Ενεργειακό σοκ: Πόσο ακόμη αντέχει η παγκόσμια οικονομία;

• Το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ αφαιρεί 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την αγορά
• Το Brent έχει αυξηθεί κατά τουλάχιστον 50% από την έναρξη της κρίσης
• Παρά το σοκ, μεγάλες οικονομίες και αγορές παραμένουν ανθεκτικές
• Καθοριστικός ρόλος ενεργειακής αποδοτικότητας, αποθεμάτων και ΑΙ

Η εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από την παγκόσμια οικονομία μοιάζει σχεδόν αντιφατική καθώς ένα σοβαρό ενεργειακό σοκ βρίσκεται σε εξέλιξη, με το μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ να αφαιρεί καθημερινά περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια από την παγκόσμια προσφορά, και την ίδια στιγμή οι μεγάλες οικονομίες να συνεχίζουν χωρίς εμφανή κατάρρευση.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί, με το Brent crude oil να καταγράφει άνοδο άνω του 50% από την έναρξη της κρίσης, ενώ σε πολλές περιοχές έχουν ήδη εμφανιστεί φαινόμενα όπως δελτία καυσίμων, μπλακάουτ και περιορισμοί στην εργασία. Κι όμως, σε αντίθεση με τις ενεργειακές κρίσεις των δεκαετιών του 1970 και του 1990, οι αγορές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και η οικονομική δραστηριότητα δεν έχει καταρρεύσει.

Ένα μεγάλο μέρος αυτής της ανθεκτικότητας εξηγείται από τις διαρθρωτικές αλλαγές των τελευταίων ετών, ;όπως αναφέρει η WSJ. Η ενεργειακή αποδοτικότητα έχει βελτιωθεί αισθητά, με την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή μιας μονάδας ΑΕΠ να έχει μειωθεί σημαντικά σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Κίνα. Παράλληλα, τα μεγάλα κρατικά αποθέματα λειτουργούν ως «μαξιλάρι», επιτρέποντας στις κυβερνήσεις να απορροφούν μέρος των πιέσεων.

Την ίδια στιγμή, η επενδυτική δυναμική γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί μια αντισταθμιστική ώθηση. Η αυξημένη ζήτηση για τεχνολογικό εξοπλισμό και υποδομές, ιδιαίτερα στην Ασία, στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα, ακόμη και σε ένα περιβάλλον υψηλού ενεργειακού κόστους.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Οι πιο αδύναμες οικονομίες, χωρίς επαρκή αποθέματα και πρόσβαση σε επενδύσεις, δέχονται ισχυρά πλήγματα. Ενεργειακές ελλείψεις, κλείσιμο εργοστασίων και αυξανόμενο κόστος εισαγωγών πιέζουν τα δημόσια οικονομικά και εντείνουν τις ανισότητες.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι, αν η κρίση παραταθεί και τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγαλύτερο διάστημα, η παγκόσμια ανάπτυξη μπορεί να υποχωρήσει κοντά στο 2%. Πρόκειται για ένα επίπεδο που, αν και δεν συνιστά βαθιά ύφεση, σηματοδοτεί σημαντική επιβράδυνση.

Σε αντίθεση με το 2022, όταν ο πληθωρισμός είχε ήδη εκτοξευθεί λόγω της πανδημίας και οι κεντρικές τράπεζες αναγκάστηκαν να αυξήσουν επιθετικά τα επιτόκια, σήμερα η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Οι νομισματικές αρχές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, σταθμίζοντας τους κινδύνους από την ενέργεια χωρίς την ίδια άμεση πίεση για σύσφιξη πολιτικής.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• «Κρυφές» πιέσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία: Γιατί ο πληθωρισμός δεν έχει τελειώσει
• Το Business Monitor στους Δελφούς: Η νέα ισχύς περνά από την άμυνα, την καινοτομία και το AI
• Στενά του Ορμούζ: Σε καθεστώς «ακραίου κινδύνου» η ναυσιπλοΐα
• Airbnb σε τροχιά… Jenga και το ελληνικό στοίχημα του φετινού καλοκαιριού