Τρεις φωνές για την τέχνη: Η Ευγενία και ο Νίκος Παπαγεωργίου, με τον Δρ. Λεωνίδα Τζώνη, μιλούν για τον ρόλο των συλλογών και των πολιτιστικών θεσμών
Η τέχνη δεν αποκτά διαχρονική αξία μόνο μέσα από τη δημιουργία της, αλλά και μέσα από τους ανθρώπους που επιλέγουν να τη διαφυλάξουν, να την αναδείξουν και τελικά να τη μοιραστούν με το κοινό. Κάθε σημαντική έκθεση αποτελεί το αποτέλεσμα μιας δημιουργικής σύμπραξης: των καλλιτεχνών που γεννούν τα έργα, των συλλεκτών που τα διασώζουν ως ζωντανά τεκμήρια της εποχής τους και των πολιτιστικών θεσμών που δημιουργούν το πλαίσιο ώστε αυτά να συνεχίσουν να παράγουν νόημα μέσα στον δημόσιο χώρο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έκθεση «Η Αναζήτηση της Εικόνας στην Ελληνική Τέχνη, 1960-2020», που φιλοξενείται στις Γκαλερί της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης, σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Λουίζας Καραπιδάκη. Βασισμένη στη συλλογή της Ευγενίας και του Νίκου Παπαγεωργίου, η έκθεση παρουσιάζει επιλεγμένα έργα που χαρτογραφούν τις μεταμορφώσεις της εικόνας στη νεοελληνική ζωγραφική από τη μεταπολεμική περίοδο έως σήμερα, φωτίζοντας τις καλλιτεχνικές, κοινωνικές και πολιτισμικές μετατοπίσεις που διαμόρφωσαν την ελληνική εικαστική δημιουργία των τελευταίων έξι δεκαετιών.
Με αφορμή την έκθεση, η Ευγενία και ο Νίκος Παπαγεωργίου, δημιουργοί της συλλογής, καθώς και ο Δρ. Λεωνίδας Τζώνης, πρόεδρος και διευθύνοντας σύμβουλος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης, μίλησαν στο Fortune Greece. Από διαφορετικές αφετηρίες, αλλά με κοινό σημείο αναφοράς την πίστη στη δύναμη της τέχνης ως φορέα μνήμης, ταυτότητας και δημόσιου διαλόγου, οι τρεις συνομιλητές κατέθεσαν τις σκέψεις τους για τον ρόλο των ιδιωτικών συλλογών, την ευθύνη των πολιτιστικών οργανισμών και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε η σύγχρονη ελληνική τέχνη να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερη παρουσία τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
Η οπτική του συλλέκτη: Ευγενία & Νίκος Παπαγεωργίου
Πώς θα περιγράφατε τη συλλογή σας ως αφήγηση; Αν ήταν μια «ιστορία», ποια είναι η αρχή, η κορύφωση και η εξέλιξή της;
Κάθε συλλογή έργων τέχνης αποτελεί ένα αφήγημα με βασική παράμετρο τον χρόνο, ιδιαίτερα όταν η δημιουργία της έχει συγκεκριμένους στόχους και βασίζεται σε συνεπείς κανόνες. Προφανώς, η περιστασιακή αγορά έργων ευκαιριακού χαρακτήρα ή έργων που δεν εξυπηρετούν τους στόχους της συλλογής δεν είναι δυνατόν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις αφήγησης με αρχή, κορύφωση και εξέλιξη παρά μόνον σε μια αφήγηση ομάδας ενεργειών με αποτέλεσμα την συσσώρευση έργων χωρίς ενιαία ταυτότητα.
Η αρχή της αφήγησης της συλλογής μας είναι η περίοδος αγοράς έργων τέχνης για λόγους κυρίως διακοσμητικούς. Μετά τις πρώτες θετικές εντυπώσεις, που τα συνόδευσε η έκθεση τους στους χώρους του σπιτιού μας από εμάς τους ιδίους αλλά και από τον κοινωνικό μας περίγυρο, ακολούθησε η αγορά νέων έργων με ενθουσιασμό, βασιζόμενοι στο συναίσθημα αλλά με ελάχιστη θεωρητική γνώση και του πλαισίου λειτουργίας του χώρου.
