Η γεωπολιτική στρατηγική πίεσης του Τραμπ απέναντι στο Ιράν δείχνει να φτάνει στα όριά της
- Αναλυτές εκτιμούν ότι η σκληρή ρητορική Τραμπ δυσκολεύει μια συμφωνία με την Τεχεράνη.
- Η κρίση με το Ιράν διαρκεί ήδη 11 εβδομάδες, επηρεάζοντας τις διεθνείς αγορές πετρελαίου και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
- Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο Λευκός Οίκος δεν εξετάζει αλλαγή στρατηγικής παρά το παρατεταμένο αδιέξοδο.
Με πληροφορίες από το Reuters, η στρατηγική «μέγιστης πίεσης» του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν φαίνεται να συναντά σοβαρά εμπόδια, καθώς η ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει σε επικίνδυνο επίπεδο χωρίς ορατή διπλωματική διέξοδο.
Παρά το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταφέρει τους τελευταίους μήνες να αποσπάσει παραχωρήσεις από άλλες χώρες μέσω επιθετικών διαπραγματευτικών τακτικών, στην περίπτωση του Ιράν η ίδια προσέγγιση φαίνεται να έχει οδηγήσει σε βαθύτερο αδιέξοδο.
Η στρατηγική του Τραμπ και το «τείχος» της Τεχεράνης
Σύμφωνα με αναλυτές και πρώην αξιωματούχους που επικαλείται το Reuters, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί πολιτικά να εμφανιστεί ότι υποχωρεί υπό αμερικανική πίεση, ειδικά μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που αποδυνάμωσαν σημαντικά τη στρατιωτική ηγεσία της χώρας.
Ο Τραμπ συνεχίζει να χρησιμοποιεί μια στρατηγική που βασίζεται σε δημόσιες απειλές, απρόβλεπτες κινήσεις και επιθετική ρητορική, επιδιώκοντας να εμφανιστεί ως απόλυτος νικητής της σύγκρουσης.
«Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αντέξει να θεωρηθεί ότι συνθηκολόγησε πλήρως», δήλωσε ο Rob Malley, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ για το Ιράν στις κυβερνήσεις Ομπάμα και Μπάιντεν.
Οι απειλές Τραμπ και οι φόβοι κλιμάκωσης
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εντείνει τη ρητορική του τις τελευταίες εβδομάδες, προκαλώντας ανησυχία ακόμα και εντός της Ουάσιγκτον.
Τον περασμένο μήνα απείλησε μέσω social media ότι θα «εξαλείψει τον ιρανικό πολιτισμό» εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ενώ αργότερα προειδοποίησε ότι η κατάρρευση της εκεχειρίας θα φανεί από «μια μεγάλη λάμψη που θα βγει από το Ιράν» — σχόλιο που ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως έμμεση αναφορά σε πυρηνικά όπλα.
Παράλληλα, έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα τους ηγέτες του Ιράν ως «τρελούς», «κακοποιούς» και «lunatics», με την Τεχεράνη να απαντά μέσω δικής της επιθετικής καμπάνιας στα social media.
Σύμφωνα με το Reuters, πηγές με γνώση των εσωτερικών διεργασιών στον Λευκό Οίκο αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ουσιαστική προσπάθεια περιορισμού της ρητορικής του Τραμπ.
Οι επιπτώσεις στις αγορές και στην παγκόσμια οικονομία
Η παρατεταμένη κρίση έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να ασκεί ισχυρό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ — ένα από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου παγκοσμίως.
Οι φόβοι για παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια έχουν ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και επιβαρύνουν το πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ δέχεται πιέσεις λόγω των υψηλών τιμών καυσίμων και της πτώσης της δημοτικότητάς του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Η «απρόβλεπτη διαπραγμάτευση» ίσως δεν λειτουργεί με το Ιράν
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει επανειλημμένα ότι η απρόβλεπτη συμπεριφορά του αποτελεί στρατηγικό εργαλείο διαπραγμάτευσης, το οποίο έχει αποδώσει σε εμπορικές διαπραγματεύσεις και διεθνείς κρίσεις.
Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει απέναντι στο ιρανικό καθεστώς, το οποίο χαρακτηρίζεται από υψηλή ανθεκτικότητα και βαθιά δυσπιστία απέναντι στις ΗΠΑ.
Η Barbara Leaf, πρώην ειδική απεσταλμένη για τη Μέση Ανατολή επί προεδρίας Μπάιντεν, δήλωσε ότι η αμερικανική στρατηγική βασίστηκε σε μια λανθασμένη εκτίμηση ότι το Ιράν αποτελεί μια «εύκολη υπόθεση τύπου Βενεζουέλας».
Ο κίνδυνος πυρηνικής κλιμάκωσης
Αναλυτές προειδοποιούν επίσης ότι η στρατιωτική πίεση και η επιθετική διπλωματία ενδέχεται τελικά να οδηγήσουν το Ιράν πιο κοντά — και όχι πιο μακριά — στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Η Τεχεράνη επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, ωστόσο δυτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η αυξανόμενη στρατιωτική πίεση μπορεί να ενισχύσει τα επιχειρήματα όσων υποστηρίζουν πως μόνο η πυρηνική αποτροπή μπορεί να προστατεύσει το καθεστώς, όπως συμβαίνει στη Βόρεια Κορέα.
«Ο Τραμπ παίζει τελικά το παιχνίδι της Τεχεράνης»
Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι η ιρανική ηγεσία ερμηνεύει την επιθετική και συχνά αντιφατική στάση του Τραμπ ως ένδειξη πολιτικής πίεσης και βιασύνης από την αμερικανική πλευρά.
«Σε κάποιο βαθμό, ο Τραμπ παίζει ακριβώς το παιχνίδι που θέλει η Τεχεράνη», δήλωσε ο Trita Parsi του Quincy Institute στην Ουάσιγκτον.
Καθώς οι δύο πλευρές φαίνεται να λειτουργούν με εντελώς διαφορετικούς πολιτικούς και χρονικούς ορίζοντες, ο κίνδυνος παρατεταμένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
