Ποια γενιά κυριαρχεί στην Ευρώπη: Τι σημαίνει για εργασία, συντάξεις και δημόσια οικονομικά

• Στις περισσότερες χώρες από Πορτογαλία έως Πολωνία, οι baby boomers είναι η πολυπληθέστερη γενιά, επιβεβαιώνοντας τον δομικό γηρασμό της ηπείρου.
• Σουηδία, Αλβανία, Ουκρανία και Τουρκία ξεχωρίζουν με «κυρίαρχους» millennials, ενώ Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία και Ελβετία παραμένουν υπό τον δημογραφικό έλεγχο της Generation X.
• Η κυριαρχία των μεγαλύτερων ηλικιών εντείνει την πίεση σε συντάξεις και υγεία και οξύνει τις ανισότητες με τις νεότερες γενιές σε εισόδημα, περιουσία και πολιτική επιρροή.

Η εικόνα που προκύπτει από μια «γενεαλογική» χαρτογράφηση της Ευρώπης είναι σαφής: η ήπειρος γερνά και αυτό αποτυπώνεται στο ποια γενιά είναι αριθμητικά πιο ισχυρή σε κάθε χώρα. Σε μια μεγάλη ζώνη κρατών –από την Ιβηρική μέχρι την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη– οι baby boomers, δηλαδή όσοι γεννήθηκαν περίπου μεταξύ 1944 και 1964, αποτελούν την πολυπληθέστερη ηλικιακή ομάδα.

Η υπεροχή αυτής της γενιάς δεν είναι μόνο στατιστική. Οι boomers εξακολουθούν να διαμορφώνουν τις πολιτικές προτεραιότητες, την κατανάλωση και τον τρόπο που σχεδιάζονται οι δημόσιες δαπάνες. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία ή η Ιταλία, η εικόνα αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη: μεγάλα τμήματα του πληθυσμού βρίσκονται ήδη στη σύνταξη ή στα τελευταία χρόνια του εργασιακού βίου.

Baby boomers: ισχυροί αριθμητικά, δύσκολη εξίσωση πολιτικής

Η κυριαρχία των boomers έχει συνέπειες που αγγίζουν σχεδόν κάθε πτυχή του κοινωνικού συμβολαίου. Καθώς το ποσοστό των ηλικιωμένων αυξάνεται και η γέννηση νέων παιδιών παραμένει χαμηλή, η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους επιδεινώνεται. Αυτό σημαίνει:

• Πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα διανομής, που βασίζονται στις εισφορές των ενεργών εργαζομένων.

• Αυξημένο βάρος για τα συστήματα υγείας, με περισσότερες χρόνιες παθήσεις και ανάγκη μακροχρόνιας φροντίδας.

• Ανάγκη για υψηλότερες δημόσιες δαπάνες την ώρα που η φορολογική βάση γερνά και, ενδεχομένως, συρρικνώνεται.

Ταυτόχρονα, οι boomers συχνά διαθέτουν μεγαλύτερη περιουσία (ακίνητα, αποταμιεύσεις) και υψηλότερη πολιτική συμμετοχή, γεγονός που τείνει να ενισχύει τη φωνή τους σε σχέση με τους νεότερους. Αυτό μπορεί να οξύνει τις διαγενεακές ανισορροπίες, όταν πολιτικές αποφάσεις ευνοούν τη βραχυπρόθεσμη σταθερότητα των συντάξεων αλλά καθυστερούν μεταρρυθμίσεις σε παιδεία, στέγη ή πράσινη μετάβαση που ενδιαφέρουν κυρίως νεότερες ηλικιακές ομάδες.

Οι εξαιρέσεις: millennials και Generation X στο προσκήνιο

Η Ευρώπη, ωστόσο, δεν είναι δημογραφικά μονολιθική. Μερικές χώρες ξεφεύγουν από το μοτίβο του «ηλικιωμένου κέντρου». Σουηδία, Αλβανία, Ουκρανία και Τουρκία εμφανίζονται ως χώρες όπου οι millennials (περίπου 1980–1994) αποτελούν την πιο πολυάριθμη γενιά. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ένα μείγμα παραγόντων:

• Σχετικά υψηλότερες γεννήσεις στις δεκαετίες του 1980 και 1990.

• Ισχυρότερες ροές μετανάστευσης σε νεότερες ηλικίες.

• Πιθανή μείωση ή μετακίνηση των μεγαλύτερων ηλικιών (π.χ. οικονομική μετανάστευση, χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής σε παλαιότερες γενιές).

Σε άλλο «στρατόπεδο», χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία, η Ελβετία αλλά και τμήματα της Ανατολικής Ευρώπης εμφανίζουν ως κυρίαρχη τη Generation X (1965–1979). Αυτές οι χώρες βρίσκονται σε μια ενδιάμεση ζώνη: ούτε τόσο «γερασμένες» όσο οι γειτονικές τους με κυρίαρχους boomers, ούτε τόσο «νεανικές» όσο οι χώρες όπου πρωταγωνιστούν οι millennials.

Η σύνθεση αυτή δημιουργεί διαφορετικές οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες. Εκεί όπου κυριαρχούν οι millennials, τα ζητήματα απασχόλησης, ψηφιακής οικονομίας, στέγασης και οικογένειας βρίσκονται πιο ψηλά στην ατζέντα. Εκεί όπου επικρατεί η Generation X, το βάρος πέφτει συχνά σε μεταρρυθμίσεις αγοράς εργασίας, φορολογίας και ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Δημογραφικές τροχιές και το μέλλον του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου

Οι διαφορετικές «γενεακές πλειοψηφίες» δεν είναι απλώς δημογραφική λεπτομέρεια· επηρεάζουν το πώς σχεδιάζονται πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ένας Βορράς ή Ανατολή με ισχυρή παρουσία millennials μπορεί να πιέζει για περισσότερες επενδύσεις σε καινοτομία, εκπαίδευση και ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Ένας Νότος και Κέντρο με κυρίαρχους boomers μπορεί να δίνει προτεραιότητα στη βιωσιμότητα συντάξεων και υγειονομικών συστημάτων.

Επιπλέον, οι διαφορές αυτές έχουν και γεωπολιτική διάσταση: χώρες με νεότερο πληθυσμό ενδέχεται να είναι πιο ανοιχτές στη μετανάστευση, στην ψηφιακή ολοκλήρωση και στη μεταρρυθμιστική ατζέντα, ενώ γηράσκοντα κράτη μπορεί να είναι πιο επιφυλακτικά σε αλλαγές που θεωρούνται ριψοκίνδυνες.

πηγή: atlantico.fr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Γιατί η γενιά των 30άρηδων μένει ακόμη στο πατρικό – Η Gen Z πληρώνει το τίμημα της στεγαστικής κρίσης
• Gen Z: Σχεδιάζει την επαγγελματική της πορεία με ευέλικτη εργασία, τεχνητή νοημοσύνη και εναλλακτικά εισοδήματα
• Γιατί οι νεότερες γενιές φοβούνται την ενηλικίωση – Τι δείχνει νέα έρευνα