Η εξέλιξη της συλλογής είναι μια διαδικασία με διάρκεια κατά την οποία αρχικά βλέπουμε την δημιουργία συλλογής ως ενδεχόμενο και στην πορεία το αποφασίζουμε. Είναι η περίοδος της βελτίωσης των θεωρητικών γνώσεων, της τακτικής επίσκεψης των θεσμικών χώρων και των ανοικτών συλλογών έργων τέχνης άλλων συλλεκτών, της αναγνώρισης των καλλιτεχνών και ενημέρωσης για το έργο τους και της ενημέρωσης για το εμπορικό συστημα της τέχνης. Στο τέλος της περιόδου έχουμε αποφασίσει για την δημιουργία της συλλογής, το καλλιτεχνικό και ιστορικό της περιεχόμενο και τους περιορισμούς της.
Η κορύφωση της συλλογής συνεχίζει την ολοκληρωμένη φάση της εξέλιξης. Βελτιώνεται με επιλεκτικές αγορές και έργων νεότερων καλλιτεχνών αλλά η συλλογή έχει, πλέον, δομημένη αυτονομία και εκφράζει με επάρκεια τα ενδιαφέροντα και την προσωπικότητα προσωπικότητα των συλλεκτών, παράλληλα μπορεί να συμβάλει με επιτυχία στο εκθεσιακό γίγνεσθαι.
Ποια ήταν η πιο ριψοκίνδυνη επιλογή που έχετε κάνει ως συλλέκτες και τι σας δίδαξε εκ των υστέρων;
Ο κυριότερος κίνδυνος στην αγορά της τέχνης είναι η αυθεντικότητα των έργων διότι κυκλοφορούν πολλά πλαστά, ιδιαίτερα των σημαντικών ζωγράφων του παρελθόντος. Έχουν αναφερθεί, πάντως, και έργα κλεμμένα, τα οποία είναι δυνατόν να φέρουν μεγάλους μπελάδες στον κάτοχο. Κατά συνέπεια η επιβεβαίωση της αυθεντικότητας των έργων πριν από την αγορά, με ενημέρωση για το ιστορικό τους και σχετικά πιστοποιητικά, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πραγματοποίηση της αγοράς.
Άλλης ποιότητας ριψοκίνδυνης αγοράς θεωρώ ότι είναι αυτή ενός νέου καλλιτέχνη, ιδιαίτερα σε όσους εμφανίζονται από τις αίθουσες τέχνης που τους εκπροσωπούν, ως ανερχόμενοι αστέρες που δικαιολογούν ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Στην αγορά αυτή τολμούμε ριψοκίνδυνες, με αυτήν την έννοια, αγορές, κατόπιν προσεκτικής σκέψης, μελέτης της υποδομής και του έργου του καλλιτέχνη αλλά και της αποφυγής των υπερβολών στις προτεινόμενες τιμές από τις γκαλερί. Θέλουμε και την παρουσία νέων καλλιτεχνών στην συλλογή μας με την προϋπόθεση ότι και οι γκαλερί θα αναλάβουν τον ρόλο που τους αναλογεί. Η τρέχουσα έκθεση μας «Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1960 – 2020» το αποδεικνύει.
Υπάρχει έργο που σήμερα δεν θα αγοράζατε; Αν ναι, τι άλλαξε – το έργο ή η ματιά σας;
Θεωρώ σημαντική την απάντηση στην ερώτηση για τις αγορές έργων μετά την πρώτη περίοδο, οπότε και διαμορφώνεται το ουσιαστικό αφήγημα της συλλογής. Σε γενικές γραμμές δεν έχω μετανιώσει για αγορές έργων τέχνης, παρά τις μεταβολές στην προσωπική μου αισθητική από τις γνώσεις και τις εμπειρίες που απέκτησα από την δραστηριότητα στον χώρο. Υπάρχουν όμως τομείς στους οποίους θα ήμουν περισσότερο επιφυλακτικός και, ίσως, δεν προέβαινα σε κάποιες αγορές έργων. Η περίοδος περί τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2004 μέχρι το 2012 περίπου διακρίθηκε για τις πολύ υψηλές τιμές χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Επίσης περισσότερο επιφυλακτικός σε ορισμένα πρόσωπα του χώρου, ιδιαίτερα των γκαλερί, που προσπάθησαν να εκμεταλλευθούν οικονομικά την περίοδο.
