Ενέργεια και πληθωρισμός: Το μεγάλο στοίχημα για αγορές και κεντρικές τράπεζες
- Πόλεμος Μέση Ανατολή: Πίεση σε αναδυόμενες οικονομίες λόγω ενέργειας και πληθωρισμού
- Κεντρικές τράπεζες: Προς πιο αυστηρή πολιτική εν μέσω ενεργειακού σοκ
- ΔΝΤ & αγορές: Αυξημένοι δημοσιονομικοί κίνδυνοι και αβεβαιότητα για την ανάπτυξη
Η παρατεταμένη ένταση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου αρχίζει να αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία, με τις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες αγορές να βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους και οι διαταραχές στις εμπορικές ροές περιορίζουν τα περιθώρια άσκησης πολιτικής, ενώ ενισχύουν τους κινδύνους για την ανάπτυξη.
Το πλήγμα είναι πιο άμεσο για τις χώρες της Μέσης Ανατολής και τις γειτονικές τους οικονομίες. Ενδεικτικά, το Κατάρ εμφάνισε εμπορικό έλλειμμα για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, καθώς η διακοπή της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ οδήγησε σε δραστική πτώση των εξαγωγών και σημαντική συρρίκνωση των εισαγωγών.
Οι επιπτώσεις όμως δεν περιορίζονται στην περιοχή, όπως τονίζει σε ρεπορτάζ του το πρακτορείο Reuters. Στην Ασία, πολλές οικονομίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές ροές που διέρχονται από το Ορμούζ, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες σε παρατεταμένες διαταραχές. Η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφέρεται άμεσα στο κόστος παραγωγής και στις τιμές καταναλωτή, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Το νέο αυτό περιβάλλον αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες να επανεξετάσουν τη στάση τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής υποχωρούν, ενώ ενισχύεται το ενδεχόμενο αυστηρότερων μέτρων προκειμένου να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός. Αγορές όπως οι Φιλιππίνες έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ και άλλες οικονομίες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις καλούνται να απορροφήσουν μέρος των επιπτώσεων, ενισχύοντας τις δαπάνες για επιδοτήσεις ενέργειας και στήριξη των νοικοκυριών. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική αυξάνει τις πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς, ειδικά σε χώρες με ήδη υψηλό χρέος ή περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με το Reuters, οι πιέσεις αυτές είναι ήδη εμφανείς. Οικονομίες με χαμηλότερα εισοδήματα, όπως η Αίγυπτος, η Σρι Λάνκα και το Πακιστάν, βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένο κόστος καυσίμων και τροφίμων, πιέσεις στα νομίσματά τους και επιδείνωση των εξωτερικών τους ισοζυγίων. Η κατάσταση αυτή ενισχύει τον κίνδυνο νέων δημοσιονομικών ή χρηματοδοτικών κρίσεων.
Ταυτόχρονα, η αύξηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα διεθνώς επιβαρύνει περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά. Οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν ότι, αν το ενεργειακό σοκ διαρκέσει, οι πιέσεις αυτές θα ενταθούν, περιορίζοντας την ικανότητα των κυβερνήσεων να στηρίξουν την ανάπτυξη.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα δύσκολο δίλημμα: να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό με αυστηρότερη πολιτική ή να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας. Η ισορροπία αυτή αναμένεται να καθορίσει την πορεία των αγορών τους επόμενους μήνες.
