ΗΠΑ-Ιράν: Το σχέδιο που μπορεί να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ

Mια από τις σημαντικότερες διπλωματικές πρωτοβουλίες των τελευταίων μηνών φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη παρασκηνιακά, καθώς Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές επεξεργάζονται ένα μνημόνιο κατανόησης που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερη συμφωνία τερματισμού της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται οι New York Times, οι συνομιλίες έχουν σημειώσει πρόοδο, αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν έχει ακόμη δώσει την τελική του έγκριση στο υπό διαμόρφωση πλαίσιο.

Η πιθανή συμφωνία θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας, αλλά και για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.

Το αγκάθι των πυρηνικών

Κεντρικός όρος της αμερικανικής πλευράς παραμένει η οριστική εγκατάλειψη οποιασδήποτε προοπτικής απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να αποκηρύξει επίσημα το πυρηνικό της πρόγραμμα και να συμφωνήσει στη διάθεση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου της προς καταστροφή.

Το συγκεκριμένο ζήτημα θεωρείται και το μεγαλύτερο σημείο τριβής των διαπραγματεύσεων, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πλευρών.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Τεχεράνη υπάρχουν ισχυρές εσωτερικές αντιδράσεις, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις ιδιαίτερα εύθραυστες.

Σχέδιο για το άνοιγμα του Ορμούζ

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του υπό συζήτηση μνημονίου αφορά την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η επαναλειτουργία του περάσματος θα μπορούσε να ξεκινήσει άμεσα, ενώ ο αμερικανικός στρατιωτικός αποκλεισμός θα παραμείνει προσωρινά σε ισχύ και θα μειώνεται σταδιακά ανάλογα με την αποκατάσταση της κυκλοφορίας πλοίων.

Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στο να δημιουργήσει κίνητρα για το Ιράν ώστε να απομακρύνει τις νάρκες που έχουν τοποθετηθεί στην περιοχή και να αποκαταστήσει συνθήκες ασφαλούς διέλευσης για τα εμπορικά πλοία.

Για τις διεθνείς αγορές, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κρίσιμος κόμβος για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο ρόλος του Κατάρ και των χωρών του Κόλπου

Στο οικονομικό σκέλος των διαπραγματεύσεων, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να αναζητά λύσεις που δεν θα περιλαμβάνουν άμεσες αμερικανικές χρηματοδοτήσεις προς το Ιράν.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, εξετάζονται εναλλακτικοί μηχανισμοί μέσω τρίτων χωρών, με το Κατάρ να διαδραματίζει κομβικό ρόλο.

Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται περιλαμβάνεται η αποδέσμευση μέρους των ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο Κατάρ για την αγορά φαρμάκων και ζωοτροφών, τα οποία στη συνέχεια θα παραδίδονται στην Τεχεράνη.

Παράλληλα, οι αραβικές χώρες του Κόλπου εξετάζουν τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους έως 300 δισ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση της μεταπολεμικής ανασυγκρότησης του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί μια συνολική και αποδεκτή συμφωνία.

Αν και οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε προκαταρκτικό στάδιο, η πιθανότητα μιας συμφωνίας που θα επαναφέρει την ομαλότητα στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται από πολλούς αναλυτές η σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη από την έναρξη της σύγκρουσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance
• Σίσσυ Ηλιοπούλου (LAMDA Development): Σε έναν κόσμο διαρκούς αστάθειας, η εμπιστοσύνη είναι το κρίσιμο στρατηγικό κεφάλαιο
• Το μυστικό όπλο των ΗΠΑ για να μην χάσουν τον πόλεμο εναντίον της Κίνας; Ονομάζεται Anthropic