Σε ποιο βαθμό αισθάνεστε ότι λειτουργείτε όχι μόνο ως συλλέκτες αλλά και ως άτυποι επιμελητές της σύγχρονης ελληνικής τέχνης;
Θεωρώ ότι οι συλλέκτες λειτουργούν ως άτυποι επιμελητές της σύγχρονης τέχνης όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά διεθνώς. Η δημιουργική τους συμμετοχή σε πλήθος δραστηριοτήτων έχουν σαν αποτέλεσμα την σημαντική επιρροή στην διαμόρφωση του καλλιτεχνικού τοπίου.
Κατ’ αρχήν οι αγορές τους έργων τέχνης δεν είναι αποσπασματικές αλλά γίνονται κατόπιν έρευνας και τεκμηρίωσης που ουσιαστικά είναι δουλειά επιμέλειας και επειδή γίνονται γνωστές επηρεάζουν το φιλότεχνο και λοιπό συλλεκτικό κοινό.
Στην Ελλάδα ενδεικτικά για πολλά χρόνια είχε σταματήσει η λειτουργία της Εθνικής Πινακοθήκης και του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης λόγω κατασκευών. Πολύ σημαντικό μέρος του εκθεσιακού φορτίου ανέλαβαν σύγχρονοι συλλέκτες με εξαιρετική επιτυχία και με εκδόσεις υποδείγματα, άξια για κάθε βιβλιοθήκη και αρχείο τέχνης. Παράλληλα τέτοιες ενέργειες γίνονται και στο εξωτερικό και υποστηρίζεται η ελληνική δημιουργία διεθνώς
Σε αυτό το πλαίσιο φιλοδοξούμε και η συλλογή μας να συμμετέχει σε όσο της αναλογεί.
Πιστεύετε ότι οι συλλέκτες επηρεάζουν –έστω άτυπα– την κατεύθυνση της καλλιτεχνικής παραγωγής στην Ελλάδα;
Πράγματι πιστεύω ότι επηρεάζουν σημαντικά.
Οι Έλληνες συλλέκτες με την σημαντική τους εκθεσιακή δραστηριότητα, τις εκδόσεις τους αλλά και την ψηφιακή υποδομή των μεγαλύτερων εξ αυτών, δεν στηρίζουν μόνον επώνυμους καλλιτέχνες των συλλογών τους αλλά επαναφέρουν στον διάλογο αξιόλογους καλλιτέχνες που δεν έχουν την αναγνώριση που τους αναλογεί και επικεντρώνουν την προσοχή τους και σε ταλαντούχους νέους. Αυτό έχει σαν συνέπεια την καλύτερη ενημέρωση του συλλεκτικού και φιλότεχνου κοινού, διεύρυνση των ενδιαφερόντων τους και συνεπώς την στήριξη της αντίστοιχης καλλιτεχνικής δημιουργίας και παραγωγής.
Πώς διαχειρίζεστε τη σύγκρουση ανάμεσα στην προσωπική σας συγκίνηση και στην ιστορική σημασία ενός έργου;
Οφείλω να ξεκινήσω με την παρατήρηση ότι η ύπαρξη έργου με ιστορική σημασία στην συλλογή μου, πέραν της προσωπικής συγκίνησης που μου προκαλεί, με γεμίζει υπερηφάνεια και με κάνει να αισθάνομαι και εγώ φορέας της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ακόμη και μια μικρή σταγόνα ιστορίας ή πολιτισμού μπορεί να με συγκινήσει. Δεν βλέπω σύγκρουση σε αυτό το θέμα.
Για έργα του παρελθόντος που περιέρχονται στην κατοχή σου γνωρίζεις από την ώρα της απόκτησης τους την ιστορικότητα τους, που ασφαλώς συνεπάγονται επιπλέον ευθύνη , την οποία αναλαμβάνεις. Για τα νεότερα πάντα θα πρέπει μετά την πρώτη εντύπωση να διερωτάσαι ποια θα είναι η ιστορική ή πολιτιστική τους αξία σε 20 ή 30 χρόνια στο μέλλον.
Ο κυριότερος κίνδυνος στην αγορά της τέχνης είναι η αυθεντικότητα των έργων διότι κυκλοφορούν πολλά πλαστά, ιδιαίτερα των σημαντικών ζωγράφων του παρελθόντος.
