584 δισ. ευρώ στο συρτάρι: Γιατί το μεγάλο γερμανικό restart δεν ήρθε ποτέ

• Ένα χρόνο μετά, μεγάλο μέρος του πακέτου υποδομών της Γερμανίας παραμένει ανενεργό
• Η γραφειοκρατία και η απροθυμία για νέο χρέος καθυστερούν τα έργα
• Η γερμανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται οριακά
• Υποδομές, σιδηρόδρομοι και δημόσια διοίκηση παραμένουν πίσω
• Οι οικονομολόγοι μιλούν για «σπασμένο» μοντέλο ανάπτυξης
• Υποψίες ότι τα κονδύλια κατευθύνονται σε λειτουργικά έξοδα αντί για επενδύσεις

Έναν χρόνο μετά την έγκριση του γιγαντιαίου πακέτου υποδομών ύψους 584 δισ. δολαρίων, η Γερμανία εξακολουθεί να περιμένει την πολυπόθητη οικονομική επανεκκίνηση. Το σχέδιο που παρουσιάστηκε ως η απάντηση στον οικονομικό λήθαργο της χώρας παραμένει σε μεγάλο βαθμό μπλοκαρισμένο, εγκλωβισμένο σε γραφειοκρατικές διαδικασίες και στη διαχρονική γερμανική επιφυλακτικότητα απέναντι στο δημόσιο χρέος.

Όπως επισημαίνει δημοσίευμα της Wall Street Journal, μεγάλο μέρος των κονδυλίων δεν έχει ακόμη φτάσει στις τοπικές κοινωνίες και στα έργα που είχαν σχεδιαστεί να αλλάξουν την εικόνα της χώρας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δημάρχου του Βάισενμπουργκ, Marco Beckendorf, ο οποίος δηλώνει ότι δεν έχει λάβει ούτε μέρος των 2 εκατ. ευρώ που ανέμενε για έργα σε δρόμους, σχολεία και βιομηχανικές υποδομές.

Η καθυστέρηση αποδίδεται στις αργές διαδικασίες σχεδιασμού και στη βαθιά ριζωμένη κουλτούρα δημοσιονομικής αυστηρότητας. Παρά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του ανεπτυγμένου κόσμου λειτουργεί με υψηλά επίπεδα χρέους, η Γερμανία εξακολουθεί να δυσκολεύεται ακόμη και σε περιορισμένη αύξηση του δανεισμού της.

Την ίδια στιγμή, η γερμανική οικονομία εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Μετά την πανδημία, τις υψηλές τιμές ενέργειας, τους αμερικανικούς δασμούς και την αυξανόμενη πίεση από την Κίνα, η ανάπτυξη παραμένει οριακή. Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη υποχώρησε τον Απρίλιο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι ετών, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση περί «σπασμένου» γερμανικού μοντέλου ανάπτυξης.

Οι αναβαθμίσεις σε υποδομές, σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και δημόσια διοίκηση θεωρούνταν κρίσιμες για την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας της χώρας, ιδιαίτερα μετά από δεκαετίες περιορισμένων δημόσιων επενδύσεων. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις παραμένουν εκτεταμένες.

Ο οικονομολόγος Tobias Hentze του German Economic Institute υπογραμμίζει ότι οι διαδικασίες παραμένουν εξαιρετικά αργές και ότι δεν υπάρχουν επαρκή κίνητρα στη δημόσια διοίκηση για ταχύτερη υλοποίηση έργων.

Το πρόβλημα αποτυπώνεται ακόμη και στις οδικές παρεμβάσεις στο Βερολίνο, όπου εργοτάξια παραμένουν επί μήνες σχεδόν ανενεργά. Οι κανονισμοί που υποχρεώνουν τον κατακερματισμό των μεγάλων έργων σε μικρότερες εργολαβίες επιβραδύνουν περαιτέρω τις διαδικασίες.

Κι όμως, η Γερμανία έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να κινηθεί γρήγορα όταν το θεωρεί αναγκαίο. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, το Βερολίνο ανέστειλε γραφειοκρατικούς περιορισμούς για να κατασκευάσει τερματικούς σταθμούς LNG μέσα σε μόλις δέκα μήνες — έργα που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα απαιτούσαν χρόνια.

Παράλληλα, εντείνονται οι αμφιβολίες για το πού κατευθύνονται τελικά τα κονδύλια του πακέτου. Οικονομικά ινστιτούτα όπως το Ifo Institute και το German Economic Institute εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος των χρημάτων αναδρομολογείται προς λειτουργικές δαπάνες αντί για νέες επενδύσεις. Οι εκτιμήσεις αυτές ανεβάζουν το ποσοστό εκτροπής των κονδυλίων ακόμη και πάνω από το 85%, κάτι που η γερμανική κυβέρνηση αμφισβητεί, χωρίς ωστόσο να αρνείται ότι μέρος των πόρων έχει χρησιμοποιηθεί για άλλες ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η παραδοσιακή «ατμομηχανή» της ευρωπαϊκής οικονομίας συνεχίζει να δυσκολεύεται να επιταχύνει, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη καλείται να επενδύσει περισσότερο από ποτέ στην ανταγωνιστικότητα, την ενεργειακή ασφάλεια και την άμυνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί ο Τραμπ «πάγωσε» την επιχείρηση Ελευθερία στο Ορμούζ – Υπάρχουν ελπίδες για συμφωνία με το Ιράν;
• Ενεργειακό σοκ: Πόσο ακόμη αντέχει η παγκόσμια οικονομία;
• Stablecoins vs ψηφιακό ευρώ: Ποιος θα κερδίζει τη μάχη του χρήματος
• Το Business Monitor στους Δελφούς: Η νέα ισχύς περνά από την άμυνα, την καινοτομία και το AI