Τέλος στο πολεοδομικό «χάος»: Στη Βουλή ο νέος Κώδικας Χωροταξίας με 477 άρθρα

Επίλεξέ μας ως προτιμώμενη πηγή στο Google

17 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Κώδικα - Τι περιλαμβάνει.

Το ΥΠΕΝ καταθέτει στη Βουλή τον νέο Κώδικα Χωροταξίας – Πολεοδομίας.
Ο Κώδικας περιλαμβάνει 477 άρθρα και κωδικοποιεί διατάξεις από 181 νομοθετήματα.
Στόχος είναι η αντιμετώπιση του κατακερματισμού της πολεοδομικής νομοθεσίας.
Καλύπτει ζητήματα χωρικού σχεδιασμού, δόμησης, αδειών, αυθαιρέτων και αστικών αναπλάσεων.

Ένα από τα μεγαλύτερα έργα κωδικοποίησης της ελληνικής νομοθεσίας φέρνει στη Βουλή το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιχειρώντας να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο θεσμικό πλαίσιο τις διατάξεις που διέπουν τη χωροταξία και την πολεοδομία. Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας φιλοδοξεί να απλοποιήσει την πρόσβαση στη νομοθεσία και να περιορίσει τη γραφειοκρατία για πολίτες, επαγγελματίες και δημόσιες υπηρεσίες.

Ένας ενιαίος οδηγός για τη χωροταξία και τη δόμηση

Με 477 άρθρα που αντλούν διατάξεις από 181 διαφορετικά νομοθετήματα της τελευταίας εκατονταετίας, ο νέος Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας αποτελεί μια εκτεταμένη προσπάθεια συστηματοποίησης ενός ιδιαίτερα σύνθετου νομοθετικού πλαισίου.

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα χρόνιο πρόβλημα της ελληνικής διοίκησης, καθώς οι κανόνες που αφορούν τη χωροταξία, την πολεοδομία, τις οικοδομικές άδειες, τα αυθαίρετα και τον χωρικό σχεδιασμό βρίσκονταν μέχρι σήμερα διάσπαρτοι σε δεκάδες νόμους, προεδρικά διατάγματα και κανονιστικές πράξεις.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η πρωτοβουλία δεν μεταβάλλει το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, αλλά οργανώνει και συγκεντρώνει το σύνολο των υφιστάμενων διατάξεων σε ένα ενιαίο και πιο λειτουργικό πλαίσιο.

Τι περιλαμβάνει ο νέος Κώδικας

Ο νέος Κώδικας καλύπτει το σύνολο των βασικών θεμάτων που σχετίζονται με τη χωρική οργάνωση και την ανάπτυξη του δομημένου περιβάλλοντος.

Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:

Χωρικό και πολεοδομικό σχεδιασμό.
Όρους και περιορισμούς δόμησης.
Διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών.
Ρυθμίσεις για αυθαίρετες κατασκευές.
Αστικές αναπλάσεις και αναπτυξιακά σχέδια.
Πολιτικές αστικής ανθεκτικότητας.
Μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.

Η φιλοσοφία του εγχειρήματος είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές σημείο αναφοράς για μηχανικούς, επενδυτές, νομικούς, δημόσιους λειτουργούς και πολίτες, περιορίζοντας τις αβεβαιότητες που προκαλεί η πολυδιάσπαση της νομοθεσίας.

Ψηφιακή πρόσβαση και συνεχής επικαιροποίηση

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον ψηφιακό χαρακτήρα του νέου πλαισίου. Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι ο Κώδικας θα λειτουργήσει ως μια μόνιμη θεσμική βάση πάνω στην οποία θα ενσωματώνονται μελλοντικές μεταρρυθμίσεις και νομοθετικές παρεμβάσεις.

