οι βάσεις είναι σημαντικές, αλλά ακόμη πιο σημαντικά είναι τα εργοστάσια που κατασκευάζουν drones-καμικάζι, βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, στερεά καύσιμα για πυραύλους, εκτοξευτές. Κάποια είχαν ήδη στοχοθετηθεί στον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνιο, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τους Φρουρούς να αντιμετωπίσουν τη νέα πρόκληση. Συνεχίζουν να εκτοξεύουν πυραύλους, αν και με μειωμένη συχνότητα, βασιζόμενοι πολύ στους Shahed. 

Η υποβάθμιση των πολεμικών υποδομών είναι ένα σημαντικό αποτέλεσμα, ωστόσο σύμφωνα με πολλούς κριτικούς δεν μεταφράζεται σε άμεση πολιτική επιτυχία.

Επίσης, η Τεχεράνη έχει διευρύνει τα μέτωπα επιστρατεύοντας πολιτοφύλακες, χρήσιμους για την ενίσχυση της «στρατηγικής του χάους». 

Ανησυχεί η επέκταση της ισραηλινής χερσαίας επιχείρησης στον Λίβανο και η «δαμόκλειος σπάθη» των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Για όλους τους εμπλεκόμενους ισχύει το θέμα των προμηθειών: αντιαεροπορικά πυρομαχικά για ΗΠΑ, Ισραήλ και Αραβικούς συμμάχους, πύραυλοι για τους Πασνταράν.

Οι σύμμαχοι 

Η ζωή και οι οικονομίες των σουνιτικών βασιλείων του Κόλπου αναστατώνονται από την ιρανική αντίποινα. Οι Φρουροί της Επανάστασης, πέρα από το Ισραήλ, έχουν επιφυλάξει σημαντικό ποσοστό στους γείτονες, ειδικά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την εμβληματική πόλη Ντουμπάι. 

Η παρουσία των αμερικανικών βάσεων, αντί να αποτελέσει ασπίδα, μετατράπηκε σε «αμαρτία» και δεν εγγυήθηκε την ασφάλεια. 

Ήδη διεξάγεται συζήτηση για το μέλλον αυτής της συμμαχίας. Οι μονάρχες πρέπει να αποφασίσουν για ένα μοντέλο άμυνας, τη σχέση με την Ουάσινγκτον και τις δυναμικές απέναντι στην Τεχεράνη. 

Έχουν διαπραγματευτεί με τους αγιατολάχ, Ομάν και Κατάρ μεσολάβησαν, πιο αμφίσημα Σαουδική Αραβία και Εμιράτα επειδή μετρίασαν τους τόνους με το καθεστώς, αλλά συνεχίζουν να το θεωρούν αντίπαλο. 

Ούτε το Ιράν όμως μπορεί να αγνοήσει τις συνέπειες των ενεργειών του, καθώς το Ντουμπάι έχει τεράστια οικονομική σημασία.