Υπάρχουν έργα που «ωρίμασαν» μέσα στη συλλογή σας και απέκτησαν διαφορετική σημασία με τα χρόνια;
Τα έργα των νέων, ταλαντούχων καλλιτεχνών ωριμάζουν με τον καιρό. Οι συλλογές αποτελούν ένα συνήθη τόπο υποδοχής όπου, με όρους καλής κατοχής, τα έργα αυτά κάνουν την πορεία τους μέσα στο χρόνο και αποδεικνύουν την πραγματική τους αξία ως ντοκουμέντα τέχνης ή και τεκμήρια εποχής. Η πορεία τους, βέβαια, δεν είναι αυτόνομη, συνδυάζεται με την γενικότερη πορεία του καλλιτέχνη στο χώρο της τέχνης.
Όμως υπάρχουν και τα έργα που ωριμάζουν ως σύνολα. Τέτοια είναι αυτά που συμπληρώνουν την εικόνα του έργου των καλλιτεχνών της συλλογής ή την εικόνα μιας χρονικής περιόδου που περιλαμβάνεται στην συλλογή. Πολλά τέτοια παραδείγματα περιλαμβάνονται στην τρέχουσα έκθεση μας
Αν έπρεπε να αναφέρετε ένα σημαντικό «κενό» στη συλλογή σας –κάτι που δεν έχετε αλλά θα θέλατε– ποιο θα ήταν;
Η συλλογή μας πλέον έχει ένα ικανοποιητικό βαθμό πληρότητας παρά την έκταση, χρονική και καλλιτεχνική, που πραγματεύεται. Παρά την πληρότητα της, όπως άλλωστε σε κάθε συλλογή , έργα με ιδιαίτερη βαρύτητα είναι πάντοτε επιθυμητά. Με δεδομένο ότι η συλλογή μας πραγματεύεται την ελληνική τέχνη μετά την γενιά του ’30, αυτή που ζήσαμε την δημιουργία της σχεδόν στο σύνολο της, θα επέλεγα ένα έργο του Βλάσση Κανιάρη από την σειρά «Τοίχοι της Αθήνας», αν και έχω έργα του Κανιάρη, για δύο λόγους: κατά πρώτον λόγο ήταν έργο πρωτοποριακό, καλλιτεχνικά προφητικό, προάγγελος της ερχόμενης arte povera και κατά δεύτερο είναι τεκμήριο εποχής με αναφορά στους τοίχους της Αθήνας που έβλεπα παιδί, τότε, που κατέβαινα στην Αθήνα ως μαθητής Γυμνασίου στο Βαρβάκειο της οδού Κωλέττη (Κάνιγγος).
Πώς αντιλαμβάνεστε τη σχέση της σύγχρονης ελληνικής τέχνης με την έννοια της ταυτότητας σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον;
Στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον η αναφορά σε εθνική τέχνη μιας χώρας, συνεπώς και της Ελλάδας, δηλώνει την τέχνη που συνδιαλέγεται συνεχώς με το διεθνές περιβάλλον με την χρήση και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Παρά την χρήση πολλών στοιχείων από αυτά που όριζαν την ελληνικότητα στην γενιά του ’30, βυζαντινή τέχνη, αρχαιότητες, φως κλπ η διεθνής επικοινωνία, τα ψηφιακά μέσα και οι νέες τεχνικές επιδρούν δραστικά στην νέα ελληνική τέχνη. Πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επιρροής των Ελλήνων καλλιτεχνών από την διεθνή καλλιτεχνική σκηνή είναι αυτών που εγκαθίστανται σε χώρα του εξωτερικού, που βέβαια συνέβαινε πάντα.
Αξίζει να επισημάνουμε και το γεγονός ότι στο διεθνές περιβάλλον πολλές εταιρείες συμμετέχουν στην καλλιτεχνικό οικοσύστημα, δημιουργούν συλλογές, εκθέτουν και ενισχύουν την αγορά και τους καλλιτέχνες, πολλές φορές τοπικούς, σε πολύ σημαντικότερο βαθμό. Στην Ελλάδα αυτό γίνεται περιορισμένα και ίσως οι εταιρείες πρέπει να δουν τις θετικές πλευρές της δημιουργίας συλλογών έργων τέχνης, την βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος, την υποστήριξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ενίσχυση τοπικών κοινοτήτων, δράσεις που εύκολα συντάσσονται και με τα προγράμματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης που πολλές εταιρείες ανακοινώνουν και στην χώρα μας.
