Πώς η Ευρώπη επιχειρεί να κλείσει το μισθολογικό χάσμα

• Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 εισάγει νέους κανόνες διαφάνειας στις αμοιβές με στόχο τη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών.
• Οι εργοδότες θα υποχρεούνται να γνωστοποιούν μισθολογικά εύρη στις αγγελίες εργασίας και να μην ζητούν πληροφορίες για προηγούμενες αποδοχές υποψηφίων.
• Η μεγαλύτερη διαφάνεια στους μισθούς εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά εργασίας και την προσέλκυση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων – gender pay gap – εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις για τις αγορές εργασίας στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής.

Ως μισθολογικό χάσμα ορίζεται η διαφορά στις μέσες ακαθάριστες απολαβές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Στη χώρα μας, το ποσοστό αυτό διαμορφώνεται περίπου στο 13,6%, ενώ στην ΕΕ ο μέσος όρος ανέρχεται στο 12%.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαφάνεια στις αμοιβές αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για την προώθηση της μισθολογικής ισότητας, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην αγορά εργασίας και την προσέλκυση και διατήρηση ταλαντούχου ανθρώπινου δυναμικού. Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 εισάγει ένα νέο πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για εργαζομένους και εργοδότες, με στόχο τη μείωση των μισθολογικών ανισοτήτων και τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.

Για την Ελλάδα, η εφαρμογή των νέων κανόνων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ενίσχυση της διαφάνειας στις αποδοχές, σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα φορολογικά κίνητρα, μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό εργαλείο προσέλκυσης και επαναπατρισμού Ελλήνων επαγγελματιών της διασποράς, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας τόσο της ελληνικής οικονομίας όσο και της εγχώριας αγοράς εργασίας.

Η νέα εποχή της διαφάνειας στις αμοιβές

Η Ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο κανόνων που στοχεύει στη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενισχύοντας τη διαφάνεια στις αμοιβές και την ίση μεταχείριση στον χώρο εργασίας.

Η λογική πίσω από τη νομοθετική αυτή παρέμβαση είναι ότι η πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες γύρω από τις αμοιβές επιτρέπει στους εργαζομένους να διεκδικούν αποτελεσματικότερα τα δικαιώματά τους, ενώ παράλληλα υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να υιοθετούν πιο αντικειμενικές και διαφανείς πολιτικές αμοιβών.

Γιατί αφορά ιδιαίτερα την Ελλάδα

Η δημοσιοποίηση του εύρους αποδοχών στις αγγελίες εργασίας δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη υποχρέωση συμμόρφωσης. Για την ελληνική αγορά εργασίας μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο προσέλκυσης ταλέντων και επαναπατρισμού Ελλήνων της διασποράς.

Η πρακτική αυτή:

• μειώνει την αβεβαιότητα των υποψηφίων σχετικά με τις πραγματικές αποδοχές μιας θέσης,
• ενισχύει την εμπιστοσύνη προς τους εργοδότες,
• δημιουργεί μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες πρόσληψης,
• και, σε συνδυασμό με τα φορολογικά κίνητρα, μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματικός μηχανισμός προσέλκυσης Ελλήνων επαγγελματιών που εργάζονται στο εξωτερικό.

Σε μια περίοδο όπου η μάχη για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό εντείνεται διεθνώς, η διαφάνεια στις αποδοχές μετατρέπεται σταδιακά σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις.

Οι αριθμοί που δείχνουν την αλλαγή

Οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας επιβεβαιώνουν ότι οι υποψήφιοι δίνουν όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαφάνεια των αποδοχών.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία:

• Το 63% των επιχειρήσεων αναγνωρίζει ότι η διαφάνεια στις αμοιβές αποτελεί βασική προσδοκία των υποψηφίων.
• Το 46% των υποψηφίων είναι απίθανο να ανταποκριθεί σε αγγελίες εργασίας που δεν περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τις αποδοχές.
• Οι αγγελίες που περιλαμβάνουν μισθολογικό εύρος προσελκύουν έως και 50% περισσότερους υποψηφίους.
• Το 77% των οργανισμών παγκοσμίως αναπτύσσει στρατηγικές διαφάνειας αμοιβών.
• Το 70% των οργανισμών εκτιμά ότι η διαφάνεια μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της μισθολογικής ισότητας.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η διαφάνεια στις αμοιβές δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα κανονιστικής συμμόρφωσης, αλλά και παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσελκύουν και να διατηρούν ταλέντο.