Ο στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας, προσβάσιμης δωρεάν σε όλους, η οποία θα συγκεντρώνει το σύνολο της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε διαρκώς επικαιροποιημένη μορφή.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα δομή θα ενισχύσει τη διαφάνεια, θα μειώσει τη γραφειοκρατία και θα διευκολύνει τόσο την αδειοδοτική διαδικασία όσο και τον σχεδιασμό επενδύσεων που συνδέονται με την ανάπτυξη και την αξιοποίηση ακινήτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΥΠΕΝ: Νέες ρυθμίσεις για δόμηση σε περιοχές Natura – Τι αλλάζει

19/04/2026

Αναλυτικά τι περιλαμβάνει ο Κώδικας

Επί της Αρχής

• Ο Κώδικας Χωροταξίας-Πολεοδομίας, που κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων προς Κύρωση, αποτελεί μια από της σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στον χώρο του χωρικού σχεδιασμού και της δόμησης, που αποτέλεσε προτεραιότητα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας από το 2020 έως σήμερα1 και απαντά σε παθογένειες δεκαετιών, με κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική ευθύνη.
• Πρόκειται για το αποτέλεσμα συγκέντρωσης, συστηματοποίησης και ενοποίησης όλης της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν Κώδικα, προκειμένου να διευκολυνθούν η Διοίκηση και οι πολίτες στην ορθή και ταχεία γνώση και εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής.
• Έτσι, τόσο ο τεχνικός και νομικός κόσμος όσο και η διοίκηση και ο κάθε πολίτης, θα έχουν πρόσβαση σε έναν Κώδικα, ένα πολυδιάστατο και συνεκτικό εργαλείο, που υποκαθιστά της διάσπαρτες ρυθμίσεις που οδηγούσαν σε ανασφάλεια δικαίου ή ακόμα και αντίθετες ερμηνείες.
• Δεν πρόκειται για μία τεχνική – γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά για ένα τιτάνιο επιστημονικό έργο κορυφαίας Επιτροπής, που απαίτησε έξι και πλέον χρόνια για να συγκεντρώσει, καταγράψει και ερμηνεύσει σειρά διατάξεων.
• Με τον Κώδικα όχι μόνο ενοποιούνται και αναδιαρθρώνονται τα νομοθετήματα, αλλά και απαλείφονται καταργημένες ή ατελέσφορες διατάξεις, απλοποιούνται τα νομοθετικά κείμενα μέσω επαναδιατύπωσης, σε πολλές περιπτώσεις, σε απλή, δημοτική και σαφή γλώσσα για καλύτερη κατανόηση και αποφυγή παρερμηνειών, ενώ επικαιροποιούνται τα αρμόδια όργανα, ορισμένα εκ των οποίων είχαν μεταβληθεί πολλάκις εντός της μέχρι και άνω των 100 ετών ισχύος διατάξεων που περιελήφθησαν στον Κώδικα.
• Ο Κώδικας δεν εισάγει νέους κανόνες δικαίου, αλλά περιλαμβάνει κωδικοποιημένο ό,τι ήδη ισχύει.
• Η πολυνομία και ο κατακερματισμός δημιουργούν αβεβαιότητα, γραφειοκρατία και άνιση πρόσβαση στην πληροφορία – δηλαδή, ευνοούν τους λίγους. Η κωδικοποίηση, η απλούστευση και η διαφάνεια υπηρετούν τους πολλούς. Ενισχύεται η Δημοκρατία του χώρου.
• Ο Κώδικας θα αποτελέσει μια θεσμική παρακαταθήκη, καθώς στο εξής κάθε επόμενη μεταρρύθμιση θα ενσωματώνεται στην ηλεκτρονική του βάση.

Επί της διαδικασίας

• Με την κατάθεση στη Βουλή του Κώδικα Χωροταξίας-Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ολοκληρώνεται ένα σύνθετο και δύσκολο έργο, για την ολοκλήρωση του οποίου απαιτήθηκε τακτική επεξεργασία 6 και πλέον ετών.
• Ο Κώδικας Καταρτίστηκε από Ειδική Επιτροπή μελών εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας (επίτιμος Πρόεδρος του ΣτΕ κ. Μενουδάκος, λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, Καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας και προϊστάμενοι Διευθύνσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας).
• Συγκεντρώθηκαν σε έναν Κώδικα 477 άρθρων ισχύουσες ρυθμίσεις γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας άνω των 180 νομοθετημάτων που εκτείνονται χρονικά από το 1923 έως σήμερα.
• Ο Κώδικας συζητείται στη Βουλή με τη διαδικασία του άρθρου 111 ΚτΒ, σε μία συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και στη συνέχεια εισάγεται στην Ολομέλεια.

