Πρόστιμο-ρεκόρ 550 εκατ. ευρώ στην AliExpress – Επικίνδυνα προϊόντα παρέμεναν online για εβδομάδες

Πρόστιμο-ρεκόρ 550 εκατ. ευρώ επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην AliExpress, κρίνοντας ότι η πλατφόρμα απέτυχε να αξιολογήσει και να περιορίσει αποτελεσματικά τη διάδοση παράνομων, μη ασφαλών και παραποιημένων προϊόντων.

Η κύρωση είναι η μεγαλύτερη που έχει επιβληθεί μέχρι σήμερα βάσει του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA). Ξεπερνά το πρόστιμο των 200 εκατ. ευρώ στην Temu και εκείνο των 120 εκατ. ευρώ στην πλατφόρμα Χ.

Η έρευνα της Κομισιόν εντόπισε προβλήματα σε ολόκληρο το σύστημα εποπτείας της AliExpress: από τον ανεπαρκή αριθμό ελεγκτών και την αποτυχία έγκαιρης αφαίρεσης προϊόντων μέχρι την ελλιπή επιβολή κυρώσεων στους εμπόρους που παραβίαζαν επανειλημμένα τους κανόνες.

Μη ασφαλή παιχνίδια και επικίνδυνα καλλυντικά

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην πλατφόρμα εξακολουθούσαν να κυκλοφορούν μεγάλες ποσότητες παράνομων προϊόντων, μεταξύ των οποίων:

• Παραποιημένα προϊόντα.
• Μη ασφαλή παιδικά παιχνίδια.
• Επικίνδυνα καλλυντικά.
• Προϊόντα που δεν συμμορφώνονταν με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Σε αρκετές περιπτώσεις, τα προϊόντα παρέμεναν διαθέσιμα για πολλές εβδομάδες, ακόμη και αφού είχαν εντοπιστεί ως παράνομα ή προβληματικά.

Η Κομισιόν κατέληξε ότι η AliExpress δεν εκπλήρωσε την υποχρέωσή της βάσει του DSA να αξιολογεί με τη δέουσα επιμέλεια τον συστημικό κίνδυνο διάδοσης παράνομων, μη ασφαλών ή παραποιημένων προϊόντων μέσω των υπηρεσιών της.

Η απόφαση επιβεβαιώθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνή δημοσιεύματα, με το πρόστιμο να αποτελεί νέο ρεκόρ εφαρμογής του DSA.

Ανεπαρκές προσωπικό για τον όγκο των προϊόντων

Ένα από τα κεντρικά ευρήματα της έρευνας αφορά τον αριθμό των εργαζομένων που ήταν επιφορτισμένοι με τον έλεγχο των προϊόντων.

Η AliExpress δεν αξιολόγησε σωστά εάν διέθετε επαρκές προσωπικό για να εξετάζει τις πιθανώς παράνομες καταχωρίσεις. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η εταιρεία υπερεκτίμησε την αποτελεσματικότητα του συστήματός της και δεν έλαβε ρεαλιστικά υπόψη τη δυσαναλογία ανάμεσα στον αριθμό των ανθρώπινων ελεγκτών και στον όγκο της εργασίας τους.

Το αποτέλεσμα ήταν να μην εξετάζονται εγκαίρως πολλές καταχωρίσεις και η πλατφόρμα να αδυνατεί να αφαιρέσει αποτελεσματικά τα προϊόντα που παραβίαζαν τους κανόνες.

Τα παράνομα προϊόντα προτείνονταν στους χρήστες

Προβλήματα εντοπίστηκαν και στα συστήματα συστάσεων και διαφημίσεων της AliExpress.

Η εταιρεία δεν αξιολόγησε επαρκώς τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοι μπορούσαν να ενισχύσουν την προβολή και τη διάδοση παράνομων προϊόντων.

Δοκιμές των υπηρεσιών της Επιτροπής έδειξαν ότι πολλά τέτοια προϊόντα προτείνονταν ή διαφημίζονταν στους καταναλωτές προτού αφαιρεθούν αποτελεσματικά από την πλατφόρμα.

Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα δεν περιοριζόταν στην παθητική φιλοξενία των προβληματικών καταχωρίσεων, αλλά μπορούσε να τις εμφανίζει ενεργά σε μεγαλύτερο αριθμό χρηστών.

Ανεπαρκή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων

Η Κομισιόν διαπίστωσε ακόμη ότι η αξιολόγηση κινδύνου της AliExpress δεν στηριζόταν σε επαρκείς ποσοτικές μετρήσεις.

Η εταιρεία βασιζόταν ουσιαστικά σε έναν μόνο δείκτη, ο οποίος δεν αποτύπωνε σωστά κατά πόσο το σύστημα εποπτείας απέτρεπε την εμφάνιση ή την επανεμφάνιση παράνομων προϊόντων σε διαφορετικές μορφές.

Οι δοκιμές της Επιτροπής έδειξαν ότι μεγάλος όγκος προβληματικών προϊόντων συνέχιζε να κυκλοφορεί παρά τις προσπάθειες ελέγχου που δήλωνε ότι πραγματοποιούσε η πλατφόρμα.

Έμποροι με κυρώσεις παρέμεναν ενεργοί

Σοβαρές ελλείψεις διαπιστώθηκαν και στην πολιτική αντιμετώπισης των εμπόρων που διέθεταν παράνομα προϊόντα.