Τα έργα των νέων, ταλαντούχων καλλιτεχνών ωριμάζουν με τον καιρό.
Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο Έλληνα συλλέκτη που ξεκινά σήμερα, σε ένα πολύ διαφορετικό οικοσύστημα τέχνης;
Η συλλογή έργων τέχνης είναι πολύ ενδιαφέρουσα απασχόληση διότι προσφέρει πολλαπλά οφέλη. Η αισθητική απόλαυση, η πολιτιστική καλλιέργεια και η επενδυτική αξία είναι τα πρώτα τα οποία επιτυγχάνει ο συλλέκτης. Το σύγχρονο οικοσύστημα είναι ιδιαίτερα ευρύ και εμπλουτίζεται συνέχεια. Παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, νέες τεχνικές, ψηφιακά μέσα και εν γένει εισαγωγή νέων τεχνολογιών και υλικών απαιτούν συνεχή ενημέρωση. Παράλληλα οι κλασσικές κακοτοπιές της αγοράς της τέχνης, όπως η ανάγκη πιστοποίησης των έργων, οι υπερβολές στις αξίες και οι «πιθανές» υπεραξίες τις οποίες επικαλούνται με ευκολία οι εκπρόσωποι της αγοράς, είναι ένα πεδίο που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Αβίαστα προκύπτουν τα πρώτα βήματα για έναν νέο συλλέκτη: Περιορισμένος προϋπολογισμός, ενημέρωση και επιφυλακτικότητα. Μερικοί επιλέγουν τις συμβουλές εμπείρων και αξιόπιστων ιστορικών τέχνης, οι οποίοι δεν έχουν άλλο συμφέρον πλην της παροχής αυτών των υπηρεσιών ενώ παράλληλα επιλέγουν και γνωστές αξιόπιστες γκαλερί ή οίκους δημοπρασιών.
Σε κάθε περίπτωση το επιλεγόμενο έργο πρέπει να συγκινεί τον νέο συλλέκτη, είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να διασφαλίσει την αισθητική απόλαυση και σταδιακά την δημιουργία μιας συλλογής που ο ίδιος την χαίρεται και τον εκπροσωπεί.
Η οπτική των θεσμών: Δρ. Λεωνίδας Τζώνης
Πώς εντάσσεται η φιλοξενία ιδιωτικών συλλογών, όπως αυτή των Παπαγεωργίου, στη στρατηγική της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης για την πολιτιστική διπλωματία;
Στην Ελληνοαμερικανική Ένωση δεν περιοριζόμαστε στη φιλοξενία ιδιωτικών συλλογών, όπως αυτή των Παπαγεωργίου. Αναπτύσσουμε εξαρχής ένα επιμελητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές εντάσσονται και αποκτούν δημόσιο λόγο. Με αφετηρία την ιδέα και την έρευνα της επιμελήτριας και ιστορικού τέχνης, Λουΐζας Καραπιδάκη, που εντοπίζει και προτείνει συλλέκτες, σχεδιάζουμε εκθέσεις με συγκεκριμένο σκεπτικό και κεντρική ιδέα, αναδεικνύοντας όχι μόνο τα έργα, αλλά και τη νοηματοδότησή τους.
Η σειρά «Οι Συλλέκτες Αφηγούνται» είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης. Η πρώτη έκθεση που παρουσίασε τη συλλογή του καθηγητή Μιχαήλ Σκούλλου εστίασε στην Αθήνα — μια πόλη που αποτελεί σταθερό άξονα ενδιαφέροντος για τον οργανισμό — επιχειρώντας να την αναδείξει μέσα από εικαστικές αναπαραστάσεις. Αντίστοιχα, και οι επόμενες εκθέσεις, όπως αυτή των Παπαγεωργίου, εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που αξιοποιεί τις ιδιωτικές συλλογές ως αφετηρία για τη διαμόρφωση θεματικών αφηγήσεων με πολιτιστική και διεθνή απήχηση.
Με αυτόν τον τρόπο, η πολιτιστική διπλωματία που ασκεί η Ελληνοαμερικανική Ένωση δεν περιορίζεται στην παρουσίαση έργων, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία πλαισίων διαλόγου. Οι εκθέσεις της σειράς προσφέρουν στο κοινό πρόσβαση σε έργα και αφηγήσεις που διαφορετικά θα παρέμεναν εκτός ορατότητας.