Η δομή του Κώδικα

• Κώδικας διαρθρώνεται σε εννέα μέρη, ως εξής:

α) Το Μέρος Α’, υπό τον τίτλο «Χωρικός Σχεδιασμός», περιλαμβάνει τους κανόνες του χωρικού σχεδιασμού και διακρίνεται σε επτά τμήματα που αφορούν τις βασικές έννοιες και τη διάρθρωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού, τον χωροταξικό σχεδιασμό, τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις σχετικές εξουσιοδοτικές και μεταβατικές διατάξεις, τον σχεδιασμό με ενεργό πολεοδομία ή αστικό αναδασμό, τον σχεδιασμό και την πολεοδόμηση κατά το ν.δ. της 17.7/16.8/1923, καθώς και τις ειδικές περιπτώσεις πολεοδόμησης, μεταξύ των οποίων την πολεοδόμηση οικισμών που έχουν δημιουργηθεί μέχρι τις 14.3.1983, την πολεοδόμηση περιοχών δεύτερης κατοικίας και τις Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης (Π.Π.Α.Ι.Π.).

β) Το Μέρος Β’, υπό τον τίτλο «Αστικές Αναπλάσεις και Πολεοδομικοί Μηχανισμοί», διακρίνεται σε δύο τμήματα που αφορούν αφ΄ενός τους κανόνες των αστικών αναπλάσεων και λοιπές συναφείς ρυθμίσεις, αφ’ ετέρου τους πολεοδομικούς μηχανισμούς (δικαίωμα προτίμησης, δράσεις περιβαλλοντικής και πολεοδομικής εξισορρόπησης, μεταφορά συντελεστή δόμησης, ζώνες ειδικής ενίσχυσης και ειδικών κινήτρων, ενοποίηση ακάλυπτων χώρων και παραχώρηση σε κοινή χρήση και σχετικές εξουσιοδοτικές διατάξεις).

γ) Το Μέρος Γ’, υπό τον τίτλο «Εφαρμογή Πολεοδομικών Σχεδίων», διακρίνεται σε τέσσερα τμήματα που αφορούν αντιστοίχως την εισφορά σε γη και χρήμα και την πράξη εφαρμογής, την τακτοποίηση και την προσκύρωση οικοπέδων, τις απαλλοτριώσεις για την εφαρμογή των πολεοδομικών σχεδίων και τους κοινόχρηστους χώρους σε σχέδια πόλεως εγκεκριμένα με επίσπευση των ιδιοκτητών.

δ) Το Μέρος Δ’, υπό τον τίτλο «Κανόνες δόμησης και χρήσης», περιλαμβάνει τους κανόνες για τη δόμηση και τη χρήση των οικοπέδων και γηπέδων και διακρίνεται σε επτά τμήματα που αφορούν αντιστοίχως τους γενικούς κανόνες δόμησης, τη δόμηση σε οικισμούς που στερούνται πολεοδομικού σχεδίου με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, την εκτός σχεδίου δόμηση, τις Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ), τις απαγορεύσεις κατάτμησης ακινήτων, τις χρήσεις γης και τη δόμηση στις ακτές.

ε) Το Μέρος Ε’, που τιτλοφορείται «Πλαίσιο Δόμησης», διακρίνεται σε τέσσερα Τμήματα που περιλαμβάνουν αντιστοίχως τους κανόνες περί οικοδομικών αδειών, δομικών εργασιών σε ρυμοτομούμενα ακίνητα, ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου-αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας και ελέγχου της δόμησης.

