Ρωσία: Το κόστος του πολέμου ανοίγει «τρύπα» δισεκατομμυρίων στον προϋπολογισμό

• Οι πολεμικές δαπάνες της Ρωσίας αναμένεται να ξεπεράσουν τον προϋπολογισμό κατά τουλάχιστον 2 τρισ. ρούβλια, δηλαδή περίπου 28 δισ. δολάρια, μέσα στο 2026.
• Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών είχε προειδοποιήσει ότι, σε αρνητικό σενάριο, η υπέρβαση θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 4 τρισ. ρούβλια ετησίως έως το 2028.
• Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ρωσίας έφτασε τα 5,9 τρισ. ρούβλια στο πρώτο τετράμηνο του 2026, ξεπερνώντας ήδη τον ετήσιο στόχο των 3,8 τρισ. ρουβλίων.

Το κόστος του πολέμου στην Ουκρανία ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στα δημόσια οικονομικά της Ρωσίας, καθώς οι στρατιωτικές δαπάνες υπερβαίνουν τις αρχικές προβλέψεις και αναγκάζουν τη Μόσχα να εξετάζει περικοπές δισεκατομμυρίων σε μη αμυντικές δαπάνες.

Σύμφωνα με επιστολή του Ρώσου υπουργού Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ, την οποία επικαλούνται οι Financial Times, οι δαπάνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία αναμένεται να υπερβούν τον φετινό προϋπολογισμό κατά τουλάχιστον 2 τρισ. ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 28 δισ. δολάρια.

Η εικόνα θα μπορούσε να επιδεινωθεί περαιτέρω. Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών είχε ήδη εκτιμήσει από τον Φεβρουάριο ότι, σε ένα αρνητικό σενάριο, η υπέρβαση των πολεμικών δαπανών θα μπορούσε να φτάσει τα 4 τρισ. ρούβλια μέσα στο 2026. Το ίδιο έγγραφο προβλέπει αντίστοιχες υπερβάσεις και για τα έτη 2027 και 2028, δείχνοντας ότι η δημοσιονομική πίεση δεν θεωρείται προσωρινή.

Περικοπές σε μη πολεμικές δαπάνες

Για να καλυφθεί το αυξανόμενο κόστος του πολέμου, το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών φέρεται να έχει ζητήσει από την κυβέρνηση να παγώσει προγραμματισμένες δαπάνες εκτός πολεμικού προϋπολογισμού.

Οι προτεινόμενες περικοπές ανέρχονται σε 2,9 τρισ. ρούβλια για το 2026, 5,4 τρισ. ρούβλια για το 2027 και 7,1 τρισ. ρούβλια για το 2028. Πρόκειται για μία ένδειξη ότι η Μόσχα αναζητά πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο προκειμένου να συνεχίσει τη χρηματοδότηση του πολέμου, χωρίς να εκτροχιάσει ακόμη περισσότερο το κρατικό ταμείο.

Η Ρωσία έχει ήδη διαθέσει 16,84 τρισ. ρούβλια, δηλαδή περίπου 238 δισ. δολάρια, για άμυνα και ασφάλεια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο 40% του συνολικού κρατικού προϋπολογισμού, επιβεβαιώνοντας το βάρος που έχει πλέον ο πόλεμος στη συνολική δημοσιονομική αρχιτεκτονική της χώρας.

Το έλλειμμα ξεπέρασε ήδη τον ετήσιο στόχο

Το Κρεμλίνο είχε προβλέψει δημοσιονομικό έλλειμμα 3,8 τρισ. ρουβλίων για ολόκληρο το 2026. Ωστόσο, μέσα στους πρώτους τέσσερις μήνες του έτους, το έλλειμμα έχει ήδη φτάσει περίπου τα 5,9 τρισ. ρούβλια, δηλαδή περίπου το 2,5% του ΑΕΠ.

Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι το δημοσιονομικό άνοιγμα έχει ξεπεράσει ήδη τον ετήσιο στόχο, καταγράφοντας το μεγαλύτερο έλλειμμα από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται διεθνή μέσα, οι ομοσπονδιακές δαπάνες της Ρωσίας στο πρώτο τετράμηνο έφτασαν περίπου τα 17,6 τρισ. ρούβλια, ενώ τα έσοδα διαμορφώθηκαν στα 11,7 τρισ. ρούβλια. Με άλλα λόγια, οι κρατικές δαπάνες ξεπέρασαν τα έσοδα κατά περίπου 50%, αναδεικνύοντας το μέγεθος της πίεσης στα δημόσια οικονομικά.

Η πολεμική οικονομία δοκιμάζεται

Η ρωσική οικονομία έχει προσαρμοστεί τα τελευταία χρόνια στις ανάγκες ενός παρατεταμένου πολέμου, με αυξημένες δαπάνες για άμυνα, ασφάλεια, παραγωγή εξοπλισμού και στήριξη των περιφερειών που επωμίζονται μέρος του κόστους.

Ωστόσο, όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για πρόσθετη χρηματοδότηση. Το αποτέλεσμα είναι ότι άλλες κατηγορίες κρατικών δαπανών βρίσκονται υπό πίεση, ενώ αυξάνεται η πιθανότητα νέων περικοπών, ανακατανομών ή φορολογικών παρεμβάσεων.

Η κατάσταση περιπλέκεται και από τις διακυμάνσεις στα ενεργειακά έσοδα. Παρότι οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου μπορούν κατά περιόδους να προσφέρουν στήριξη στα ρωσικά δημόσια οικονομικά, δεν αρκούν απαραίτητα για να αντισταθμίσουν το αυξανόμενο κόστος του πολέμου. Παράλληλα, η ισχυροποίηση του ρουβλίου περιορίζει μέρος των εσόδων από τις εξαγωγές σε όρους εγχώριου νομίσματος.

Ένα δημοσιονομικό στοίχημα για το Κρεμλίνο

Η δημοσιονομική εικόνα της Ρωσίας δείχνει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε μακροχρόνιο οικονομικό βάρος για το Κρεμλίνο. Η Μόσχα εξακολουθεί να διαθέτει εργαλεία για τη χρηματοδότηση των αναγκών της, όμως το κόστος γίνεται ολοένα και πιο εμφανές στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μπορεί να συνεχιστεί αυτή η ισορροπία χωρίς να υπάρξουν βαθύτερες συνέπειες για την υπόλοιπη οικονομία. Όσο αυξάνονται οι στρατιωτικές δαπάνες, τόσο εντείνεται η πίεση σε μη αμυντικούς τομείς, κοινωνικές δαπάνες, περιφερειακούς προϋπολογισμούς και μελλοντικές αναπτυξιακές δυνατότητες.

Για τη Ρωσία, ο πόλεμος δεν είναι πλέον μόνο γεωπολιτικό και στρατιωτικό στοίχημα. Είναι και ένα δημοσιονομικό τεστ αντοχής, με το κόστος να αποτυπώνεται όλο και πιο καθαρά στους αριθμούς του κρατικού προϋπολογισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Panathēnea Festival 2026: Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη «χτίζει» ξανά το μέλλον του Finance
• Σίσσυ Ηλιοπούλου (LAMDA Development): Σε έναν κόσμο διαρκούς αστάθειας, η εμπιστοσύνη είναι το κρίσιμο στρατηγικό κεφάλαιο
• Το μυστικό όπλο των ΗΠΑ για να μην χάσουν τον πόλεμο εναντίον της Κίνας; Ονομάζεται Anthropic