Το σχέδιο της ΕΕ για φθηνότερο ρεύμα – Αλλαγές σε φόρους, δίκτυα και κατανάλωση

Αλλαγές στον τρόπο φορολόγησης της ενέργειας και στη λειτουργία των δικτύων ηλεκτρισμού σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο των προσπαθειών της να περιορίσει το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σύμφωνα με προσχέδιο πρότασης που επικαλείται το Reuters, η Κομισιόν εξετάζει παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε χαμηλότερους λογαριασμούς ρεύματος τα επόμενα χρόνια.

Οι πρωτοβουλίες αυτές έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τις πιέσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επηρεάζοντας άμεσα το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη.

Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται η πρόταση η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται ευνοϊκότερα από το φυσικό αέριο. Αν εφαρμοστεί, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να διαμορφώνουν τη φορολογική τους πολιτική με τρόπο που να καθιστά το ρεύμα πιο ανταγωνιστικό έναντι των ορυκτών καυσίμων, χωρίς ωστόσο να χάνουν τον έλεγχο των εθνικών φορολογικών συντελεστών.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η συγκεκριμένη αλλαγή μπορεί να επιταχύνει τη μετάβαση σε τεχνολογίες που βασίζονται στην ηλεκτρική ενέργεια, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και οι αντλίες θερμότητας, ενισχύοντας παράλληλα τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών, της βιομηχανίας και των συστημάτων θέρμανσης.

Στο προσχέδιο υπογραμμίζεται ότι απαιτείται ταχεία δράση προκειμένου να περιοριστούν οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας και να μειωθεί η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Κίνητρα για κατανάλωση εκτός αιχμής

Παράλληλα, η πρόταση περιλαμβάνει μέτρα που θα ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να μεταφέρουν μέρος της κατανάλωσής τους σε ώρες κατά τις οποίες η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη.

Η λογική είναι ότι οι χρήστες θα πρέπει να έχουν κίνητρο να προσαρμόζουν τη ζήτησή τους στις ώρες και τις περιοχές όπου η διαθέσιμη ενέργεια έχει χαμηλότερο κόστος, συμβάλλοντας έτσι στη συνολική αποδοτικότητα του συστήματος.

Για να καταστεί εφικτό αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει την υιοθέτηση στόχου, ώστε έως το 2030 οι μισοί καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας να διαθέτουν έξυπνους μετρητές. Οι συσκευές αυτές επιτρέπουν την παρακολούθηση της κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο και δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησης χαμηλότερων χρεώσεων εκτός ωρών αιχμής.

Παρεμβάσεις και στα τέλη δικτύου

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται και τα τέλη δικτύου, δηλαδή οι χρεώσεις που καταβάλλουν οι καταναλωτές για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την αναβάθμιση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Επιτροπή, οι συγκεκριμένες χρεώσεις αντιστοιχούν περίπου στο 25% ενός μέσου λογαριασμού ρεύματος στην ΕΕ, γεγονός που τις καθιστά σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση του τελικού κόστους για τα νοικοκυριά.

Οι πολιτικές δυσκολίες

Παρά τους στόχους που θέτει η πρόταση, η έγκρισή της δεν θεωρείται δεδομένη. Οι αλλαγές στη φορολογία θα πρέπει να λάβουν το «πράσινο φως» τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από τα κράτη-μέλη.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, ορισμένες κυβερνήσεις αντιδρούν στην προωθούμενη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να εγκρίνονται ομόφωνα. Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι μια διαφορετική προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για την ταχύτερη υιοθέτηση αντίστοιχων μέτρων στο μέλλον.

Το προσχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί επισήμως στις 22 Ιουλίου, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει σχολιάσει μέχρι στιγμής το περιεχόμενό του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Κρίση στη Μέση Ανατολή: Πόσα πλήρωσε η ΕΕ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων σε 10 ημέρες
• Στενά του Ορμούζ: Πώς η αγορά απέφυγε το ενεργειακό σοκ που όλοι φοβούνταν
• Χέγκσεθ: Προειδοποίηση για «ιδεολογική εισβολή» στην Ευρώπη μέσω μετανάστευσης