στ) Το Μέρος ΣΤ’, υπό τον τίτλο «Αντιμετώπιση αυθαίρετης δόμησης και υπερβάσεων δόμησης», αποτελείται από τρία τμήματα που περιλαμβάνουν αντιστοίχως τους κανόνες για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, την αυστηροποίηση του σχετικού νομικού πλαισίου, και τους κανόνες για τις υπερβάσεις δόμησης και αλλαγές χρήσης του ν. 3843/2010.

ζ) Το Μέρος Ζ’ περιλαμβάνει τους κανόνες που ρυθμίζουν τις επικίνδυνες οικοδομές.

η) Το Μέρος Η’ περιλαμβάνει ρυθμίσεις αστικής πολιτικής και εθνικών στρατηγικών σε τομείς όπως η αστική ανθεκτικότητα, η διαχείριση του οικιστικού αποθέματος, η προσβασιμότητα και η κλιματική αλλαγή.

θ) Το Μέρος Θ’, τέλος, περιλαμβάνει επτά τμήματα με τους κανόνες που αφορούν αντιστοίχως, τα συλλογικά όργανα του χωροταξικού σχεδιασμού, τα συλλογικά όργανα του πολεοδομικού σχεδιασμού, τα Αρχιτεκτονικά Συμβούλια, τις επιτροπές προσβασιμότητας, τις επιτροπές αυθαιρέτων, καθώς και μεταβατικές ρυθμίσεις και τους πιστοποιημένους αξιολογητές και το ηλεκτρονικό μητρώο χωρικών μελετών.

• Στα παραρτήματα αυτού ο χρήστης του Κώδικα μπορεί εύκολα να αναζητήσει σε ποιο άρθρο κωδικοποιήθηκε μια διάταξη ή ποια άρθρα κωδικοποιεί μια διάταξη του Κώδικα.
• Ο Κώδικας αυτός, σε αντίθεση με τον προγενέστερο Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν.) του 1999, αναμένεται να παραμένει επίκαιρος στο διηνεκές, καθότι οι μελλοντικές πολεοδομικές και χωροταξικές διατάξεις θα ενσωματώνονται σε αυτόν μέσω της τροποποίησης, συμπλήρωσης ή κατάργησης άρθρων του.
• Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι άμεσα θα τεθεί σε λειτουργία η νέα ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία θα φιλοξενεί τον Κώδικα. Στη βάση αυτή κάθε πολίτης θα έχει άμεσα και δωρεάν πρόσβαση στις διαρκώς επικαιροποιούμενες διατάξεις του νέου Κώδικα.

17 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Κώδικα

1. Τι είναι ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας;

Είναι το αποτέλεσμα συγκέντρωσης, συστηματοποίησης και ενοποίησης όλης της ισχύουσας χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας σε έναν Κώδικα, προκειμένου να διευκολυνθούν η Διοίκηση και οι πολίτες στην ορθή και ταχεία γνώση και εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής. Πρόκειται για ένα νομοθέτημα που αποτελείται από Πίνακα περιεχομένων, 477 άρθρα γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας και Παράρτημα Κωδικοποιητικών και Κωδικοποιούμενων Διατάξεων.

2. Ποιους αφορά ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας;

Ο Κώδικας Χωροταξίας – Πολεοδομίας αφορά ουσιαστικά όλους όσοι ζουν, εργάζονται ή χρησιμοποιούν τον χώρο στην καθημερινότητά τους. Δηλαδή κατοίκους, επαγγελματίες, επενδυτές, χρήστες υπηρεσιών, αλλά και φορείς όπως δήμους, περιβαλλοντικές οργανώσεις, επαγγελματικούς συλλόγους και επιχειρήσεις. Με απλά λόγια, οι κανόνες για το πώς οργανώνεται και χρησιμοποιείται ο χώρος επηρεάζουν άμεσα όσους εφαρμόζουν το δίκαιο και έμμεσα όλους τους πολίτες.