Η AliExpress δεν εφάρμοζε επαρκώς τις προβλεπόμενες κυρώσεις, με αποτέλεσμα καταστήματα που είχαν εντοπιστεί να παραβιάζουν τους κανόνες να παραμένουν ενεργά και να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους.

Η αδυναμία ουσιαστικού αποκλεισμού των επαναλαμβανόμενων παραβατών επέτρεπε την επανεμφάνιση προϊόντων που είχαν ήδη αφαιρεθεί.

Το τέχνασμα με τις «λάθος κατηγορίες»

Οι έλεγχοι συμμόρφωσης μπορούσαν επίσης να παρακαμφθούν σχετικά εύκολα μέσω της σκόπιμης λανθασμένης κατηγοριοποίησης των προϊόντων.

Κακόβουλοι έμποροι τοποθετούσαν τις καταχωρίσεις τους σε κατηγορίες με πιο ελαστικές απαιτήσεις, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο τους αυστηρότερους ελέγχους που θα ίσχυαν για το πραγματικό είδος του προϊόντος.

Η AliExpress διέθετε ανεπαρκές προσωπικό για να επαληθεύσει εάν οι καταχωρίσεις είχαν ενταχθεί στη σωστή κατηγορία. Παράλληλα, οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι δεν μπορούσαν να εντοπίσουν έγκαιρα τις λανθασμένες ταξινομήσεις πριν από τη δημοσίευση.

Έτσι, προϊόντα που δεν πληρούσαν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές μπορούσαν να διατίθενται ελεύθερα στους καταναλωτές.

Αναποτελεσματικό το σύστημα κατά των προϊόντων-«μαϊμού»

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην αδυναμία της πλατφόρμας να περιορίσει την πώληση παραποιημένων προϊόντων.

Το υποχρεωτικό σύστημα «εξουσιοδότησης επωνυμίας», το οποίο υποτίθεται ότι επαλήθευε εάν ένας έμπορος είχε δικαίωμα να χρησιμοποιεί συγκεκριμένο εμπορικό σήμα, αποδείχθηκε ανεπαρκές και εύκολα παρακάμψιμο.

Έμποροι κατάφερναν να δημοσιεύουν μεγάλο αριθμό προϊόντων τα οποία αφαιρούνταν αργότερα ως παραποιημένα.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την προστασία των καταναλωτών. Τα προϊόντα-«μαϊμού» πλήττουν και τις νόμιμες επιχειρήσεις, οι οποίες επενδύουν στον σχεδιασμό, στις δοκιμές ασφαλείας και στην καινοτομία, αλλά καλούνται να ανταγωνιστούν πωλητές που αποφεύγουν αυτά τα κόστη.

Πώς υπολογίστηκε το πρόστιμο

Για τον καθορισμό του προστίμου των 550 εκατ. ευρώ, η Κομισιόν έλαβε υπόψη:

• Τη φύση των παραβάσεων.
• Τη σοβαρότητα των κινδύνων για τους χρήστες στην ΕΕ.
• Τη διάρκεια των παραβάσεων.
• Την έκταση των ανεπαρκών μέτρων αντιμετώπισης.

Οι παραβάσεις διήρκεσαν τουλάχιστον έως τον Ιούνιο του 2025, όταν η Επιτροπή δημοσιοποίησε τα προκαταρκτικά της ευρήματα σε βάρος της AliExpress.

Η πλατφόρμα, η οποία ανήκει στον κινεζικό όμιλο Alibaba, χαρακτήρισε το πρόστιμο δυσανάλογο, δηλώνοντας παράλληλα ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ευρωπαϊκές αρχές για τη συμμόρφωσή της.

Τι πρέπει να κάνει μέχρι τις 20 Οκτωβρίου

Η AliExpress έχει προθεσμία έως τις 20 Οκτωβρίου 2026 για να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλυτικό σχέδιο δράσης.

Το σχέδιο πρέπει να περιγράφει συγκεκριμένα μέτρα για:

• Την καλύτερη αξιολόγηση των συστημικών κινδύνων.
• Τον αποτελεσματικότερο εντοπισμό παράνομων προϊόντων.
• Την ταχύτερη αφαίρεσή τους.
• Την ενίσχυση των ελέγχων στους εμπόρους.
• Την αποτροπή της επανεμφάνισης παραβατικών καταχωρίσεων.
• Την αντιμετώπιση του ρόλου των συστημάτων συστάσεων και διαφημίσεων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών θα έχει έναν μήνα από την παραλαβή του σχεδίου για να εκδώσει τη γνώμη του. Στη συνέχεια, η Κομισιόν θα διαθέτει ακόμη έναν μήνα για να αξιολογήσει τα μέτρα και να καθορίσει εύλογη περίοδο εφαρμογής.

Εάν η AliExpress δεν συμμορφωθεί, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόσθετες περιοδικές χρηματικές ποινές.

 ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:

• Ελληνικές τράπεζες: Οι νέες τιμές-στόχοι της Goldman Sachs και οι τρεις επιλογές για αγορά
• Νίκος Χαρδαλιάς: «Ξεκινάει το AENAON το φθινόπωρο – Δημιουργούμε το μεγαλύτερο μέτωπο πρασίνου στη Μεσόγειο»
• Εκλογές το φθινόπωρο ή την άνοιξη;
• Οι αριθμοί μετρούν, όμως οι άνθρωποι τους δημιουργούν
• Μost Admired Companies in Greece: Οι εταιρείες που ξεχώρισαν το 2026