Επενδύσεις στην εποχή των ισχνών αγελάδων: Πώς οι γεωπολιτικές κρίσεις αλλάζουν τους κανόνες 

Πριν από μερικές εβδομάδες, είδε το φως της δημοσιότητας μια εντυπωσιακή είδηση από το Νότιο Ημισφαίριο: η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας υπέγραψε ένα σύμφωνο με τη Σιγκαπούρη που εγγυάται ότι οι δύο χώρες θα στέλνουν η μία στην άλλη τρόφιμα και καύσιμα αν ξεσπάσουν παγκόσμιες ελλείψεις.

«Οι τελευταίοι μήνες έδειξαν ότι ζούμε σε έναν ασταθή κόσμο. Οι Νεοζηλανδοί το βλέπουν αυτό κάθε φορά που γεμίζουν το αυτοκίνητό τους», είπε ο Chris Luxon, πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας. «Γι’ αυτό τρέχουμε για να προστατεύσουμε [τους εαυτούς μας]».

Δεν είναι ο μόνος. Η Αυστραλία πρόσφατα υπέγραψε ένα παρόμοιο σύμφωνο με την Ιαπωνία για τη διατήρηση ροών σπάνιων γαιών, καυσίμων και γεωργικών προϊόντων, ώστε να αντισταθμιστεί οποιαδήποτε κρίση. Η ΕΕ εξετάζει τη δημιουργία αποθεμάτων λιπασμάτων, εν μέσω φόβων για επισιτιστική κρίση. Και κυβερνήσεις και εταιρείες σε όλο τον κόσμο αποθησαυρίζουν σιωπηλά βασικά αγαθά. Υπάρχει, αν θέλετε, μια νέα μόδα αποθεματοποίησης και συσπείρωσης, καθώς οι φόβοι ότι μπαίνουμε στην εποχή της σπάνης εντείνονται.

Αυτό είναι ειρωνικό, με πολιτισμικούς όρους. Οι περισσότεροι δυτικοί επιχειρηματικοί και πολιτικοί ηγέτες μεγάλωσαν σε έναν κόσμο όπου η σπανιότητα φαινόταν παρωχημένο πρόβλημα. Το απρόσκοπτο ελεύθερο εμπόριο και οι αποδοτικές εφοδιαστικές αλυσίδες που οδηγούν την ανάπτυξη ήταν τα leitmotifs της εποχής της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Επιπλέον, η κυρίαρχη άποψη σήμερα στη Silicon Valley είναι ότι η τεχνολογική καινοτομία θα εξαλείψει μελλοντικούς περιορισμούς δυναμικότητας σε πολλούς τομείς της ζωής μας.

Πράγματι, όταν οι Αμερικανοί συγγραφείς Derek Thomson και Ezra Klein δημοσίευσαν πέρυσι ένα βιβλίο για την επανεκκίνηση της Αμερικής, το ονόμασαν Abundance, με την ελπίδα να ξεκλειδώσουν αυτό το μέλλον, και γρήγορα έγινε bestseller.

Οι επενδυτές έχουν επίσης απορροφήσει αυτό το πολιτισμικό κλίμα. Τα τελευταία δύο χρόνια έχει σημειωθεί εντυπωσιακή άνοδος στις τεχνολογικές μετοχές που υποτίθεται ότι χρησιμοποιούν καινοτομίες, όπως η AI, για να απελευθερώσουν αυτή την «αφθονία». Ως αποτέλεσμα, οι λεγόμενες Magnificent Seven μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 35% της αγοράς του S&P, σε σύγκριση με 12% πριν από μια δεκαετία.

Αυτό είναι εντυπωσιακό. Αλλά εξίσου αξιοσημείωτο, όπως έγραψε ο Jeff Currie της Carlyle στο X, είναι ότι ενώ «οι υπηρεσίες πληροφορικής και τεχνολογίας αποτελούν το 42% του S&P 500» σήμερα, «η ενέργεια και τα υλικά αποτελούν περίπου 6%» και «το AUM των hedge funds εμπορευμάτων είναι ουσιαστικά μηδενικό».

Ή, με άλλα λόγια, οι επενδυτές έχουν μαγευτεί τόσο από τις υπηρεσίες ώστε αδιαφορούν για μετοχές συνδεδεμένες με παραδοσιακές βιομηχανικές και ενεργειακές διαδικασίες. Έτσι, οι λεγόμενες συναλλαγές «Heavy Asset, Low Obsolescence» ή Halo έχουν «στερηθεί κεφαλαίου» σε σχετικούς όρους, έγραψε ο Currie.

Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση έρχεται σε αντίθεση με την τρέχουσα πορεία των παγκόσμιων γεγονότων και την απειλή της σπανιότητας. Η κρίση γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχει ήδη δημιουργήσει ελλείψεις ενέργειας και βιομηχανικών εισροών, και αυτές πιθανότατα θα επιδεινωθούν.

Ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν έχει επίσης αναδείξει τις μακροπρόθεσμες ευπάθειες του παγκόσμιου εμπορίου, δεδομένου ότι το στενό δεν είναι το μόνο σημείο στρατηγικού «πνιγμού» μεταφορών στον κόσμο και ότι το Ιράν δεν είναι η μόνη χώρα που προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τέτοια σημεία για μόχλευση.

Και αυτό που μερικές φορές παραβλέπουν οι επενδυτές είναι ότι τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια που ξεδιπλώνονται για την υποστήριξη της AI απαιτούν όχι μόνο εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά και «μόρια» με τη μορφή υλικών όπως χαλκός, νερό, γάλλιο, λίθιο και σκυρόδεμα.

Η προσφορά αυτών έχει υπονομευθεί στις ΗΠΑ, μεταξύ άλλων χωρών, από την έλλειψη επενδύσεων σε βασικές βιομηχανίες ή ορυχεία. Και όσο περισσότερο οι πολιτικοί υψώνουν εθνικιστικά ή προστατευτικά εμπόδια, τόσο περισσότερο θα αυξάνεται η πίεση να κατευθυνθεί κεφάλαιο σε τοπικές αγορές, ώστε να διασφαλιστεί άμεση πρόσβαση σε αυτά τα «μόρια».

«Αυτό δεν είναι μια ιστορία ανατροπής από την AI. Το Halo διαβάζεται καλύτερα ως Hard Assets, Local Operations», έγραψε ο Currie, ο οποίος προβλέπει μια μεγάλη ανατιμολόγηση καθώς οι επενδυτές μετακινούνται από την τεχνολογία προς τις Halo συναλλαγές. Όπως σημείωσε ο Craig Tindale, ένας Αυστραλός επενδυτής, στο X: «Ο χρηματοοικονομικός κόσμος και ο φυσικός κόσμος κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις, προκαλώντας την πλήρη αποτυχία των παλιών οικονομικών κανόνων».

Πολλοί παρατηρητές στη Silicon Valley μπορεί να διαφωνούν. Πράγματι, σε μια πρόσφατη επίσκεψη στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ εντυπωσιάστηκα από την αυτοπεποίθηση της τεχνολογίας ότι το χρηματιστήριο και η έκρηξη της AI μπορούν να αντέξουν τη γεωπολιτική αναταραχή. «Αλήθεια ενδιαφέρει κάποιον αν είναι ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ;» αναρωτήθηκε ένας τραπεζίτης κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Milken, το οποίο κυριαρχούσε από ενθουσιασμό για την επικείμενη αρχική δημόσια προσφορά της SpaceX.

Ίσως οι μελλοντικοί ιστορικοί να συμπεράνουν ότι οι τεχνολόγοι είχαν δίκιο. Όμως οι σημερινοί επενδυτές θα πρέπει παρ’ όλα αυτά να δώσουν προσοχή στο πώς οι κυβερνήσεις, στη Νέα Ζηλανδία και αλλού, υιοθετούν ήδη νευρικά μια νοοτροπία σπανιότητας, και στη συνέχεια να αναρωτηθούν αν οι τρέχουσες σταθμίσεις στον χρηματιστηριακό δείκτη αντικατοπτρίζουν πραγματικά αυτό.

Άλλωστε, όπως έγραψε αυτή την εβδομάδα στο FT ο Robert Rubin, πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, «οι αγορές μπορεί να είναι εκτός συγχρονισμού με την πραγματικότητα για παρατεταμένη περίοδο και στη συνέχεια να αντιδράσουν γρήγορα και σκληρά». Για άλλη μια φορά, η πραγματικότητα είναι πιθανό τελικά να πάρει την εκδίκησή της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ προειδοποιεί: «Η AI και τα όπλα οδηγούν τον κόσμο σε σπείρα αφανισμού»
• Άνθρωποι εναντίον ρομπότ: Πώς ένας ασκούμενος «νίκησε» το ανθρωποειδές της Figure AI
• Πλαστικοί χειρουργοί προειδοποιούν: Οι άνθρωποι θέλουν να μοιάζουν στις AI εκδοχές τους