3. Ποιο πρόβλημα επιλύει ο Κώδικας;

Ο Κώδικας δημιουργήθηκε για να βάλει τάξη στο μέχρι σήμερα πολύπλοκο και συχνά χαοτικό πλαίσιο της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

Για χρόνια, οι σχετικοί κανόνες ήταν σκορπισμένοι σε πολλά διαφορετικά νομοθετήματα, με συνεχείς τροποποιήσεις, επικαλύψεις και ασάφειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα διαφορετικές ερμηνείες και άνιση εφαρμογή του νόμου, αλλά και μεγάλες καθυστερήσεις για πολίτες, επαγγελματίες και υπηρεσίες.

Ο Κώδικας συγκεντρώνει και οργανώνει όλη αυτή τη νομοθεσία σε ένα ενιαίο και πιο κατανοητό πλαίσιο, σε πιο απλή γλώσσα, ώστε η εφαρμογή των κανόνων να γίνεται ενιαία, με μεγαλύτερη σαφήνεια, ταχύτητα και ασφάλεια για όλους.

4. Ποιος είναι ο στόχος της κωδικοποίησης;

Ο στόχος της κωδικοποίησης είναι να κάνει τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία πιο ξεκάθαρη, εύκολα και δωρεάν προσβάσιμη και την εφαρμογή της ενιαία για όλους.

Πιο συγκεκριμένα, ο Κώδικας επιδιώκει:
•⁠ ⁠να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου, ώστε οι κανόνες να εφαρμόζονται με σαφή και σταθερό τρόπο,
•⁠ ⁠να διευκολύνει πολίτες και επαγγελματίες στην αναζήτηση και κατανόηση της νομοθεσίας,
να περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις,
•⁠ ⁠να διασφαλίσει ότι οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα,
•⁠ ⁠και, ως συνέπεια των παραπάνω, να μειωθούν οι αμφισβητήσεις, οι διαφορετικές ερμηνείες και οι υποθέσεις που καταλήγουν στη δικαιοσύνη.

5. Πόσα νομοθετήματα κωδικοποιεί ο Κώδικας;

Στον Κώδικα περιλαμβάνονται διατάξεις 122 νόμων, 29 προεδρικών διαταγμάτων, 15 νομοθετικών διαταγμάτων, 4 βασιλικών διαταγμάτων, 3 αναγκαστικών νόμων, 7 Υπουργικών αποφάσεων, 1 πράξης νομοθετικού περιεχομένου, ήτοι συνολικά 181 νομοθετημάτων, ηλικίας έως και 103 ετών!

6. Πότε ξεκίνησε και πόσο διήρκησε η κατάρτιση του Κώδικα;

Η κατάρτιση του Κώδικα ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε το 2026, έπειτα από μια πολυετή διαδικασία συλλογής, επεξεργασίας και συστηματοποίησης της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.

7. Ποια η διαφοροποίησή του από τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας (Κ.Β.Π.Ν.);

Ο Κώδικας Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999 ήταν μια πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης της τότε ισχύουσας νομοθεσίας, όμως δεν επικαιροποιήθηκε ποτέ. Περιλάμβανε διατάξεις που ίσχυαν έως το 1997 και, με τις συνεχείς αλλαγές που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια, γρήγορα ξεπεράστηκε και έχασε την πρακτική του αξία.

Επιπλέον, οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας γίνονταν εκτός του ίδιου του Κώδικα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ξανά κατακερματισμός και σύγχυση. Έτσι, η κωδικοποίηση του 1999 κατέστη σταδιακά ανεπίκαιρη.

Ο νέος Κώδικας διαφοροποιείται γιατί σχεδιάστηκε ως ένα διαρκώς ενημερωνόμενο και «ζωντανό» νομοθετικό εργαλείο. Κάθε νέα αλλαγή στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία θα ενσωματώνεται πλέον απευθείας σε αυτόν, ώστε να παραμένει συνεχώς επίκαιρος, ενιαίος και λειτουργικός. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η συνοχή της νομοθεσίας και αποφεύγεται η επανάληψη του παλιού κατακερματισμού.

8. Ο Κώδικας εισάγει νέο δίκαιο, αλλάζει τις ισχύουσες διατάξεις;

Ο Κώδικας περιλαμβάνει τις ισχύουσες διατάξεις νόμων και κανονιστικών πράξεων που αφορούν τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία. Δεν εισάγει, δηλαδή, νέες ρυθμίσεις, αλλά περιλαμβάνει, κωδικοποιημένο, ό,τι ισχύει ήδη.

