Απειλές για βόμβες σε πτήσεις στην Ευρώπη: Ποιος βρίσκεται πίσω από το κύμα συναγερμών και πόσο κινδυνεύουν οι επιβάτες;
- Τουλάχιστον 25 πτήσεις επηρεάστηκαν από απειλές για βόμβες την Πέμπτη, σύμφωνα με το Reuters, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εντοπιστεί εκρηκτικός μηχανισμός.
- Ο συγχρονισμός και η συχνότητα των απειλών θεωρούνται ασυνήθιστα από ειδικούς ασφαλείας, ενώ δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα στοιχεία που να συνδέουν τα περιστατικά με συγκεκριμένη χώρα ή οργάνωση.
- Εκτροπές πτήσεων, πρόσθετα καύσιμα, έλεγχοι ασφαλείας και ακυρώσεις δημιουργούν σημαντικό λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες, ακόμη και όταν οι απειλές αποδεικνύονται ψευδείς.
Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής παραμένουν οι ευρωπαϊκές αεροπορικές αρχές, καθώς ένα νέο κύμα απειλών για τοποθέτηση βομβών σε επιβατικά αεροσκάφη προκαλεί εκτεταμένη αναστάτωση σε αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, για τρίτη ημέρα μέσα στην εβδομάδα, δεκάδες αεροσκάφη βρέθηκαν αντιμέτωπα με προειδοποιήσεις για πιθανή ύπαρξη εκρηκτικών μηχανισμών, με αποτέλεσμα ορισμένες πτήσεις να εκτραπούν από την προγραμματισμένη πορεία τους και άλλες να συνοδευτούν από μαχητικά αεροσκάφη.
Σύμφωνα με το Reuters, τουλάχιστον 25 πτήσεις επηρεάστηκαν από το νέο κύμα απειλών, ενώ μεταξύ των αεροπορικών εταιρειών που αντιμετώπισαν σχετικά περιστατικά περιλαμβάνονται οι AEGEAN, Ryanair, Aer Lingus, Finnair, Wizz Air και LOT.
Παρά την έκταση των περιστατικών, καμία από τις απειλές δεν έχει αποδειχθεί πραγματική, ενώ οι μέχρι στιγμής έλεγχοι δεν έχουν εντοπίσει εκρηκτικούς μηχανισμούς.
Ωστόσο, ο συντονισμός και η χρονική εγγύτητα των απειλών προκαλούν ερωτήματα σχετικά με τα κίνητρα και την πιθανή προέλευσή τους.
Πώς φτάνουν οι απειλές για βόμβες στις αεροπορικές εταιρείες
Οι απειλές για τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών σε αεροσκάφη δεν αποτελούν νέο φαινόμενο για τον κλάδο των αερομεταφορών.
Συνήθως, οι σχετικές προειδοποιήσεις φτάνουν στις αεροπορικές εταιρείες, στα αεροδρόμια ή στις αρμόδιες αρχές μέσω ανώνυμων email ή τηλεφωνικών κλήσεων, στις οποίες γίνεται αναφορά σε πιθανή ύπαρξη βόμβας σε συγκεκριμένη πτήση.
Οι αρχές δεν δημοσιοποιούν πάντοτε τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονται οι απειλές, καθώς τέτοιες πληροφορίες θα μπορούσαν να δυσχεράνουν τις έρευνες ή να ενθαρρύνουν παρόμοια περιστατικά.
Στην περίπτωση του αεροδρομίου της Πράγας, εκπρόσωπος ανέφερε στο CNN ότι η σχετική απειλή ελήφθη μέσω ανώνυμου μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
Η τσεχική αστυνομία επιβεβαίωσε ότι παρόμοια μηνύματα είχαν αποσταλεί και σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Σύμφωνα με τον Έρικ Σούτεν, επικεφαλής της εταιρείας ασφάλειας αερομεταφορών Dyami, κάθε αναφορά αξιολογείται αρχικά από το τμήμα ασφαλείας της αεροπορικής εταιρείας, βάσει συγκεκριμένων διαδικασιών.
Εφόσον κριθεί απαραίτητο, ειδοποιούνται οι αρμόδιες αρχές, οι οποίες μπορούν να διατάξουν την εκτροπή του αεροσκάφους, την πραγματοποίηση έκτακτης προσγείωσης ή ακόμη και την απογείωση μαχητικών για τη συνοδεία της πτήσης.