Ποιος είναι ο ρόλος των ιδιωτών συλλεκτών στη διαμόρφωση του δημόσιου πολιτιστικού τοπίου στην Ελλάδα;
Οι ιδιώτες συλλέκτες διαδραματίζουν έναν ιδιαίτερα σημαντικό, αν και συχνά αθέατο, ρόλο στη διαμόρφωση του πολιτιστικού τοπίου. Μέσα από τις επιλογές, τα ενδιαφέροντα και τη μακροχρόνια τους αφοσίωση, διασώζουν, τεκμηριώνουν και αναδεικνύουν πτυχές της καλλιτεχνικής δημιουργίας που ενδέχεται να μην καλύπτονται από θεσμικές συλλογές. Όταν αυτές οι συλλογές καθίστανται προσβάσιμες στο κοινό, όπως στην περίπτωση της σειράς «Οι Συλλέκτες Αφηγούνται», μετατρέπονται σε ενεργούς παράγοντες πολιτιστικής παραγωγής, εμπλουτίζοντας τον δημόσιο διάλογο και προσφέροντας νέες αναγνώσεις της ιστορίας και της σύγχρονης τέχνης.
Πώς μπορεί η σύγχρονη ελληνική τέχνη να αποκτήσει πιο ισχυρή διεθνή παρουσία μέσα από θεσμούς όπως η Ελληνοαμερικανική Ένωση;
Η ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας της σύγχρονης ελληνικής τέχνης προϋποθέτει στρατηγικές συνεργασίες, συνέργειες και συνεχή επένδυση στην εξωστρέφεια. Οργανισμοί όπως η Ελληνοαμερικανική Ένωση μπορούν να λειτουργήσουν ως κόμβοι διασύνδεσης με διεθνή ιδρύματα, επιμελητές και δίκτυα, προβάλλοντας Έλληνες καλλιτέχνες μέσα από εκθέσεις, ανταλλαγές και συμπαραγωγές.
Παράλληλα, η αξιοποίηση ιδιωτικών συλλογών σύγχρονης τέχνης προσφέρει ένα δυναμικό και ευέλικτο εργαλείο παρουσίασης, που μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της διεθνούς σκηνής και να αναδείξει τη ζωντάνια και τη συνέχεια της ελληνικής δημιουργίας.
Πόσο έχει αλλάξει το κοινό που παρακολουθεί εκθέσεις στην Ελληνοαμερικανική Ένωση τα τελευταία χρόνια και ποιες είναι οι νέες του προσδοκίες;
Το κοινό έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας πιο απαιτητική και ταυτόχρονα πιο δημιουργική τη σχέση του με τους πολιτιστικούς θεσμούς. Σήμερα αναζητά εμπειρίες που συνδυάζουν γνώση με αφήγηση, αυθεντικότητα και διαδραστικότητα.
Υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για τις ιστορίες πίσω από τα έργα, για τη σύνδεση της τέχνης με κοινωνικά και ιστορικά συμφραζόμενα, αλλά και για τη δυνατότητα συμμετοχής σε έναν ευρύτερο διάλογο. Η ανταπόκριση σε αυτές τις προσδοκίες αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Ελληνοαμερικανική Ένωση.
Βλέπετε τη δημιουργία πιο δομημένων συνεργασιών μεταξύ θεσμών και ιδιωτικών συλλεκτών ως επόμενο βήμα για την ενίσχυση του οικοσυστήματος τέχνης στην Ελλάδα;
Αναμφίβολα, η ανάπτυξη πιο δομημένων και μακροπρόθεσμων συνεργασιών μεταξύ θεσμών και ιδιωτικών συλλεκτών αποτελεί ένα κρίσιμο επόμενο βήμα. Τέτοιες συνέργειες μπορούν να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα και τη συνοχή του οικοσυστήματος τέχνης, διευκολύνοντας την έρευνα, την τεκμηρίωση και την προβολή των συλλογών. Επιπλέον, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για κοινά προγράμματα, εκπαιδευτικές δράσεις και διεθνείς συνεργασίες, μεγιστοποιώντας τον αντίκτυπο τόσο των θεσμών όσο και των συλλεκτών. Η πρωτοβουλία «Οι Συλλέκτες Αφηγούνται» κινείται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση, αναδεικνύοντας ένα μοντέλο που μπορεί να εξελιχθεί περαιτέρω.
