Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν ζητήσετε ιατρικές συμβουλές από το ChatGPT
Όλο και περισσότεροι χρήστες αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να κατανοήσουν συμπτώματα, να αναζητήσουν πληροφορίες για παθήσεις ή ακόμη και να λάβουν κατευθύνσεις για τη διατροφή και τη θεραπεία τους.
Η Αλεξάνδρα Γουότσον, που πάσχει από μια σπάνια καρδιολογική πάθηση, χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια το ChatGPT — το οποίο αποκαλεί «Chad» — για να ελέγχει τα συμπτώματά της και να εμβαθύνει σε ζητήματα υγείας. Όπως λέει, στο Business Insider, η AI «μειώνει τον θόρυβο» και προσφέρει κατανοητές απαντήσεις, σε αντίθεση με τις περιορισμένες επισκέψεις σε γιατρούς ή τις αγχωτικές αναζητήσεις στο διαδίκτυο.
«Δεν μπορούσα να βρω τον χρόνο με τον καρδιολόγο μου για να συζητήσω κάθε απορία», αναφέρει. «Με την AI μπορώ να κάνω πιο βαθιά ανάλυση και να συζητώ υποθετικά σενάρια. Οι γιατροί συχνά είναι απότομοι, το Google σε τρομάζει, αλλά το ChatGPT βοηθά».
Σύμφωνα με στοιχεία της OpenAI, περισσότεροι από 40 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά το chatbot για συμβουλές υγείας, ποσοστό που αντιστοιχεί σε πάνω από το 5% των συνολικών μηνυμάτων. Παράλληλα, έρευνα της Healthwatch δείχνει ότι σημαντικό ποσοστό πολιτών χρησιμοποιεί AI chatbots για ιατρικές απορίες, επιβεβαιώνοντας ότι η τάση επεκτείνεται γρήγορα.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που αναφέρουν οι χρήστες είναι η δυνατότητα της AI να θυμάται προηγούμενες συνομιλίες και να προσφέρει πιο ολοκληρωμένη εικόνα, ενώ η φιλική γλώσσα και η απουσία χρονικών περιορισμών δημιουργούν μια εμπειρία πιο προσιτή από το παραδοσιακό σύστημα υγείας.
Όταν η AI κάνει λάθος – και γιατί αυτό έχει σημασία
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine έδειξε ότι, αν και το ChatGPT αποδίδει καλά σε «τυπικές» περιπτώσεις, αποτυγχάνει σε πιο κρίσιμα σενάρια. Σε πάνω από το 51% των περιπτώσεων που απαιτούσαν άμεση νοσοκομειακή φροντίδα, το chatbot συνέστησε αναμονή ή απλή παρακολούθηση.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα λεγόμενα LLMs δεν λειτουργούν ως βάσεις δεδομένων, αλλά ως «μηχανές πρόβλεψης», που παράγουν απαντήσεις βάσει πιθανοτήτων. Αυτό σημαίνει ότι δεν εγγυώνται ακρίβεια, μπορεί να «γεμίσουν κενά» με υποθέσεις και συχνά δίνουν προτεραιότητα στο να είναι χρήσιμα, όχι απαραίτητα σωστά.
Ταυτόχρονα, ο τρόπος με τον οποίο διατυπώνεται μια ερώτηση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την απάντηση, ενώ υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να παραλειφθούν κρίσιμες πληροφορίες που ένας γιατρός θα λάμβανε υπόψη.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι ο τόνος των απαντήσεων. Τα chatbots τείνουν να είναι καθησυχαστικά και υποστηρικτικά, κάτι που μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των χρηστών ακόμη και όταν οι απαντήσεις δεν είναι πλήρως αξιόπιστες.
Παράλληλα, εγείρονται και ανησυχίες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, καθώς οι πληροφορίες υγείας που μοιράζονται οι χρήστες ενδέχεται να αποθηκεύονται ή να χρησιμοποιούνται χωρίς να είναι πάντα σαφές το πώς και για πόσο χρόνο.
Παρά τους κινδύνους, πολλοί ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο για την κατανόηση συμπτωμάτων και την καλύτερη προετοιμασία πριν από μια ιατρική επίσκεψη — όχι όμως ως υποκατάστατο της ιατρικής διάγνωσης.
Καθώς η χρήση της AI στην υγεία αυξάνεται, το ζητούμενο δεν είναι αν οι ασθενείς θα συνεχίσουν να τη χρησιμοποιούν, αλλά πώς θα διασφαλιστεί ότι αυτό γίνεται με ασφάλεια, υπευθυνότητα και σε συνδυασμό με την ανθρώπινη ιατρική κρίση.