Πόσο επικίνδυνες είναι οι απειλές για τους επιβάτες;
Σύμφωνα με τους ειδικούς στην ασφάλεια των αερομεταφορών, η συντριπτική πλειονότητα των απειλών για βόμβες αποδεικνύεται ψευδής.
Ωστόσο, ακόμη και όταν μια προειδοποίηση θεωρείται χαμηλής αξιοπιστίας, οι αεροπορικές εταιρείες και οι αρχές οφείλουν να την αξιολογούν και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα.
Αυτό συμβαίνει επειδή η πραγματική επικινδυνότητα μιας απειλής δεν μπορεί να αποκλειστεί χωρίς τους προβλεπόμενους ελέγχους ασφαλείας.
Στα περιστατικά που καταγράφηκαν αυτή την εβδομάδα στην Ευρώπη, δεν έχουν βρεθεί εκρηκτικοί μηχανισμοί στα αεροσκάφη που ελέγχθηκαν, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για κακόβουλες φάρσες.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης χαρακτήρισε τις απειλές των τελευταίων ημερών ως «κακόβουλες φάρσες», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η χώρα διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρό σύστημα ασφάλειας των αερομεταφορών.
Η απουσία πραγματικών εκρηκτικών μηχανισμών, πάντως, δεν σημαίνει ότι οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να αγνοούν τις προειδοποιήσεις, καθώς η προστασία των επιβατών και των πληρωμάτων παραμένει η βασική προτεραιότητα.
Ποιος μπορεί να βρίσκεται πίσω από το κύμα απειλών;
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά την προέλευση των επαναλαμβανόμενων προειδοποιήσεων.
Μέχρι στιγμής, κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη, ενώ καμία ευρωπαϊκή αρχή δεν έχει αποδώσει δημόσια τα συγκεκριμένα περιστατικά σε κάποια χώρα, οργάνωση ή μεμονωμένο δράστη.
Ο Ρις Τζόουνς (Rhys Jones), ειδικός της εταιρείας αεροπορικών πληροφοριών Osprey Flight Solutions, εξηγεί ότι τέτοιες απειλές μπορούν να συνδέονται με διαφορετικά κίνητρα.
Μεταξύ των πιθανών σεναρίων περιλαμβάνονται πολιτικές διαμαρτυρίες, εκστρατείες ακτιβιστών, εγκληματικές δραστηριότητες, διαδικτυακές ομάδες, αλλά και επιχειρήσεις που συνδέονται με κρατικούς παράγοντες.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι η χρονική σύμπτωση και ο φαινομενικός συντονισμός των περιστατικών είναι ασυνήθιστα, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύουν κοινή προέλευση.
Τα περιστατικά εκδηλώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν αυξανόμενες ανησυχίες για υβριδικές απειλές εναντίον κρίσιμων υποδομών.
Παρόλα αυτά, δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα στοιχεία που να συνδέουν τις συγκεκριμένες απειλές με τη Ρωσία, το Ιράν ή οποιοδήποτε άλλο κράτος.
Το οικονομικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες
Πέρα από την αναστάτωση που προκαλούν στους επιβάτες, οι απειλές για βόμβες μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις για τις αεροπορικές εταιρείες.
Ακόμη και ένας ψευδής συναγερμός μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της προγραμματισμένης διαδρομής, έκτακτη προσγείωση και πολύωρους ελέγχους ασφαλείας.
Οι αερομεταφορείς καλούνται συχνά να καλύψουν πρόσθετες δαπάνες που αφορούν:
- Επιπλέον καύσιμα και τέλη αεροδρομίων λόγω εκτροπής των πτήσεων.
- Αλλαγές κρατήσεων και αποζημιώσεις, όπου προβλέπονται, για επιβάτες που επηρεάζονται από καθυστερήσεις και ακυρώσεις.
- Πρόσθετες ώρες εργασίας πληρωμάτων και τροποποιήσεις στα προγράμματα πτήσεων.
- Ελέγχους ασφαλείας και διαχείριση αποσκευών, που απαιτούν χρόνο και εξειδικευμένο προσωπικό.
Ο Έρικ Σούτεν εξηγεί ότι ένας πλήρης έλεγχος ασφαλείας μπορεί να απαιτεί την αποβίβαση όλων των επιβατών, την εκφόρτωση των αποσκευών και τη λεπτομερή επιθεώρηση του αεροσκάφους.
Αφού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, απαιτείται νέα επιβίβαση και φόρτωση αποσκευών, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται απαραίτητα στη συγκεκριμένη πτήση, καθώς μπορεί να επηρεαστούν επόμενα δρομολόγια του ίδιου αεροσκάφους, να χαθούν ανταποκρίσεις και να προκύψουν πρόσθετες ακυρώσεις.
Έτσι, ακόμη και μια ψευδής απειλή μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές οικονομικές και επιχειρησιακές συνέπειες, ιδιαίτερα σε μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Air France-KLM: «Δεν έχουμε ξαναδεί τέτοιο συντονισμό»
Την ασυνήθιστη φύση των πρόσφατων περιστατικών αναγνώρισε και ο διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, Μπεν Σμιθ (Ben Smith).
Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Πέμπτη, ο επικεφαλής του αεροπορικού ομίλου δήλωσε ότι δεν έχει παρατηρήσει στο παρελθόν απειλές για βόμβες να εκδηλώνονται με τόσο συντονισμένο τρόπο.
Παράλληλα, εμφανίστηκε καθησυχαστικός σχετικά με την ετοιμότητα των αεροπορικών εταιρειών να αντιμετωπίσουν ανάλογες καταστάσεις.
Ο Σμιθ εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο όμιλος διαθέτει τα απαραίτητα μέσα και τις διαδικασίες ώστε οι επιπτώσεις στη λειτουργία του να παραμείνουν περιορισμένες.
Διευκρίνισε επίσης ότι δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής κάποια οδηγία από τις κυβερνήσεις που να απαιτεί αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης τέτοιων περιστατικών.
Γιατί ο συγχρονισμός των απειλών ανησυχεί τους ειδικούς
Το στοιχείο που διαφοροποιεί τα περιστατικά αυτής της εβδομάδας από τις συνηθισμένες απειλές είναι η μεγάλη συχνότητα με την οποία καταγράφονται σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.
Μέσα σε λίγες ημέρες, αεροπορικές εταιρείες έχουν αναγκαστεί να ενεργοποιήσουν επανειλημμένα τα πρωτόκολλα ασφαλείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάστηκε ακόμη και η κινητοποίηση στρατιωτικών αεροσκαφών.
Αν και οι απειλές δεν έχουν αποδειχθεί πραγματικές, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή αναστάτωση στις μεταφορές και να αυξήσουν την πίεση στις υπηρεσίες ασφαλείας.
Σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, ακόμη και η πρόκληση εκτεταμένων καθυστερήσεων μπορεί να αποτελεί επιδιωκόμενο αποτέλεσμα για όσους βρίσκονται πίσω από τέτοιες ενέργειες.
Για τις ευρωπαϊκές αρχές, η βασική πρόκληση είναι να εντοπίσουν την προέλευση των απειλών και να διαπιστώσουν εάν πρόκειται για συντονισμένη δραστηριότητα, διατηρώντας παράλληλα υψηλό επίπεδο προστασίας των επιβατών.
Μέχρι να υπάρξουν περισσότερα στοιχεία, οι αεροπορικές εταιρείες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν κάθε προειδοποίηση με βάση τα ισχύοντα πρωτόκολλα ασφαλείας.
Το γεγονός ότι οι απειλές αποδεικνύονται ψευδείς δεν περιορίζει απαραίτητα το κόστος και την αναστάτωση που προκαλούν, αναδεικνύοντας την ευπάθεια των αερομεταφορών ακόμη και απέναντι σε περιστατικά χωρίς πραγματική παρουσία εκρηκτικών μηχανισμών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Δημογραφικό: Η Ελλάδα γερνά και μικραίνει – Πληθυσμό 7,6 εκατ. έως το 2080 βλέπει η Κομισιόν
- Η Ελλάδα κερδίζει έδαφος στη φορολογική ανταγωνιστικότητα – Η εικόνα των φόρων και των δημόσιων δαπανών
- Συντάξεις: Στο τραπέζι μειώσεις στις κρατήσεις της εισφοράς αλληλεγγύης – Πώς επηρεάζονται έως 480.000 συνταξιούχοι