9. Ποιες νομοθετικές διατάξεις ενσωματώθηκαν στον Κώδικα;

Ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο σχεδόν το σύνολο της γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας αρμοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Καλύπτει όλο το φάσμα του χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού: από τον χωρικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις και την εφαρμογή πολεοδομικών σχεδίων, μέχρι τους κανόνες δόμησης και χρήσης, το πλαίσιο έκδοσης αδειών, την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και των υπερβάσεων δόμησης, τις επικίνδυνες οικοδομές, καθώς και ζητήματα αστικής πολιτικής, τομεακών εθνικών στρατηγικών και λειτουργίας συλλογικών οργάνων.

Με τα 477 άρθρα του και τη συστηματική οργάνωση της ύλης, αποτελεί πλέον ένα πλήρες και ενιαίο σημείο αναφοράς για τον τεχνικό και νομικό κόσμο.

Αντίθετα, στον Κώδικα δεν εντάχθηκαν ειδικές νομοθεσίες, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙ.ΠΕ.), οι τουριστικές επιχειρήσεις, τα ΕΣΧΑΣΕ,ΕΣΧΑΔΑ κ.λπ. Οι ρυθμίσεις αυτές παραμένουν ενταγμένες στα ειδικά νομοθετικά τους πλαίσια, ώστε να διατηρείται η συνοχή και η ορθή ερμηνεία τους. Η αποκοπή τους από το ευρύτερο κανονιστικό τους περιβάλλον θα δημιουργούσε ερμηνευτικά προβλήματα και κενά σε επιμέρους νομοθεσίες, όπως εκείνες που αφορούν τουριστικούς λιμένες, επιχειρηματικά πάρκα και άλλες ειδικές μορφές ανάπτυξης.

10. Η κωδικοποίηση περιλαμβάνει σχέδια πόλεων, πολεοδομικές μελέτες ή εγκύκλιες οδηγίες;

Δεν έχουν συμπεριληφθεί στην κωδικοποίηση οι επιμέρους κανονιστικές ή γενικές ατομικές πράξεις (επιμέρους σχέδια πόλεων ή πολεοδομικές μελέτες), για τον λόγο ότι αυτές δεν έχουν γενική, αλλά τοπικά εντοπισμένη εφαρμογή. Και οι πράξεις αυτές θα εξακολουθούν να εφαρμόζονται, και μετά την κύρωση του Κώδικα, όχι μόνον ως προς το ατομικό τους σκέλος (χάραξη οικοδομικών και ρυμοτομικών γραμμών), αλλά και ως προς το κανονιστικό (όροι δόμησης και χρήσεις γης επιμέρους περιοχών). Επίσης, ο Κώδικας δεν περιλαμβάνει εγκύκλιες οδηγίες. Σε κάθε περίπτωση, οι εγκύκλιες οδηγίες που αφορούν στις διατάξεις που κωδικοποιούνται σε αυτών εξακολουθούν να ισχύουν και να εφαρμόζονται.

11. Κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές;

Δεν κωδικοποιούνται διατάξεις που έχουν κριθεί αντισυνταγματικές, αλλά έχουν συμπεριληφθεί στον Κώδικα διατάξεις για τη συνταγματικότητα των οποίων ενδέχεται να γεννώνται αμφιβολίες, εφόσον το ζήτημα δεν έχει κριθεί οριστικώς με δικαστική απόφαση.

12. Πώς θα εντοπίσω σε ποιο άρθρο κωδικοποιήθηκε μια διάταξη;

Στο τέλος του Κώδικα περιλαμβάνεται σε Παράρτημα Χρονολογικός Πίνακας που περιλαμβάνει στην πρώτη στήλη τις κωδικοποιούμενες διατάξεις των νομοθετημάτων κατά χρονολογική σειρά και στη δεύτερη στήλη τις κωδικοποιητικές διατάξεις. Από τον πίνακα αυτό είναι εύκολος ο εντοπισμός του άρθρου στο οποίο κωδικοποιήθηκε μια ρύθμιση.