Τι αλλάζει στη διαδικασία πρόσληψης

Η νέα οδηγία εισάγει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τους εργοδότες ήδη από το πρώτο στάδιο της επαφής με τους υποψηφίους.

Συγκεκριμένα, ο εργοδότης οφείλει:

• να γνωστοποιεί την αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης,
• να παρέχει πληροφορίες για τη σχετική συλλογική σύμβαση εργασίας, εφόσον υπάρχει,
• να μην ζητά πληροφορίες σχετικά με τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.

Παράλληλα, η διαδικασία επιλογής προσωπικού πρέπει να διέπεται από δύο βασικές αρχές:

• να είναι ουδέτερη ως προς το φύλο,
• να είναι απαλλαγμένη από κάθε μορφή διάκρισης.

Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η εξάλειψη πρακτικών που ενδέχεται να αναπαράγουν υφιστάμενες μισθολογικές ανισότητες.

Τα δικαιώματα των εργαζομένων κατά τη διάρκεια της εργασιακής σχέσης

Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/970 δεν περιορίζεται στη διαδικασία πρόσληψης. Επεκτείνεται και στη διάρκεια της εργασιακής σχέσης, ενισχύοντας σημαντικά τα δικαιώματα των εργαζομένων. Βασική αρχή παραμένει το δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η έννοια της αμοιβής περιλαμβάνει:

• βασικό μισθό,
• bonus και μεταβλητές αποδοχές,
• επιδόματα,
• αμοιβές υπερωριακής απασχόλησης,
• παροχές σε είδος,
• επαγγελματικές συντάξεις.

Με άλλα λόγια, η αξιολόγηση της μισθολογικής ισότητας δεν περιορίζεται μόνο στις βασικές αποδοχές, αλλά καλύπτει το σύνολο των παροχών που συνδέονται με την εργασία.

Ποιες πληροφορίες μπορεί να ζητήσει ο εργαζόμενος

Στο πλαίσιο των νέων δικαιωμάτων που θεσπίζονται, οι εργαζόμενοι αποκτούν πρόσβαση σε πληροφορίες που μέχρι σήμερα συχνά παρέμεναν αδιαφανείς. Ειδικότερα, έχουν δικαίωμα να λάβουν πληροφορίες σχετικά με:

• το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους,
• τον μέσο μισθό ανδρών και γυναικών που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Οι πληροφορίες αυτές παρέχονται χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα άλλων εργαζομένων, διασφαλίζοντας την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Η διαφάνεια στις αμοιβές μετατρέπεται πλέον σε βασικό πυλώνα της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Για τις επιχειρήσεις, αποτελεί πρόκληση προσαρμογής σε ένα νέο κανονιστικό περιβάλλον. Για τους εργαζομένους, συνιστά ένα επιπλέον εργαλείο διεκδίκησης ίσης μεταχείρισης. Και για την Ελλάδα, μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, προσέλκυσης ταλέντου και επανασύνδεσης με το ανθρώπινο δυναμικό της διασποράς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Πολυνομοσχέδιο ΥΠΕΘΟ: Νέο πακέτο μέτρων 800 εκατ. ευρώ – Οι κερδισμένοι από τις αλλαγές σε μισθούς και χρέη
• Πιερρακάκης: Παράταση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο – Τι αλλάζει για πρώτη κατοικία και υβριδικά
• Μ.Ι.Δ.Α.: Σε πλήρη λειτουργία το νέο Μητρώο Ακινήτων της ΑΑΔΕ – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες