«Ήπια διπλωματία» με οικονομικά αγκάθια: Τι αφήνει πίσω της η σύνοδος Τραμπ – Σι στο Πεκίνο
- Παρά το εξαιρετικό κλίμα και τη φιλοξενία στο άβατο του Ζονγκνανχάι, οι εμπορικές συμφωνίες κινήθηκαν κάτω από τις προσδοκίες (π.χ. η Boeing έκλεισε 200 αεροσκάφη αντί για 500).
- Το Ιράν και η Ταϊβάν παραμένουν τα μεγάλα αγκάθια, με τον Σι να προειδοποιεί για κλιμάκωση και τον Τραμπ να διατηρεί στάση αναμονής για τους εξοπλισμούς της Ταϊπέι.
- Διευθύνοντες σύμβουλοι όπως οι Τιμ Κουκ (Apple), Έλον Μασκ (Tesla) και Τζένσεν Χουάνγκ (Nvidia) βρέθηκαν στο Πεκίνο, αντιμέτωποι με τον σκληρό κινεζικό ανταγωνισμό και το ασαφές τοπίο των δασμών.
Μια επίδειξη «ήπιας διπλωματίας» χαρακτήρισαν αναλυτές την πρώτη, εδώ και μία δεκαετία, συνάντηση κορυφής μεταξύ των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας στο Πεκίνο. Το διήμερο της παραμονής του Ντόναλντ Τραμπ στην κινεζική πρωτεύουσα άφησε πίσω του ένα ιδιαίτερα θερμό κλίμα, χωρίς ωστόσο να συνοδευτεί από τις μεγάλες εμπορικές συμφωνίες που πολλοί ανέμεναν, ενώ επαναδιατυπώθηκαν με σαφήνεια οι «κόκκινες γραμμές» στα πιο φλέγοντα διεθνή ζητήματα.
Παρά το «σχεδόν άριστα» με το οποίο αξιολόγησε την επίσκεψη ο Αμερικανός πρόεδρος, τα ζητήματα του Ιράν και της Ταϊβάν επιβεβαιώθηκαν ως τα βασικά «αγκάθια» στις διμερείς σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων.
Γεωπολιτικές ισορροπίες και το «χαρτί» των κυρώσεων
«Κλείσαμε εξαιρετικές συμφωνίες, σημαντικές εμπορικές συμφωνίες και έχουμε μια εξαιρετική σχέση», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, αφήνοντας ανοιχτά παράθυρα για μελλοντικές ανακοινώσεις.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο, με τις σχετικές αποφάσεις να αναμένονται σύντομα. Παράλληλα, σημείωσε πως η Κίνα δεσμεύτηκε να μην αποστείλει στρατιωτικό εξοπλισμό στην Τεχεράνη, ενώ εμφανίστηκε θετικός στην προοπτική αναστολής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν για 20 χρόνια, υπό την προϋπόθεση μιας «πραγματικής» δέσμευσης. Σύγκλιση απόψεων διαφάνηκε επίσης και στο ζήτημα της διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Στο μέτωπο της Ταϊβάν, ωστόσο, οι τόνοι ανέβηκαν. Ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ, προειδοποίησε ανοιχτά τον Αμερικανό ομόλογό του ότι οποιοσδήποτε λάθος χειρισμός στο ζήτημα αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση. Από την πλευρά του, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η αμερικανική θέση παραμένει αμετάβλητη, κάλεσε την Ταϊβάν να μην κηρύξει ανεξαρτησία, ενώ απέφυγε να αποκαλύψει αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην ενίσχυση της Ταϊπέι με νέα οπλικά συστήματα.
Χαμηλές πτήσεις στο εμπόριο και «σιωπή» για τους δασμούς
Στο πεδίο της οικονομίας, τα αποτελέσματα της συνάντησης κινήθηκαν σε μάλλον μετριοπαθή επίπεδα. Ο Σι Τζινπίνγκ συμφώνησε στην αγορά 200 αεροσκαφών της Boeing – ένας αριθμός σημαντικά χαμηλότερος από τα 500 αεροσκάφη που είχε προαναγγείλει στο παρελθόν η Ουάσιγκτον.
Την ίδια στιγμή, το τοπίο γύρω από την εύθραυστη «εμπορική εκεχειρία» μετά τον περσινό πόλεμο των δασμών παραμένει θολό. Ερωτηθείς σχετικά, ο Τραμπ δήλωσε ότι το θέμα των δασμών δεν συζητήθηκε καθόλου με τον Κινέζο πρόεδρο. Επιπλέον, δεν καταγράφηκε καμία ένδειξη προσέγγισης στα κρίσιμα πεδία της υψηλής τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης (AI).
Η σημειολογία της φιλοξενίας και το Big Tech Lobbying
Η διπλωματία των συμβολισμών έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο, με τον Σι Τζινπίνγκ να ξεναγεί προσωπικά τον Τραμπ στο άβατο του Ζονγκνανχάι, την επίσημη έδρα της ηγεσίας του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Η κίνηση αυτή έγινε ως ανταπόδοση για τη φιλοξενία του Τραμπ στο θέρετρο Μαρ-α-Λάγκο της Φλόριντα το 2017, με τον Σι να υπογραμμίζει την ιστορικότητα του χώρου και τη σύνδεσή του με εμβληματικούς ηγέτες όπως ο Μάο Τσε Τουνγκ και ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ.
Στο περιθώριο της συνόδου, η παρουσία κορυφαίων Αμερικανών CEOs ανέδειξε τις έντονες πιέσεις που δέχεται το αμερικανικό επιχειρείν στην κινεζική αγορά:
- Nvidia: Ο Διευθύνων Σύμβουλος, Τζένσεν Χουάνγκ, ο οποίος προστέθηκε την τελευταία στιγμή στην αποστολή, πίεσε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να επιτρέψει τις πωλήσεις λιγότερο προηγμένων μικροτσιπ (chips) στην Κίνα. Ωστόσο, το Πεκίνο καθυστερεί τις αγορές, προωθώντας τη στρατηγική στήριξης των δικών του εγχώριων κατασκευαστών.
- Tesla: Ο Έλον Μασκ βρέθηκε επίσης στο Πεκίνο, σε μια περίοδο που η Tesla χάνει έδαφος έναντι της κινεζικής ανταγωνίστριας BYD. Σύμφωνα με στοιχεία της Counterpoint Research, το μερίδιο αγοράς της Tesla στα ηλεκτρικά οχήματα στην Κίνα υποχώρησε στο 10% το τελευταίο τρίμηνο του 2025, από 14% το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. (Πάντως, τις εντυπώσεις στα social media έκλεψε η κινεζικής κατασκευής τσάντα που κρατούσε ο ανήλικος γιος του Μασκ).
- Apple: Ο Τιμ Κουκ συνεχίζει να βλέπει την Apple να δέχεται ισχυρές πιέσεις και αμφισβήτηση από εγχώριους κολοσσούς των smartphones, όπως η Huawei και η Xiaomi, με το CNN να σχολιάζει πως η μη συζήτηση του θέματος των δασμών αφήνει τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες σε κατάσταση αναμονής.