13. Ποιες διατάξεις καταργούνται με τον Κώδικα;

Από την έναρξη ισχύος του Κώδικα καταργούνται οι κωδικοποιούμενες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α και ειδικότερα στον Πίνακα αντιστοίχισης των κωδικοποιητικών με τις κωδικοποιούμενες διατάξεις που συνοδεύει τον Κώδικα. Συνοπτικά, ό,τι κωδικοποιείται καταργείται και αποτελεί πλέον μέρος του Κώδικα. Ό,τι δεν κωδικοποιείται δεν καταργείται.

14. Από πότε αρχίζει η ισχύς του Κώδικα; Θα υπάρχει μεταβατικό διάστημα κατά το οποίο θα ισχύει ο Κώδικας παράλληλα με άλλα νομοθετήματα;

Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει από τη δημοσίευση του σε ΦΕΚ. Δεν προβλέπεται μεταβατικό διάστημα παράλληλης ισχύος του Κώδικα και των νομοθετημάτων που κωδικοποιεί. Ωστόσο, θα βρίσκονται παράλληλα με την ισχύ του Κώδικα οι διατάξεις που δεν κωδικοποιούνται σε αυτόν, π.χ. λόγω του ειδικού τους χαρακτήρα.

15. Πώς μπορώ να αναζητήσω όρους μέσα στον Κώδικα;

Η αναζήτηση όρων πλέον είναι εξαιρετικά εύκολη, καθώς οι ρυθμίσεις από 181 νομοθετήματα συγκεντρώνονται πλέον σε ένα ενιαίο αρχείο.

16. Ο νέος Κώδικας θα είναι προσβάσιμος σε κάθε πολίτη;

Οι πολίτες θα έχουν δωρεάν και άμεση πρόσβαση στον Κώδικα από τη δημοσίευσή του. Το κείμενο θα είναι διαθέσιμο μέσω της ιστοσελίδας του Εθνικού Τυπογραφείου, με αναζήτηση βάσει του αριθμού ΦΕΚ, αλλά κυρίως μέσω της νέας ηλεκτρονικής βάσης νομικών δεδομένων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Για πρώτη φορά δημιουργείται μια σύγχρονη, διαρκώς επικαιροποιούμενη ψηφιακή βάση χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, η οποία θα συγκεντρώνει σε ένα σημείο το σύνολο του ισχύοντος πλαισίου. Η βάση θα λειτουργεί ως ένα εύχρηστο και διαδραστικό εργαλείο αναζήτησης, με δυνατότητες γρήγορης πλοήγησης και άμεσης πρόσβασης στις ισχύουσες διατάξεις.

Κάθε νέα νομοθετική μεταβολή θα ενσωματώνεται απευθείας στον Κώδικα, ώστε πολίτες, μηχανικοί, νομικοί, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες να έχουν πάντα πρόσβαση στο ισχύον και ενημερωμένο κείμενο.

17. Πώς καταρτίστηκε ο Κώδικας;

Ο Κώδικας καταρτίστηκε από Ειδική Επιτροπή με μέλη εγνωσμένου κύρους στο αντικείμενο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας. Ειδικότερα, χρέη Προέδρου της Επιτροπής εκτέλεσε ο κ. Μενουδάκος, επίτιμος Πρόεδρος του ΣτΕ, ενώ στην Επιτροπή μετείχαν λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, Καθηγητές ΑΕΙ, δικηγόροι, επιστήμονες εξειδικευμένοι σε θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας και προϊστάμενοι Διευθύνσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην προώθηση και ολοκλήρωση του εγχειρήματος, από το 2019 μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας με αρμοδιότητα τα θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας, ο οποίος υποστήριξε καθοριστικά, με συνέπεια και προσωπικό ενδιαφέρον, την προσπάθεια κωδικοποίησης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προώθηση και υλοποίηση του εγχειρήματος αυτού.